{"id":595,"date":"2015-07-06T10:09:03","date_gmt":"2015-07-06T08:09:03","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=595"},"modified":"2018-02-19T01:22:24","modified_gmt":"2018-02-19T00:22:24","slug":"historia-katowickich-budynkow-czy-oficjalne-dane-mowia-prawde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2015\/07\/06\/historia-katowickich-budynkow-czy-oficjalne-dane-mowia-prawde\/","title":{"rendered":"Historia katowickich budynk\u00f3w \u2013 czy oficjalne dane m\u00f3wi\u0105 prawd\u0119?"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_596\" style=\"width: 630px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Kattowitz_-_August-Schneiderstrasse.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-596\" class=\"wp-image-596 size-large\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Kattowitz_-_August-Schneiderstrasse-1024x672.jpg\" alt=\"Kattowitz_-_August-Schneiderstrasse\" width=\"620\" height=\"406\" srcset=\"\/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Kattowitz_-_August-Schneiderstrasse-1024x672.jpg 1024w, \/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Kattowitz_-_August-Schneiderstrasse-300x196.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-596\" class=\"wp-caption-text\">Katowice, Synagoga Wielka<\/p><\/div>\n<p>Pod wzgl\u0119dem historii rozwoju miasta i architektury Katowice s\u0105 paradoksalnym ewenementem w\u015br\u00f3d najwi\u0119kszych polskich o\u015brodk\u00f3w. Jako najm\u0142odsze miasto mog\u0105 si\u0119 one pochwali\u0107 najciekawsz\u0105, cho\u0107 nie do ko\u0144ca docenian\u0105 architektur\u0105.<!--more--><\/p>\n<p>Przyk\u0142ady mo\u017cna d\u0142ugo wylicza\u0107: pocz\u0105wszy od osiedli robotniczych i majestatycznych \u015bwi\u0105ty\u0144 przemys\u0142u, b\u0119d\u0105cych \u015bwiadkami post\u0119pu spo\u0142ecznego i cywilizacyjnego, przez najlepsze w Polsce przyk\u0142ady mi\u0119dzywojennego i powojennego modernizmu ze Spodkiem na czele, a\u017c po wsp\u00f3\u0142czesne obiekty u\u017cyteczno\u015bci publicznej, takie jak biblioteka akademicka czy nowa siedziba Muzeum \u015al\u0105skiego.<\/p>\n<p><b>Larmo o zabytki<\/b><\/p>\n<p>Jednak najwi\u0119kszym paradoksem jest to, \u017ce Katowice bardzo cz\u0119sto nie potrafi\u0105 zrozumie\u0107 swojego architektonicznego dziedzictwa. O ile jeszcze podczas II wojny \u015bwiatowej spo\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych obiekt\u00f3w znikn\u0119\u0142y, z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w, jedynie dwa \u2013 ultranowoczesne polskie Muzeum \u015al\u0105skie i najwy\u017cszy budynek w mie\u015bcie, czyli synagoga \u2013 ostatnie lata obchodz\u0105 si\u0119 z katowickimi ikonami znacznie gorzej. Jednym z powod\u00f3w tej sytuacji jest oczywi\u015bcie upadek g\u00f3rnictwa i hutnictwa, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do ruiny znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obiekt\u00f3w poprzemys\u0142owych. Nie wyja\u015bnia to jednak los\u00f3w innych budynk\u00f3w w centrum miasta, kt\u00f3re zosta\u0142y zr\u00f3wnane z ziemi\u0105 w ostatnich kilkudziesi\u0119ciu latach.<\/p>\n<div id=\"attachment_597\" style=\"width: 630px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-597\" class=\"wp-image-597 size-large\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Muzeum_Slaskie-1024x606.png\" alt=\"Muzeum_Slaskie\" width=\"620\" height=\"366\" srcset=\"\/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Muzeum_Slaskie-1024x606.png 1024w, \/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Muzeum_Slaskie-300x177.png 300w, \/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Muzeum_Slaskie.png 1300w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><p id=\"caption-attachment-597\" class=\"wp-caption-text\">Muzeum \u015al\u0105skie<\/p><\/div>\n<p>Z analizy przeprowadzonej w ramach naszego projektu Larmo o zabytki wynika, \u017ce up\u0142yn\u0105\u0107 musi \u015brednio 91 lat od momentu powstania budynku, by znalaz\u0142 si\u0119 on w rejestrze zabytk\u00f3w, co skutecznie eliminuje z listy obiekt\u00f3w godnych zachowania wi\u0119kszo\u015b\u0107 najbardziej warto\u015bciowych katowickich realizacji. T\u0142umaczy to poniek\u0105d, jak dosz\u0142o do tego, \u017ce pozbyli\u015bmy si\u0119 unikatowego brutalistycznego dworca kolejowego czy przedwojennej hali targowej, by postawi\u0107 w ich miejscach bezp\u0142ciowe centra handlowe, wysysaj\u0105ce resztki \u017cycia z ju\u017c wcze\u015bniej lekko opustosza\u0142ych \u015br\u00f3dmiejskich deptak\u00f3w.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/img.audiovis.nac.gov.pl\/PIC\/PIC_1-G-5631-3.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"586\" \/><\/p>\n<p><b>Co mapa m\u00f3wi o historii miasta?<\/b><\/p>\n<p>Swoj\u0105 drog\u0105 &#8211; by zrobi\u0107 miejsce dla nowoczesnego Brutala, \u00f3wczesne w\u0142adze miasta wyburzy\u0142y bez skrupu\u0142\u00f3w kwarta\u0142 dziewi\u0119tnastowiecznych kamienic. W istocie Katowice s\u0105 pe\u0142nym sprzeczno\u015bci patchworkiem r\u00f3\u017cnych styl\u00f3w architektonicznych, a gwa\u0142towne przemiany w przestrzeni miasta nie s\u0105 wyj\u0105tkowe dla naszych czas\u00f3w, dlatego postanowili\u015bmy nada\u0107 naszej wystawie o historii Katowic znacz\u0105cy tytu\u0142 \u201eApetyt na radykaln\u0105 zmian\u0119. Katowice 1865\u20132015\u201d. By u\u0142atwi\u0107 mieszka\u0144com zrozumienie rozwoju przestrzennego miasta w oparciu o dane dotycz\u0105ce zabudowy udost\u0119pnili\u015bmy na wystawie dwie mapy: jedna pozwala prze\u015bledzi\u0107 uk\u0142ad \u015br\u00f3dmie\u015bcia w r\u00f3\u017cnych okresach historii, druga daty powstania i nazwiska architekt\u00f3w poszczeg\u00f3lnych budynk\u00f3w.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Rozw\u00f3j przestrzenny \u015br\u00f3dmie\u015bcia Katowic \/ Spatial development of central Katowice\" width=\"620\" height=\"349\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/IP9w--UO1cA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Zainspirowa\u0142y nas projekty dotycz\u0105ce Portland i Brooklynu, prezentuj\u0105ce za pomoc\u0105 kolorowych map daty powstania poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci miasta, postanowili\u015bmy jednak wprowadzi\u0107 do naszej mapy szereg usprawnie\u0144. Przede wszystkim wyr\u00f3\u017cnili\u015bmy wa\u017cne dla rozwoju miasta okresy historyczne, umo\u017cliwiaj\u0105c u\u017cytkownikom wy\u015bwietlanie i por\u00f3wnywanie wybranych warstw, tak aby \u0142atwo odnale\u017a\u0107 np. wy\u0142\u0105cznie obiekty wzniesione przed wojn\u0105 albo realizacje po 1989 roku. Sporo czasu zaj\u0119\u0142o nam opracowanie odpowiedniej gamy kolorystycznej dla poszczeg\u00f3lnych okres\u00f3w.<\/p>\n<p><b>Czy oficjalne dane s\u0105 rzetelne?<\/b><\/p>\n<p>Kilka dni po uruchomieniu mapy otrzymali\u015bmy dziesi\u0105tki komentarzy, zar\u00f3wno od os\u00f3b zachwyconych pomys\u0142em, jak i u\u017cytkownik\u00f3w wytykaj\u0105cych nam powa\u017cne b\u0142\u0119dy w datowaniu budynk\u00f3w. Jeden z mieszka\u0144c\u00f3w, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na rozbie\u017cno\u015b\u0107 pi\u0119tnastu lat pomi\u0119dzy aplikacj\u0105 a rzeczywist\u0105 dat\u0105 powstania budynku, zasugerowa\u0142 zdroworozs\u0105dkowo w mailu, \u017ce tego rodzaju mapa jest \u201ediab\u0142a warta\u201d. <\/p>\n<p>Katowiczanin mia\u0142 prawo oczekiwa\u0107, \u017ce dane pochodz\u0105ce z Wydzia\u0142u Geodezji Urz\u0119du Miasta, udost\u0119pnione przez miejsk\u0105 instytucj\u0119 kultury w oficjalnym projekcie o historii miasta, b\u0119d\u0105 wiarygodne. Sytuacja ta nie by\u0142a dla nas bynajmniej zaskoczeniem, odkryli\u015bmy mankamenty zaraz po otrzymaniu danych. Pomijaj\u0105c oczywiste b\u0142\u0119dy, zauwa\u017cyli\u015bmy szybko, \u017ce dane dotycz\u0105 oficjalnej daty oddania budynku do u\u017cytkowania, kt\u00f3ra cz\u0119sto nie pokrywa si\u0119 z rokiem uko\u0144czenia budowy obiektu.<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Grafika_Katowice.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-598\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Grafika_Katowice-1024x270.png\" alt=\"Grafika_Katowice\" width=\"620\" height=\"163\" srcset=\"\/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Grafika_Katowice-1024x270.png 1024w, \/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Grafika_Katowice-300x79.png 300w, \/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Grafika_Katowice.png 1414w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a>Stan\u0119li\u015bmy wi\u0119c przed dylematem charakterystycznym dla modelu <i>big data <\/i>i spo\u0142ecze\u0144stwa informacji. Wyb\u00f3r by\u0142 nast\u0119puj\u0105cy: pr\u00f3bujemy na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, w konsultacji z ekspertami, zweryfikowa\u0107 daty powstania kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy obiekt\u00f3w, co by\u0142o zadaniem niemo\u017cliwym do wykonania, albo publikujemy tre\u015bci w obecnej, najlepszej z mo\u017cliwych postaci, zapraszaj\u0105c do wsp\u00f3\u0142pracy zar\u00f3wno ekspert\u00f3w, jak i mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy podziel\u0105 si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 i stopniowo pomog\u0105 nam poprawi\u0107 oraz uzupe\u0142ni\u0107 dane. Oczywi\u015bcie przyj\u0119li\u015bmy to drugie rozwi\u0105zanie.<\/p>\n<p><b>Spo\u0142eczno\u015bciowy model wiedzy<\/b><\/p>\n<p>Podczas regularnych mapathon\u00f3w, organizowanych we wsp\u00f3\u0142pracy z ekspertami \u015al\u0105skiego Centrum Dziedzictwa Kulturowego, uzupe\u0142niamy nie tylko daty, ale r\u00f3wnie\u017c nazwiska architekt\u00f3w najwa\u017cniejszych budynk\u00f3w w \u015br\u00f3dmie\u015bciu, dodaj\u0105c jednocze\u015bnie linki do informacji o obiektach w Wikipedii. Mieszka\u0144cy mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c zg\u0142asza\u0107 swoje uwagi i sugestie za pomoc\u0105 specjalnego formularza. <\/p>\n<p>W wakacje zorganizujemy cykl mapathon\u00f3w dla mieszka\u0144c\u00f3w dzielnicy D\u0105b, kt\u00f3rzy pomog\u0105 nam zmapowa\u0107 budynki w najstarszej cz\u0119\u015bci obecnych Katowic. Nie przez przypadek spotkanie odb\u0119dzie si\u0119 w nowym domu kultury, kt\u00f3rego architektura w \u015bwietny spos\u00f3b \u0142\u0105czy wsp\u00f3\u0142czesne rozwi\u0105zania z funkcjonalistycznymi kszta\u0142tami i czerwon\u0105 ceg\u0142\u0105 typow\u0105 dla robotniczej zabudowy Katowic.<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/16987494625_3e74ce8897_k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-599\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/16987494625_3e74ce8897_k-1024x682.jpg\" alt=\"16987494625_3e74ce8897_k\" width=\"620\" height=\"412\" srcset=\"\/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/16987494625_3e74ce8897_k-1024x682.jpg 1024w, \/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/16987494625_3e74ce8897_k-300x199.jpg 300w, \/portretymiast\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/16987494625_3e74ce8897_k.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a>Podsumowuj\u0105c dotychczasowe prace nad projektem, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka aspekt\u00f3w wykorzystania du\u017cych zbior\u00f3w danych publicznych do opowiadania historii miasta. <\/p>\n<p>Po pierwsze, otrzymali\u015bmy bezp\u0142atnie dane tylko ze wzgl\u0119du na edukacyjny charakter projektu, z pewno\u015bci\u0105 pom\u00f3g\u0142 te\u017c fakt, \u017ce Medialab jest cz\u0119\u015bci\u0105 du\u017cej miejskiej instytucji kultury. Mo\u017cna si\u0119 zastanawia\u0107, ile tego rodzaju projekt\u00f3w edukacyjnych powsta\u0142oby, gdyby miejskie dane przestrzenne by\u0142y otwarte? Po drugie, czy oficjalne dane z Urz\u0119du Miasta s\u0105 zawsze wiarygodne i z zasady lepsze ni\u017c wiedza mieszka\u0144c\u00f3w? <\/p>\n<p>Cho\u0107 naszej mapie daleko do otwartego modelu Wikipedii, praca nad ni\u0105 u\u015bwiadamia nam, \u017ce w praktyce nie istnieje co\u015b takiego, jak w pe\u0142ni obiektywne i kompletne dane, a wiedza na temat miasta jest dynamicznym procesem, kt\u00f3ry trudno zamkn\u0105\u0107 w jednym produkcie, niezale\u017cnie od tego, czy jest to wystawa historyczna, czy mapa katowickich budynk\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Karol Piekarski<\/strong> kieruje katowickim MediaLabem, jest dost\u0119pny na <a href=\"https:\/\/twitter.com\/k_piekarski\" target=\"_blank\">Twitterze<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pod wzgl\u0119dem historii rozwoju miasta i architektury Katowice s\u0105 paradoksalnym ewenementem w\u015br\u00f3d najwi\u0119kszych polskich o\u015brodk\u00f3w. Jako najm\u0142odsze miasto mog\u0105 si\u0119 one pochwali\u0107 najciekawsz\u0105, cho\u0107 nie do ko\u0144ca docenian\u0105 architektur\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[104,72],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=595"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":602,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595\/revisions\/602"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}