{"id":459,"date":"2015-05-20T18:57:04","date_gmt":"2015-05-20T16:57:04","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=459"},"modified":"2018-02-19T01:19:27","modified_gmt":"2018-02-19T00:19:27","slug":"kalisz-miasto-samochodow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2015\/05\/20\/kalisz-miasto-samochodow\/","title":{"rendered":"Kalisz. Miasto samochod\u00f3w"},"content":{"rendered":"
\"Springer_4\"<\/a>

Kalisz, fot. Filip Springer<\/p><\/div>\n

Poniedzia\u0142ek, godzina 10, ulica Maria\u0144ska na kaliskim Starym Mie\u015bcie. W okolicach numeru pi\u0105tego chodnik zastawiony dziobem bia\u0142ego, luksusowego audi.
\n
\nKierowca zaparkowa\u0142 tak, \u017ce ledwo tu wystarcza miejsca dla pieszych. Matki z dzie\u0107mi, osoby z wi\u0119kszymi pakunkami czy takie prowadz\u0105ce rower nie maj\u0105 szans, \u017ceby si\u0119 przecisn\u0105\u0107. Zatrzymuj\u0119 si\u0119 tu na chwil\u0119, robi\u0119 kilka zdj\u0119\u0107. Potem id\u0119 na spacer po okolicznych uliczkach, bo chc\u0119 policzy\u0107 nielegalnie parkuj\u0105ce samochody.<\/p>\n

Po dw\u00f3ch godzinach w notesie mam ich ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0105t. Na Maria\u0144skiej audi stoi, jak sta\u0142o. Ludzie mijaj\u0105 je oboj\u0119tnie. Nikt si\u0119 nawet nie skrzywi na jego widok. Dzwoni\u0119 po Stra\u017c Miejsk\u0105, kupuj\u0119 sobie loda w pobliskim spo\u017cywczaku i siadam przy jego witrynie. Chc\u0119 zobaczy\u0107, co si\u0119 wydarzy. Jest 12:30.<\/p>\n

\"Kalisz,<\/a>

Kalisz, fot. Filip Springer<\/p><\/div>\n

Stra\u017cnicy pojawiaj\u0105 si\u0119 przed trzynast\u0105. Gdy tylko zaczynaj\u0105 si\u0119 kr\u0119ci\u0107 wok\u00f3\u0142 samochodu, z pobliskiej agencji ubezpieczeniowej wychodzi jego w\u0142a\u015bciciel.<\/p>\n

– Ja tylko na chwil\u0119<\/em> – t\u0142umaczy – ju\u017c przestawiam.<\/p>\n

Spisuj\u0105 go, oddaj\u0105 dokumenty, po chwili odje\u017cd\u017ca. Ca\u0142ej scenie przygl\u0105da si\u0119 jego znajomy ze sklepu obok. Stra\u017cnicy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce tak\u017ce jego samoch\u00f3d jest zaparkowany nieprawid\u0142owo, na zakazie i przej\u015bciu dla pieszych.<\/p>\n

– To pana auto?<\/em> – pytaj\u0105, wskazuj\u0105c na sportowego mercedesa.
\n– Nie wiem, nie poznaj\u0119<\/em> – \u015bmieje si\u0119, id\u0105c w kierunku samochodu. On r\u00f3wnie\u017c zostaje spisany i poproszony o przestawienie samochodu.<\/p>\n

Kalisz to podobno najbardziej usamochodowione miasto w Polsce. Dwa lata temu media w ca\u0142ej Polsce grza\u0142y si\u0119 przez moment informacj\u0105, \u017ce wed\u0142ug danych GUS na 1000 mieszka\u0144c\u00f3w przypada tu a\u017c 865 samochod\u00f3w. Polska \u015brednia to oko\u0142o 650 aut, w Berlinie jest to ponad dwukrotnie mniej.<\/p>\n

Te dane budz\u0105 pewne podejrzenia, ale nawet je\u015bli przyj\u0105\u0107 tylko liczb\u0119 ponad 55 tysi\u0119cy zarejestrowanych tu samochod\u00f3w, to dla stutysi\u0119cznego Kalisza przelicznik ten jest nadal wy\u017cszy ni\u017c dla Warszawy – miasta o dwudziestokrotnie wi\u0119kszej populacji i siedmiokrotnie wi\u0119kszej powierzchni.<\/p>\n

Tak czy inaczej – Kaliszem rz\u0105dz\u0105 samochody. S\u0105 tutaj wsz\u0119dzie. Zastawione s\u0105 nimi niemal wszystkie uliczki starego miasta, dziedzi\u0144ce ko\u015bcio\u0142\u00f3w i wa\u017cniejszych zabytk\u00f3w. W parking zamieniono tu malowniczy plac \u015bw. J\u00f3zefa i dziedziniec przed przepi\u0119knym teatrem (mimo \u017ce obok jest inny parking). Samochody zaj\u0119\u0142y te\u017c jedyny deptak (funkcjonuj\u0105cy w czasach PRL-u) na ulicy Staromiejskiej.<\/p>\n

Co wi\u0119cej, wybudowany ca\u0142kiem niedawno gmach oddzia\u0142u zamiejscowego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza zamiast ziele\u0144ca w\u0142a\u015bciwego uniwersyteckim kampusom kryje za swoimi plecami gigantyczn\u0105, betonow\u0105 pustyni\u0119, zastawion\u0105 autami. Tak\u017ce markety, kt\u00f3rych w Kaliszu przybywa, coraz cz\u0119\u015bciej pozbawiane s\u0105 chodnik\u00f3w – inwestorzy i w\u0142adze miasta wydaj\u0105ce pozwolenia na budowy wychodz\u0105 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce i tak wszyscy przyjad\u0105 tam samochodami.<\/p>\n

Podobno by zosta\u0107 ukaranym za nielegalne parkowanie w Kaliszu, trzeba si\u0119 naprawd\u0119 postara\u0107, wspi\u0105\u0107 na wy\u017cyny samochodowej bezczelno\u015bci albo zatarasowa\u0107 komu\u015b innemu wyjazd. Parkowanie na przej\u015bciach dla pieszych, w strefach zakazu czy po prostu zastawianie chodnik\u00f3w to norma. Stra\u017cnicy Miejscy zwykle nie wr\u0119czaj\u0105 mandat\u00f3w, a jedynie upominaj\u0105.<\/p>\n

Do niedawna mieli tu wr\u0119cz wydany po cichu prikaz, by kierowc\u00f3w zbytnio nie n\u0119ka\u0107, bo przecie\u017c miejsc parkingowych ci\u0105gle w mie\u015bcie brakuje. O ich likwidowaniu w\u0142a\u015bciwie si\u0119 tu nie my\u015bli. Ostatnio podczas kontrolnego spaceru urz\u0119dnik\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w po mie\u015bcie pad\u0142 pomys\u0142, by jeden z ogr\u00f3dk\u00f3w kawiarnianych zorganizowa\u0107 w miejscu dw\u00f3ch miejsc parkingowych. Dyrektor zarz\u0105du dr\u00f3g prawie si\u0119 na nich plackiem po\u0142o\u017cy\u0142, by ich broni\u0107.<\/p>\n

Bo Kalisz w swoim my\u015bleniu o samochodzie tkwi jednak we wczesnych latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych.<\/p>\n

\u201eSamoch\u00f3d to ci\u0105gle oznaka statusu \u2013 pisze kaliski pisarz i dzia\u0142acz rowerowy Arkadiusz Pacholski w tek\u015bcie \u201eSamochodoza polonica\u201d<\/strong><\/a> \u2013 Kto nie ma w\u0142asnych czterech k\u00f3\u0142ek, nale\u017cy do proletariatu, nowo\u017cytnego odpowiednika pa\u0144szczy\u017anianego ch\u0142opstwa. Biedak kupuje wi\u0119c kilkunastoletniego grata, cz\u0119sto za chwil\u00f3wk\u0119 na z\u0142odziejski procent, potem nieustannie \u0142aduje ostatni grosz w naprawy i w paliwo, aby da\u0107 \u015bwiadectwo, \u017ce wcale taki go\u0142y nie jest. Przesiadka do komunikacji publicznej oznacza\u0142aby dla niego to samo, co dla przedwojennych ma\u0142orolnych orka krow\u0105: \u015bwiadom\u0105 i dobrowoln\u0105 degradacj\u0119\u201d.<\/p>\n

W\u0142adze w Kaliszu zmieni\u0142y si\u0119 ubieg\u0142ej jesieni. Poprzednia ekipa by\u0142a na tyle bezczelna, \u017ce parkowa\u0142a na p\u0142ycie rynku, pod samym ratuszem, mimo \u017ce ten obszar z ruchu samochodowego jest akurat wy\u0142\u0105czony. W dni, gdy odbywa\u0142y si\u0119 sesje Rady Miasta, kaliski rynek by\u0142 wr\u0119cz pe\u0142en aut. Gdy dwa lata temu w mie\u015bcie powsta\u0142o rowerowe stowarzyszenie, pierwsz\u0105 akcj\u0105 by\u0142o kupno prezydentowi Januszowi P\u0119cherzowi holenderskiego roweru.<\/p>\n

– Pomy\u015bleli\u015bmy, \u017ce nie ma na czym je\u017adzi\u0107, wi\u0119c zrobili\u015bmy mu prezent<\/em>\u00a0– m\u00f3wi mi Pacholski, kt\u00f3ry deklaruje, \u017ce rowerzyst\u0105 jest ca\u0142orocznym. Rower podarowany przez aktywist\u00f3w zosta\u0142 oficjalnie wci\u0105gni\u0119ty na stan Urz\u0119du Miasta, ale prezydenta P\u0119cherza nikt nigdy na nim nie widzia\u0142. Ca\u0142\u0105 akcj\u0105 podobno strasznie si\u0119 zirytowa\u0142. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej powiedzia\u0142, \u017ce kaliszanie na rower jako \u015brodek transportu nie s\u0105 jeszcze gotowi. W odpowiedzi otrzyma\u0142 ponad tysi\u0105c zdj\u0119\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w miasta, kt\u00f3rzy fotografowali si\u0119 z deklaracj\u0105, \u017ce jednak s\u0105.<\/p>\n

Nadziej\u0119 na zmian\u0119 da\u0142y ubieg\u0142oroczne wybory samorz\u0105dowe. Ju\u017c po pierwszej turze by\u0142o wiadomo, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy od trzech kadencji P\u0119cherz mo\u017ce mie\u0107 problem z reelekcj\u0105. Przed drug\u0105 tur\u0105 w jego programie pojawi\u0142y si\u0119 wi\u0119c rowerowe obietnice, on sam za\u015b je\u017adzi\u0142 samochodem po mie\u015bcie i macha\u0142 przez okno mieszka\u0144com. Za ten cynizm poleg\u0142 z kretesem. Do dzi\u015b jednak niekt\u00f3rym jego kolegom zosta\u0142y stare nawyki. Ostatnio mandatem za bezprawne parkowanie na rynku zosta\u0142 ukarany jego by\u0142y doradca.\u00a0Ca\u0142\u0105 sytuacj\u0105 by\u0142 niezmiernie zdziwiony i poirytowany.<\/p>\n

Nowa w\u0142adza z prezydentem Grzegorzem Sapi\u0144skim rowerow\u0105 ewolucj\u0119 zapowiedzia\u0142a, ale na razie nie posz\u0142y za tym \u017cadne dzia\u0142ania.<\/p>\n

– Od wybor\u00f3w pr\u00f3bujemy si\u0119 doprosi\u0107 uchwalenia standard\u00f3w budowy \u015bcie\u017cek rowerowych<\/em>\u00a0– irytuje si\u0119 Pacholski. –\u00a0Na razie ko\u0144czy si\u0119 na deklaracjach, \u017ce b\u0119d\u0105. Urz\u0119dnicy pr\u00f3buj\u0105 spraw\u0119 op\u00f3\u017ani\u0107. Ale walczymy, b\u0119dzie to trwa\u0142o, w ko\u0144cu beton pu\u015bci. Czasami si\u0119 tylko \u0142api\u0119 na tym, \u017ce ja tu walcz\u0119 o co\u015b, co na zachodzie Europy jest ju\u017c dawno standardem, a i w wielu polskich miastach nikogo nie dziwi. Tutaj dzieje si\u0119 to wolniej, cho\u0107 mogliby\u015bmy uczy\u0107 si\u0119 na cudzych b\u0142\u0119dach i szybko zrobi\u0107 tu rowerowy raj – miasto jest przecie\u017c mniejsze, \u0142atwiejsze do ogarni\u0119cia, wsz\u0119dzie tu blisko, wi\u0119c i wi\u0119cej ludzi powinno teoretycznie chcie\u0107 tu je\u017adzi\u0107 na rowerach<\/em> – t\u0142umaczy.<\/p>\n

\u017beby przekona\u0107 do rower\u00f3w, Pacholski zacz\u0105\u0142 ju\u017c nawet kr\u0119ci\u0107 wraz z przyjaci\u00f3\u0142mi filmy promuj\u0105ce poruszanie si\u0119 po mie\u015bcie na dw\u00f3ch k\u00f3\u0142kach.<\/p>\n