{"id":587,"date":"2015-07-02T16:37:33","date_gmt":"2015-07-02T14:37:33","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=587"},"modified":"2018-02-19T01:11:23","modified_gmt":"2018-02-19T00:11:23","slug":"ballady-i-archipelagi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2015\/07\/02\/ballady-i-archipelagi\/","title":{"rendered":"Ballady i Archipelagi"},"content":{"rendered":"
\"Kalisz_Teatr_Miejski_1900\"<\/a>

Kalisz, Teatr Miejski w 1900 r., domena publiczna<\/p><\/div>\n

\u201eNie by\u0142o ogranicze\u0144 etatowych, stawki dla aktor\u00f3w s\u0105 tu wy\u017csze ni\u017c gdziekolwiek indziej i w dodatku w zawrotnym tempie przydzielono mieszkania dla kierownik\u00f3w artystycznych i wszystkich cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 tu przyjecha\u0107 – pisa\u0142a w 1975 reporterka POLITYKI, kt\u00f3ra wybra\u0142a si\u0119 do P\u0142ocka na otwarcie tamtejszego teatru. Dzi\u015b przygl\u0105damy si\u0119 teatralnym scenom w Mie\u015bcie Archipelagu.
\n
\nW szczytowym okresie popularno\u015bci w wa\u0142brzyskim Teatrze Dramatycznym grywano po dwa przedstawienia dziennie. Ich zako\u0144czenie by\u0142o zaplanowane tak, by widzowie zd\u0105\u017cyli na ostatni poci\u0105g odje\u017cd\u017caj\u0105cy z\u00a0Wa\u0142brzycha.<\/p>\n

W 2007 r. kierownictwo artystyczne obj\u0105\u0142 tam Sebastian Majewski. \u015aci\u0105gn\u0105\u0142 do wsp\u00f3\u0142pracy najbardziej obiecuj\u0105cych re\u017cyser\u00f3w m\u0142odego pokolenia (Krzysztofa Garbaczewskiego, Natali\u0119 Korczakowsk\u0105, duet Monik\u0119 Strz\u0119pk\u0119 i Paw\u0142a Demirskiego oraz wielu innych), tworz\u0105c przy okazji jeden z najlepszych zespo\u0142\u00f3w aktorskich. Po kilku mniej lub bardziej udanych pr\u00f3bach uda\u0142o si\u0119 wypracowa\u0107 formu\u0142\u0119, kt\u00f3ra spotka\u0142a si\u0119 ze sporym zainteresowaniem widz\u00f3w.<\/p>\n

Powsta\u0142 m.in. cykl spektakli \u201eZnamy, znamy\u201d, w\u00a0ramach kt\u00f3rego na deski teatru przeniesiono: \u201eCzterech pancernych\u201d, \u201eGwiezdne wojny\u201d czy \u201eJamesa Bonda\u201d. Krytycy r\u00f3wnie\u017c dostrzegli dzia\u0142ania wa\u0142brzyskiego teatru, wielokrotnie go nagradzaj\u0105c. W 2010 r. spektakl \u201eBy\u0142 sobie Andrzej, Andrzej i Andrzej\u201d\u00a0zosta\u0142 okre\u015blony przez tygodnik POLITYKA<\/a> mianem najwa\u017cniejszego wydarzenia kulturalnego roku w dziedzinie teatru.<\/p>\n

\"Wa\u0142brzych_teatr_Szaniawskiego\"<\/a>

Wa\u0142brzych, Teatr Dramatyczny im. Szaniawskiego, fot. Mateo walbrzych, Creative Commons Uznanie autorstwa \u2013 Na tych samych warunkach 3.0<\/p><\/div>\n

Teatr lokalnie \u2013 dyskusje na temat to\u017csamo\u015bci<\/b><\/p>\n

Teatry w mniejszych miastach wystawiaj\u0105 klasyk\u0119 dramatu polskiego i\u00a0\u015bwiatowego, ale te\u017c dzi\u0119ki prezentowanym spektaklom staj\u0105 si\u0119 polem do dyskusji na temat lokalnej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

Jednym z pierwszych przedstawie\u0144, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142y du\u017ce poruszenie w\u00a0\u015brodowisku lokalnym i teatralnym, by\u0142a realizacja Jacka G\u0142omba \u201eBallada o\u00a0Zakaczawiu\u201d<\/a> (2000). Przedstawienie dotycz\u0105ce los\u00f3w tytu\u0142owej dzielnicy Legnicy zosta\u0142o wystawione w tamtejszej sali kinowej, nieczynnej od 18 lat. \u017beby zagra\u0107 spektakl, zesp\u00f3\u0142 musia\u0142 dogada\u0107 si\u0119 z nieformalnymi przyw\u00f3dcami dzielnicy. <\/p>\n

Kolejn\u0105 sztuk\u0105 realizowan\u0105 przez teatr im. Heleny Modrzejewskiej by\u0142o \u201eMade in Poland\u201d (2004)<\/a>,\u00a0wyre\u017cyserowane przez Przemys\u0142awa Wojcieszka, tym razem wystawione w\u00a0starej hurtowni Piekar \u2013 dzielnicy Legnicy. <\/p>\n

Przyk\u0142ad\u00f3w mo\u017cna wymieni\u0107 jeszcze kilka, jak cho\u0107by \u201eTestament Teodora Sixta\u201d (2006)<\/a>, opowiadaj\u0105cy o maj\u0119tnych fabrykantach i wielokulturowej historii Bielska-Bia\u0142ej; \u201eMatnia \u2013 sprawa elbl\u0105ska\u201d (2014)<\/a>,\u00a0odnosz\u0105cy si\u0119 do po\u017caru w Zak\u0142adach Mechanicznych Zamech i rozp\u0119tanej po nim akcji UB, w wyniku kt\u00f3rej na \u015bmier\u0107 skazano trzech z podejrzanych; czy ostatniej realizacji teatru w Kaliszu \u201eKl\u0119ski w dziejach miasta\u201d (2015)<\/a>, pokazuj\u0105cy 1850-letni\u0105 histori\u0119 tego miejsca.<\/p>\n

Najstarsza i najm\u0142odsza ze scen dramatycznych<\/b><\/p>\n

Najstarszy teatr dramatyczny Miasta Archipelagu funkcjonuje w Kaliszu. Zosta\u0142 za\u0142o\u017cony w 1801 r. i nosi imi\u0119 Wojciecha Bogus\u0142awskiego. Jego pocz\u0105tki zwi\u0105zane s\u0105 z osob\u0105 samego patrona, kt\u00f3ry przez 23 lata przyje\u017cd\u017ca\u0142 tutaj razem z\u00a0aktorami Teatru Narodowego z Warszawy. Jest to trzeci najstarszy teatr dramatyczny w Polsce, nosz\u0105cy tytu\u0142 honorowej sceny narodowej.<\/p>\n

Bogus\u0142awski wraz ze swoj\u0105 trup\u0105 cz\u0119sto bywa\u0142 tak\u017ce w teatrze w P\u0142ocku, za\u0142o\u017conym w 1812 r. Do 1940 r. teatr funkcjonowa\u0142 w ko\u015bciele \u015bw. Tr\u00f3jcy, kiedy zosta\u0142 zniszczony przez Niemc\u00f3w \u2013 tym samym dzia\u0142alno\u015b\u0107 sceny zosta\u0142a zawieszona. Kr\u00f3tko po nadaniu P\u0142ockowi statusu miasta wojew\u00f3dzkiego w\u0142adze i\u00a0lokalni dzia\u0142acze podj\u0119li starania zmierzaj\u0105ce do reaktywacji sceny, \u0142\u0105cz\u0105c j\u0105 z\u00a0tamtejszym O\u015brodkiem Kultury i Sztuki. W 1975 r. zainaugurowano dzia\u0142alno\u015b\u0107 teatru premier\u0105 (jak\u017ceby inaczej) \u201eKrakowiak\u00f3w i g\u00f3rali\u201d. Wydarzeniem zainteresowa\u0142a si\u0119 lokalna i og\u00f3lnopolska prasa, pisz\u0105c o idealnych warunkach do tworzenia nowej sceny, nie szcz\u0119dz\u0105c jednak s\u0142\u00f3w krytyki, dotycz\u0105cych m.in. niskiego poziomu artystycznego. Redaktorka POLITYKI Anna Krajewska-Wieczorek, w artykule \u201eP\u0142ocka ambicja\u201d pisa\u0142a:<\/p>\n

W P\u0142ocku nie by\u0142o ogranicze\u0144 etatowych, stawki dla aktor\u00f3w s\u0105 tu wy\u017csze ni\u017c gdziekolwiek indziej i w dodatku w zawrotnym tempie przydzielono mieszkania dla kierownik\u00f3w artystycznych i wszystkich cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 tu przyjecha\u0107. To prawda, \u017ce jeszcze do niedawna cz\u0119\u015b\u0107 zespo\u0142u mieszka\u0142a z rodzinami w garderobach, \u017ce w przepastnym budynku o\u00a0niezliczonej ilo\u015bci halli i\u00a0korytarzy nie ma miejsca na wa\u017cniejsze pracownie, \u017ce przy budowie sceny, zamierzonej w projekcie jako scena wielofunkcyjna, zapomniano o kilku istotnych urz\u0105dzaniach koniecznych przy zmianie dekoracji teatralnych. S\u0105dz\u0105c jednak po rozmachu miejscowych w\u0142adz i\u00a0\u017cyczliwo\u015bci mecenas\u00f3w p\u0142ockiego o\u015brodka z w\u0142adz nadrz\u0119dnych, s\u0105 to k\u0142opoty, na kt\u00f3re pr\u0119dko znajdzie si\u0119 rada. [POLITYKA 9\/75].<\/p><\/blockquote>\n

Najm\u0142odszym z teatr\u00f3w dramatycznych jest Nowy Teatr im. Witkacego w\u00a0S\u0142upsku, kt\u00f3ry zosta\u0142 reaktywowany w 2004 r., po 13 latach nieobecno\u015bci sceny profesjonalnej w tym mie\u015bcie. Nazwa teatru zosta\u0142a wybrana w konkursie przez lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, za\u015b imi\u0119 patrona wi\u0105\u017ce si\u0119 z najwi\u0119ksz\u0105 kolekcj\u0105 portret\u00f3w Witkacego, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w\u00a0miejscowym Muzeum Pomorza \u015arodkowego. \u201eSzalona lokomotywa\u201d, napisana przez Stanis\u0142awa Ignacego Witkiewicza, by\u0142a zreszt\u0105 spektaklem inauguruj\u0105cym dzia\u0142alno\u015b\u0107 teatru.<\/p>\n

Mo\u017cliwe, \u017ce kolejny teatr profesjonalny wkr\u00f3tce powstanie w Lesznie. Marsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa wielkopolskiego planuje przekaza\u0107 samorz\u0105dowcom budynek tamtejszego Centrum Sztuki i Kultury na potrzeby takiej w\u0142a\u015bnie instytucji. Co wa\u017cne, zadeklarowano tak\u017ce roczn\u0105 dotacj\u0119.<\/p>\n

Teatry profesjonalne<\/b><\/p>\n

\"pastedGraphic\"<\/p>\n

W Mie\u015bcie Archipelagu dzia\u0142a 16 teatr\u00f3w profesjonalnych (9 dramatycznych i\u00a04 lalkowe). \u015arednio za bilet normalny trzeba zap\u0142aci\u0107 nieco ponad 35 z\u0142. Najdro\u017csze bilety s\u0105 w Bielsku-Bia\u0142ej i\u00a0Radomiu (50 z\u0142), najta\u0144sze w Elbl\u0105gu (28 z\u0142). Osobn\u0105 klas\u0119 cenow\u0105 stanowi\u0105 teatry lalkowe \u2013 tu ceny s\u0105 o wiele ni\u017csze i wahaj\u0105 si\u0119 od 18 z\u0142 (w\u00a0Wa\u0142brzychu i S\u0142upsku) do 30 z\u0142 (w Bielsku-Bia\u0142ej). Na wi\u0119kszo\u015b\u0107 spektakli obowi\u0105zuj\u0105 zni\u017cki dla uczni\u00f3w, student\u00f3w, senior\u00f3w i grup oraz ta\u0144sze bilety na widowiska realizowane z mniejsz\u0105 obsad\u0105 aktorsk\u0105.<\/p>\n

\"wykres<\/p>\n

Teatry niezawodowe\u00a0<\/b><\/p>\n

W tych miastach, w kt\u00f3rych nie ma scen zawodowych, spektakle amatorskich grup odbywaj\u0105 si\u0119 w\u00a0o\u015brodkach\/centrach\/domach kultury, w salach nale\u017c\u0105cych do uczelni wy\u017cszych i innych instytucji. Cz\u0119sto przedstawienia organizowane s\u0105 na zasadzie impresariatu \u2013 sceny nie posiadaj\u0105 sta\u0142ej obsady aktorskiej, ale zapraszaj\u0105 do siebie popularne spektakle z ca\u0142ej Polski.<\/p>\n

Wed\u0142ug bazy znajduj\u0105cej si\u0119 na portalu e-teatr.pl<\/a> w 31 by\u0142ych miastach wojew\u00f3dzkich funkcjonuje 68 teatr\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 co prawda teatrami profesjonalnymi, ale mieszcz\u0105 si\u0119 w\u00a0kategorii \u201einne\u201d. Je\u015bli przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej tym danym, ukazuje si\u0119 pewna prawid\u0142owo\u015b\u0107 \u2013 najwi\u0119cej grup teatralnych funkcjonuje w\u00a0miastach, gdzie dzia\u0142aj\u0105 ju\u017c teatry profesjonalne: Cz\u0119stochowie (9), Bielsku-Bia\u0142ej (8) i S\u0142upsku (6).<\/p>\n

Opr\u00f3cz pe\u0142nienia funkcji centr\u00f3w debaty nad lokalnym dziedzictwem, wa\u017cn\u0105 cech\u0105 teatr\u00f3w spoza g\u0142\u00f3wnych o\u015brodk\u00f3w jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksperymentowania. Tutaj udaje si\u0119 to, na co powa\u017cane sceny narodowe cz\u0119sto nie mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 \u2013 arty\u015bci mog\u0105 poszukiwa\u0107 i b\u0142\u0105dzi\u0107, ale te\u017c tworzy\u0107 zupe\u0142nie now\u0105 jako\u015b\u0107.<\/p>\n

Agnieszka Pude\u0142ko<\/strong> jest bielsk\u0105 korespondentk\u0105 projektu Miasto Archipelag – Polska mniejszych miast<\/a>, realizowanego przez Wydawnictwo Karakter wsp\u00f3lnie z Tygodnikiem POLITYKA, Tr\u00f3jk\u0105 i Instytutem Reporta\u017cu.\u00a0Wi\u0119cej o projekcie tak\u017ce na Facebooku<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eNie by\u0142o ogranicze\u0144 etatowych, stawki dla aktor\u00f3w s\u0105 tu wy\u017csze ni\u017c gdziekolwiek indziej i w dodatku w zawrotnym tempie przydzielono mieszkania dla kierownik\u00f3w artystycznych i wszystkich cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 tu przyjecha\u0107 – pisa\u0142a w 1975 reporterka POLITYKI, kt\u00f3ra … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,83,95],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/587"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=587"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/587\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1232,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/587\/revisions\/1232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}