{"id":439,"date":"2015-03-25T21:07:58","date_gmt":"2015-03-25T20:07:58","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=439"},"modified":"2018-02-19T01:18:57","modified_gmt":"2018-02-19T00:18:57","slug":"miasto-archipelag-przystanek-walbrzych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2015\/03\/25\/miasto-archipelag-przystanek-walbrzych\/","title":{"rendered":"Miasto Archipelag. Przystanek Wa\u0142brzych"},"content":{"rendered":"
\"Walbrzych_1\"<\/a>

Wa\u0142brzych, fot. Filip Springer<\/p><\/div>\n

To by\u0142o kilka dobrych lat temu. Ju\u017c nawet nie pami\u0119tam, po co tam pojecha\u0142em. Dzi\u015b to nieistotne. Grunt, \u017ce do powrotnego poci\u0105gu wsiada\u0142em na stacji Wa\u0142brzych – Miasto.
\n
\nBudynek dworca by\u0142 zapuszczony, brudny i strasznie \u015bmierdzia\u0142. Pewnie nawet nie zwr\u00f3ci\u0142em uwagi na jego bry\u0142\u0119. Na peronie by\u0142o pusto, na jednej z \u0142awek siedzia\u0142a tylko jaka\u015b dziewczyna. Wszystko to wygl\u0105da\u0142o do\u015b\u0107 beznadziejnie, wyj\u0105\u0142em wi\u0119c aparat i zrobi\u0142em zdj\u0119cie. Na d\u017awi\u0119k migawki odwr\u00f3ci\u0142a g\u0142ow\u0119 w moj\u0105 stron\u0119. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to moja dawna znajoma z Poznania. Teraz mieszka\u0142a w Wa\u0142brzychu.<\/p>\n

\"Walbrzych_2\"<\/a>

Wa\u0142brzych, fot. Filip Springer<\/p><\/div>\n

– By\u0142am kilka miesi\u0119cy na Erasmusie w Barcelonie i stamt\u0105d przyjecha\u0142am bezpo\u015brednio tutaj, m\u00f3j ch\u0142opak ma w Wa\u0142brzychu prac\u0119, ja szukam czego\u015b dla siebie<\/em> – m\u00f3wi\u0142a bez entuzjazmu. – To przej\u015bcie z tej s\u0142onecznej Katalonii w to miejsce… to by\u0142o jak uderzenie m\u0142otem<\/em>.<\/p>\n

Bo w Wa\u0142brzychu dzia\u0142o si\u0119 wtedy \u017ale i kto m\u00f3g\u0142 – ucieka\u0142. Od pocz\u0105tku lat 90. miasto straci\u0142o ponad dwadzie\u015bcia tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Przez ca\u0142e lata by\u0142o stolic\u0105 bezrobocia i beznadziei, a kolejni dziennikarze przyje\u017cd\u017cali tu tylko po to, by po raz kolejny nakr\u0119ci\u0107 dokument albo napisa\u0107 reporta\u017c o ludziach wygrzebuj\u0105cych w\u0119giel z biedaszyb\u00f3w. To one sta\u0142y si\u0119 synonimem Wa\u0142brzycha na ca\u0142e lata.<\/p>\n

Tamtego dnia moja znajoma powiedzia\u0142a jednak co\u015b jeszcze:<\/p>\n

– To jest absolutnie najciekawsze polskie miasto, w jakim by\u0142am. I jedno z najpi\u0119kniejszych. Tylko szalenie trudno to dostrzec<\/em>.<\/p>\n

Wtedy jej nie uwierzy\u0142em, ale tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o. Trzeba sporo dobrej woli, \u017ceby pod warstw\u0105 tamtych zaniedba\u0144 dostrzec absolutnie genialn\u0105 architektur\u0119 miasta, jego \u015bwietne po\u0142o\u017cenie, mn\u00f3stwo zieleni i tak\u0105 liczb\u0119 zabytk\u00f3w, \u017ce mo\u017cna by nimi obdzieli\u0107 przynajmniej kilka podobnej wielko\u015bci o\u015brodk\u00f3w. Teoretycznie Wa\u0142brzych m\u00f3g\u0142by by\u0107 \u015bwietnym miejscem do \u017cycia. Przez d\u0142ugie lata nie by\u0142, nadal pewnie nie jest, ale od tamtej rozmowy wiele si\u0119 tu zmieni\u0142o.<\/p>\n

– Warszawa to stolica, do kt\u00f3rej mamy st\u0105d najdalej<\/em> – m\u00f3wi mi Mateusz Mykytyszyn z lokalnej Fundacji Ksi\u0119\u017cnej Daisy von Pless. – Bli\u017cej st\u0105d do Pragi, Berlina i Wiednia. To da si\u0119 odczu\u0107<\/em>.<\/p>\n

\"Walbrzych_3\"<\/a>

Wa\u0142brzych, fot. Filip Springer<\/p><\/div>\n

W\u0142a\u015bnie dlatego wymy\u015blili\u015bmy ten projekt.<\/strong> Chcemy si\u0119 przyjrze\u0107 by\u0142ym miastom wojew\u00f3dzkim. Takim jak Wa\u0142brzych, Siedlce, Koszalin czy Bia\u0142a Podlaska. Wiele z nich obros\u0142o stereotypami, kt\u00f3re od dawna s\u0105 ju\u017c nieaktualne.<\/p>\n

Komu Wa\u0142brzych kojarzy\u0142 si\u0119 z beznadziej\u0105 i poprzemys\u0142ow\u0105 apokalips\u0105, niech jedzie do Starej Kopalni – multimedialnego centrum edukacyjnego otwartego za ponad 100 mln z\u0142 na gruzach nieczynnej kopalni Thorez. Zobaczy, jak stare miesza si\u0119 z nowym w cieniu nieczynnych szyb\u00f3w. Podobno miejscowe dzieci przychodz\u0105ce tu na lekcje historii nie maj\u0105 nawet poj\u0119cia, \u017ce w Wa\u0142brzychu wydobywano kiedy\u015b w\u0119giel. Mimo \u017ce to ich ojcowie najprawdopodobniej tracili prac\u0119 w jednej z kopal\u0144 kilkana\u015bcie lat temu. Mo\u017cna te\u017c zobaczy\u0107 specjaln\u0105 stref\u0119 ekonomiczn\u0105. To tutaj wielu tych ojc\u00f3w dzi\u015b pracuje.<\/p>\n

– Widzia\u0142e\u015b ju\u017c nasze nowe drogi?<\/em> – pytali mnie niemal wszyscy wa\u0142brzyszanie, kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142em, po co tu przyjecha\u0142em. Bo to od dr\u00f3g przemiana miasta si\u0119 zacz\u0119\u0142a, trwa w\u0142a\u015bnie w najlepsze i przygl\u0105danie si\u0119 jej jest zaj\u0119ciem naprawd\u0119 pasjonuj\u0105cym.<\/p>\n

A przecie\u017c nie tyko o Wa\u0142brzych chodzi. W by\u0142ych miastach wojew\u00f3dzkich \u017cyje dzi\u015b 2,8 miliona Polak\u00f3w. To wi\u0119cej ni\u017c w ca\u0142ej aglomeracji warszawskiej. O\u015brodki te nadal s\u0105, albo chc\u0105 by\u0107,\u00a0wa\u017cnymi centrami \u017cycia gospodarczego i kulturalnego. Maj\u0105 potencja\u0142, a ten jest coraz lepiej\u00a0wykorzystywany przez lokalne w\u0142adze i domagaj\u0105cych si\u0119 tego coraz bardziej \u015bwiadomych i aktywnych mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Poszukiwania w\u0142asnej, niezale\u017cnej drogi rozwoju cz\u0119sto przynosz\u0105 tu nieoczekiwane i fascynuj\u0105ce rezultaty.\u00a0Tym przemianom, ich prawdziwym problemom i wyzwaniom, przed jakimi codziennie staj\u0105 ich mieszkaj\u0105cy tu ludzie, po\u015bwi\u0119ca si\u0119 zbyt ma\u0142o uwagi w og\u00f3lnopolskich mediach. Mimo \u017ce stolica, podobnie jak i inne du\u017ce o\u015brodki, zawdzi\u0119czaj\u0105 sw\u00f3j rozw\u00f3j\u00a0tak\u017ce migracji z tych miast. Wystarczy zajrze\u0107 do poci\u0105g\u00f3w kursuj\u0105cych mi\u0119dzy Radomiem a Warszaw\u0105,\u00a0by to zrozumie\u0107.<\/p>\n

Projekt Miasto Archipelag<\/strong> ma skierowa\u0107 strumie\u0144 \u015bwiat\u0142a na te w\u0142a\u015bnie o\u015brodki. Pod wieloma wzgl\u0119dami przedsi\u0119wzi\u0119cie to jest eksperymentem. Anga\u017cuj\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w tych miast poprzez serwisy spo\u0142eczno\u015bciowe, chcemy zebra\u0107 jak najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 inspiracji i wiadomo\u015bci.<\/p>\n

Ju\u017c dzi\u015b zapraszamy na nasze profile na Facebooku<\/strong><\/a> \u00a0i Instagramie<\/strong><\/a>. Wkr\u00f3tce na platformie Flipboard uruchomimy Magazyn Miasta Archipelagu, kt\u00f3ry tworzony b\u0119dzie przez kilkudziesi\u0119ciu lokalnych dziennikarzy, miejskich aktywist\u00f3w i bloger\u00f3w z tych w\u0142a\u015bnie miast.<\/p>\n

Opowiedz\u0105 nam oni o tym, co si\u0119 u nich dzieje, dadz\u0105 wgl\u0105d w ich codzienno\u015b\u0107. To na podstawie tych wszystkich \u017ar\u00f3de\u0142 zbuduj\u0119 scenariusz reporterskiej podr\u00f3\u017cy, w kt\u00f3r\u0105 wyrusz\u0119 jesieni\u0105 tego roku. Odwiedz\u0119 wszystkie z trzydziestu jeden miast. Na internetowym blogu b\u0119d\u0119 relacjonowa\u0142 t\u0119 podr\u00f3\u017c na bie\u017c\u0105co, niemal\u017ce w czasie rzeczywistym. Ka\u017cdy b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zobaczy\u0107, gdzie aktualnie si\u0119 znajduj\u0119, co robi\u0119 i dok\u0105d zmierzam. Teksty b\u0119d\u0105 si\u0119 tu przeplata\u0107 z fotografiami i formami multimedialnymi.<\/p>\n

Ale to nie wszystko.<\/strong> W tym samym czasie dziennikarze POLITYKI przyjrz\u0105 si\u0119 by\u0142ym miastom wojew\u00f3dzkim, tak jak przygl\u0105dali si\u0119 polskim metropoliom w ramach cyklu \u201ePortrety Miast Polskich”. W cyklu publikacji wyci\u0105gn\u0105 swoje wnioski i diagnozy dotycz\u0105ce najwa\u017cniejszych problem\u00f3w Polski mniejszych miast. O tym wszystkim b\u0119dziemy te\u017c m\u00f3wi\u0107 na falach radiowej Tr\u00f3jki.<\/p>\n

Podsumowaniem Miasta Archipelagu b\u0119dzie ksi\u0105\u017cka reporterska, kt\u00f3ra jesieni\u0105 2016 roku zostanie wydana przez Wydawnictwo Karakter. Znajd\u0105 si\u0119 w niej teksty i fotografie, kt\u00f3re nie by\u0142y publikowane w internecie. To b\u0119dzie kolejny element tej wielow\u0105tkowej opowie\u015bci.<\/p>\n

Dzi\u015b dworzec Wa\u0142brzych – Miasto ju\u017c nie straszy. Jest odnowiony i zachwyca. Obok marniej\u0105 jednak zabudowania nieczynnych fabryk, \u0142uszcz\u0105 si\u0119 kamienice, straszy nieczynny hotel Sudety. Okolica a\u017c prosi si\u0119 o rewitalizacj\u0119. Mieszka\u0144cy miasta coraz bardziej wierz\u0105, \u017ce kiedy\u015b si\u0119 jej doczekaj\u0105.<\/p>\n

Przyk\u0142ad\u00f3w na to, \u017ce by\u0142e miasta wojew\u00f3dzkie s\u0105 wspania\u0142ymi miejscami do \u017cycia, jest bez w\u0105tpienia tyle, ile dowod\u00f3w, \u017ce \u017cycie gdzie indziej jest pod wieloma wzgl\u0119dami \u0142atwiejsze. O\u015brodki te tworz\u0105 archipelag mo\u017cliwo\u015bci, szans, frustracji i rozczarowa\u0144. Pozytywna energia\u00a0i determinacja mieszaj\u0105 si\u0119 tu ze zw\u0105tpieniem i rezygnacj\u0105.<\/p>\n

Miasto Archipelag zamieszkuj\u0105\u00a0ludzie\u00a0przekonani, \u017ce miejsce, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105, jest najlepsze na \u015bwiecie. Opuszczaj\u0105 je ci, kt\u00f3rym t\u0119 wiar\u0119 odebra\u0142a brutalna rzeczywisto\u015b\u0107.\u00a0Warto pozna\u0107 jednych i drugich.<\/p>\n

https:\/\/vimeo.com\/123185055<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To by\u0142o kilka dobrych lat temu. Ju\u017c nawet nie pami\u0119tam, po co tam pojecha\u0142em. Dzi\u015b to nieistotne. Grunt, \u017ce do powrotnego poci\u0105gu wsiada\u0142em na stacji Wa\u0142brzych – Miasto.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,83,95],"tags":[89,88],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/439"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=439"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":512,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/439\/revisions\/512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}