Warszawski \u015bwit przywita\u0142 wczoraj Donalda Tuska i Hann\u0119 Gronkiewicz Waltz p\u00f3\u0142g\u0119bkiem, zapowiadaj\u0105c zwyci\u0119stwo, kt\u00f3re nie jest triumfem i w zasadzie mo\u017cna je mierzy\u0107 g\u0142\u00f3wnie miar\u0105 pora\u017cki PiS. Ale kto organizuje zryw pod znakiem Powstania Warszawskiego, chyba nie odrobi\u0142 lekcji historii i zapomnia\u0142, jaki wtedy by\u0142 wynik. Wa\u017cniejsze, \u017ce akcja referendalna ujawni\u0142a w spektakularny spos\u00f3b proces, kt\u00f3ry w Warszawie trwa o wiele d\u0142u\u017cej, ni\u017c wrzawa wok\u00f3\u0142 odwo\u0142ania HGW. To ciekawy, \u00a0z\u0142o\u017cony i pe\u0142en sprzeczno\u015bci proces tworzenia to\u017csamo\u015bci miasta. Z jednej strony warszawiacy zaczynaj\u0105 odkrywa\u0107 siebie i znaczenie przestrzeni, w jakiej \u017cyj\u0105. Z drugiej strony wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce Warszawa wkroczy\u0142a w kolejny etap integracji ze \u015bwiatow\u0105 sieci\u0105 metropolii.
\n\ufffcWiele wska\u017anik\u00f3w pokazuje, \u017ce globalny kapita\u0142, nie patrz\u0105c na wyniki wybor\u00f3w dokonywanych przez samych warszawiak\u00f3w zdecydowa\u0142, \u017ce Warszawa ma pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 ju\u017c nie tylko metropolii-bramy do gospodarki polskiej, lecz by\u0107 interfejsem z ca\u0142ym regionem \u015brodkowoeuropejskim. Tak chce obecnie Chi\u0144ska Partia Komunistyczna i tak chc\u0105 inwestorzy – najlepszym miernikiem rozw\u00f3j powierzchni biurowej. Mimo kryzysu rozwijaj\u0105 stare i nowe dzielnice biznesu, dost\u0119pna powierzchnia przekroczy\u0142a 4 mln m.kw., odsadzili\u015bmy Bratys\u0142aw\u0119, Budapeszt i Prag\u0119 i wkroczyli\u015bmy w etap bezpo\u015bredniej konkurencji z Lizbon\u0105 i Dublinem. Zgodnie z analizami Globalization and World Cities \u00a0(najnowsze za 2010), Warszawa wi\u0119cej wa\u017cy w \u015bwiatowej sieci metropolitalnej, ni\u017c Berlin. Ba, z PKB per capita na poziomie 180% unijnej \u015bredniej jest od Berlina (w tym wymiarze) po prostu bogatsza.
\nTrudno w to uwierzy\u0107, Berlin pe\u0142ni jednak g\u0142\u00f3wnie rol\u0119 metropolii kulturalnej i politycznej, gospodarczo rozwija si\u0119 s\u0142abo – po zjednoczeniu nigdy nie odzyska\u0142 dawnej \u015bwietno\u015bci. Warszawa, przy wszystkich niedostatkach infrastruktury i oferty kulturalnej, ni\u017cszej jako\u015bci \u017cycia ma wa\u017cniejsze miejsce na gospodarczej mapie \u015bwiata. Zas\u0142uga warszawiak\u00f3w tu stosunkowo niewielka, pisa\u0142em nieco o tym we wpisie omawiaj\u0105cym debat\u0119 o warszawskiej to\u017csamo\u015bci. A jeszcze wi\u0119cej ju\u017c jutro, w specjalnym raporcie o Warszawie, jaki publikujemy w „Polityce”. Pr\u00f3bujemy w nim zrozumie\u0107 miasto, kt\u00f3re kszta\u0142towane w du\u017cej mierze przez si\u0142y zewn\u0119trzne, jak globalny kapita\u0142 pr\u00f3buje okre\u015bli\u0107 swoj\u0105 oryginaln\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i tu kluczowym czynnikiem jest trwaj\u0105ce ju\u017c od kilku lat ponowoczesne powstanie warszawskie, czyli proces budzenia si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci i energii spo\u0142ecznej mieszka\u0144c\u00f3w.
\nReferendum, niezale\u017cnie kto jakie w nim i wobec niego zaj\u0105\u0142 stanowisko, by\u0142o punktem prze\u0142omowym – sta\u0142o si\u0119 wielkim sprawdzam dla si\u0142 pr\u00f3buj\u0105cych gra\u0107 Warszaw\u0105. Przegra\u0142 PiS, przegra\u0142a Platforma, przegra\u0142 tak\u017ce burmistrz Ursynowa Piotr Guzia\u0142 – znamienne, \u017ce w jego dzielnicy frekwencja okaza\u0142a si\u0119 najmniejsza: mieszka\u0144cy nie podzielili jego osobistych frustracji i uraz\u00f3w. Rok, jaki pozosta\u0142 do wybor\u00f3w samorz\u0105dowych to dobra okazja, by sprawdzi\u0107 czy HGW oraz inni, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 stara\u0107 si\u0119 o w\u0142adz\u0119 w stolicy odrobi\u0105 lekcj\u0119 i dostrzeg\u0105, \u017ce Warszawa i warszawiacy si\u0119 zmienili. Najwi\u0119ksza sztuka polega\u0107 b\u0119dzie na zrozumieniu, na czym ta zmiana polega, \u017ceby dobrze wa\u017cy\u0107 sprzeczne cz\u0119sto interesy r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych.
\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w zwraca uwag\u0119, \u017ce warszawski ratusz musi uwa\u017cniej s\u0142ucha\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, zdemokratyzowa\u0107 procedury podejmowania decyzji – postulat s\u0142uszny, jeden z nim jednak problem w realnej warszawskiej i polskiej strukturze spo\u0142ecznej, kt\u00f3rej cech\u0105 jest niski poziom zaanga\u017cowania. W takiej sytuacji narz\u0119dzia demokratyczne \u0142atwo mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 wytrychem w r\u0119kach zaanga\u017cowanych i lepiej zorganizowanych lub bardziej kompetentnych. Klasycznym przyk\u0142adem akcja „ratujmy maluchy!”. Pytanie, jak w\u0142\u0105czy\u0107 do debaty o mie\u015bcie milcz\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 – ludzie kultury, hipsterzy, klasa \u015brednia upomn\u0105 si\u0119 sami o swoje.
\nNajprawdopodobniej nie pozostaje nic innego, ni\u017c idea kt\u00f3r\u0105 od lat promuje Krzysztof Herbst polegaj\u0105ca na wspieraniu aktywno\u015bci na najni\u017cszym, osiedlowym, a nawet jeszcze mniejszym, kwarta\u0142owym poziomie organizacji: potrzebujemy \u015bwietlic, miejsc spotka\u0144 – podstawowej infrastruktury obywatelskiej, gdzie mieszka\u0144cy b\u0119d\u0105 mogli spotka\u0107 si\u0119 u siebie i jednocze\u015bnie w przestrzeni publicznej. Tak tworzy si\u0119 polis, takich miejsc ci\u0105gle brakuje – ludzie „spotykaj\u0105 si\u0119” w centrach handlowych i supermarketach. Podobnie, jak brakuje \u015bwi\u0105t i rytua\u0142\u00f3w cementuj\u0105cych lokalne wsp\u00f3lnoty. To s\u0105 tematy, kt\u00f3rymi nie zajmie si\u0119 ani globalny kapita\u0142, ani ha\u0142a\u015bliwe partie polityczne. Od tych temat\u00f3w zale\u017cy jednak demokratyzacja i demokracja sama, rozumiana jako spos\u00f3b na \u017cycie razem r\u00f3\u017cnych ludzi o sprzecznych cz\u0119sto interesach, pogl\u0105dach i opiniach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Warszawski \u015bwit przywita\u0142 wczoraj Donalda Tuska i Hann\u0119 Gronkiewicz Waltz p\u00f3\u0142g\u0119bkiem, zapowiadaj\u0105c zwyci\u0119stwo, kt\u00f3re nie jest triumfem i w zasadzie mo\u017cna je mierzy\u0107 g\u0142\u00f3wnie miar\u0105 pora\u017cki PiS. Ale kto organizuje zryw pod znakiem Powstania Warszawskiego, chyba nie odrobi\u0142 lekcji historii … Czytaj dalej