{"id":911,"date":"2016-04-02T18:47:16","date_gmt":"2016-04-02T16:47:16","guid":{"rendered":"http:\/\/portretymiast.blog.polityka.pl\/?p=911"},"modified":"2018-02-19T01:19:05","modified_gmt":"2018-02-19T00:19:05","slug":"czy-potrzebujemy-nowych-politykow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/2016\/04\/02\/czy-potrzebujemy-nowych-politykow\/","title":{"rendered":"Czy potrzebujemy nowych polityk\u00f3w?"},"content":{"rendered":"
\"2000px-ThreeWiseMonkeysOriginal.svg\"<\/a>

\u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons<\/p><\/div>\n

S\u0142uchaj\u0105c samorz\u0105dowc\u00f3w, kt\u00f3rzy przyjechali do wa\u0142brzyskiej Starej Kopalni na fina\u0142 Pracowni Miast, chcia\u0142o si\u0119 zakrzykn\u0105\u0107: \u201eJak najszybciej!\u201d.
\n
\nHuub Droogh to holenderski urbanista, kt\u00f3ry od kilku lat mieszka i pracuje w Polsce. Wcze\u015bniej by\u0142 mi\u0119dzy innymi doradc\u0105 strategicznym holenderskiego ministra gospodarki, przygotowywa\u0142 te\u017c masterplany dla kilku holenderskich miast i zwi\u0105zk\u00f3w miast. Dzi\u015b jego firma RDH Architekci Urbani\u015bci opracowuje plany generalne dla o\u015brodk\u00f3w polskich. <\/p>\n

To tak\u017ce Droogh stoi za programem \u201eBydgoszcz Waterproof\u201d czy planem rewitalizacji Wis\u0142y i odtworzenia drogi wodnej mi\u0119dzy Warszaw\u0105 a Gda\u0144skiem. Do Wa\u0142brzycha przyjecha\u0142 opowiedzie\u0107 o tym, dlaczego jego zdaniem holenderskie miasta si\u0119 rozwijaj\u0105, podczas gdy polskie zwykle si\u0119 kurcz\u0105. W swoim wyst\u0105pieniu \u201eUrz\u0105d, cz\u0142owiek i woda, czyli jak nie uton\u0105\u0107 i zmienia\u0107 polskie miasta\u201d m\u00f3wi\u0142 o barierach, nie tylko ekonomicznych i przestrzennych, ale tak\u017ce tych mentalnych, kt\u00f3re hamuj\u0105 rozw\u00f3j miast w Polsce.<\/p>\n

– Jeste\u015bcie tu strasznie nerwowi i ja zupe\u0142nie nie rozumiem dlaczego<\/em> – opowiada\u0142. – Efekt\u00f3w dzia\u0142a\u0144 chcecie na jutro, a najlepiej na dzi\u015b. Co\u015b, co ma zaowocowa\u0107 za kilka lat, nie ma tu zbyt wielkiej warto\u015bci<\/em>.<\/p>\n

Droogh opowiada\u0142 te\u017c o tocz\u0105cym polsk\u0105 polityk\u0119 braku ci\u0105g\u0142o\u015bci – zar\u00f3wno na szczeblu centralnym, jak i samorz\u0105dowym.<\/p>\n

– Wraz ze zmian\u0105 kadencji zmienia si\u0119 wszystko. To, co zacz\u0119li poprzednicy, nie ma znaczenia, bez wzgl\u0119du na to, ile pieni\u0119dzy i pracy w to w\u0142o\u017cyli. Zaczyna si\u0119 od nowa. To nieefektywne, bo hamuje rozw\u00f3j: zamiast szuka\u0107 rozwi\u0105za\u0144 ulepszenia tego, co ju\u017c si\u0119 dzieje, ci\u0105gle wywraca si\u0119 ca\u0142y proces do g\u00f3ry nogami<\/em>.<\/p>\n

Zdaniem holenderskiego urbanisty dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce wszystkie, nawet najprostsze i najbardziej oczywiste sfery \u017cycia publicznego, zosta\u0142y w Polsce upolitycznione – w ten spos\u00f3b dyskusja o \u015bcie\u017cce rowerowej czy kawa\u0142ku parku przestaje by\u0107 dyskusj\u0105 o przestrzeni publicznej, a zaczyna by\u0107 mi\u0119dzypartyjn\u0105 pysk\u00f3wk\u0105.<\/p>\n

– Jest jeszcze jeden problem<\/em> – m\u00f3wi\u0142 Droogh. – Polscy politycy strasznie nie lubi\u0105 s\u0142ucha\u0107. M\u00f3wi\u0105, co maj\u0105 do powiedzenia, i wychodz\u0105<\/em>.<\/p>\n

Jego s\u0142owa do\u015b\u0107 dobrze rezonowa\u0142y z widokiem sali. Po panelach, w kt\u00f3rych brali udzia\u0142 prezydenci najwi\u0119kszych miast uczestnicz\u0105cych Pracowni – Wroc\u0142awia, Poznania, Krakowa, Gda\u0144ska – zajmowane przez nich pierwsze rz\u0119dy opustosza\u0142y. Zreszt\u0105 same panele, zw\u0142aszcza te dotycz\u0105ce uchod\u017ac\u00f3w i tzw. deklaracji wroc\u0142awskiej (\u201eDeklaracja wsp\u00f3\u0142pracy miast na rzecz otwarto\u015bci i dialogu mi\u0119dzykulturowego\u201d), mocno rozczarowywa\u0142y. G\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce politycy nie odpowiadali na pytania prowadz\u0105cych, wyg\u0142aszali okr\u0105g\u0142e zdania i bon moty o tym, jak bardzo otwarto\u015b\u0107 na innych i dialog mi\u0119dzykulturowy s\u0105 wa\u017cne. Na pierwsze pytanie Leszka Frelicha o to, czy postanowienia deklaracji zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do strategii miast jej pierwszych sygnatariuszy, odni\u00f3s\u0142 si\u0119 jedynie prezydent Gda\u0144ska Pawe\u0142 Adamowicz. Zast\u0119pczyni prezydenta Krakowa Katarzyna Kr\u00f3l zadeklarowa\u0142a, \u017ce miasto aktualizuje swoj\u0105 strategi\u0119 pod tym k\u0105tem i konkretne zapisy znajd\u0105 si\u0119 w niej pod koniec roku. Zaraz potem b\u0142ysn\u0119\u0142a my\u015bl\u0105, \u017ce Krak\u00f3w jest bardzo otwarty na mi\u0119dzykulturowo\u015b\u0107, bo przecie\u017c latem na \u015awiatowe Dni M\u0142odzie\u017cy przyjedzie do miasta mn\u00f3stwo ludzi z innych kraj\u00f3w.<\/p>\n

– To jest na razie nasz priorytet, na tym si\u0119 skupiamy<\/em> – deklarowa\u0142a wiceprezydentka Krakowa.<\/p>\n

Najciekawsze wyst\u0105pienie ca\u0142ej konferencji podsumowuj\u0105cej Pracowni\u0119 Miast zostawiono na popo\u0142udnie. O wynikach bada\u0144 by\u0142ych miast wojew\u00f3dzkich opowiedzia\u0142a Anna Kurniewicz, doktorantka w Zak\u0142adzie Rozwoju i Polityki Lokalnej na Wydziale Geografii i Studi\u00f3w Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego. To w\u0142a\u015bnie tam, pod kierunkiem prof. Paw\u0142a Swianiewicza, prowadzono ostatnio badania nad tym, czy utrata statusu stolicy wojew\u00f3dztwa w 1999 roku rzeczywi\u015bcie oznacza\u0142a rozwojowy hamulec. W prezentacji \u201eB\u00f3l fantomowy czy realna strata\u201d Anna Kurniewicz do\u015b\u0107 dok\u0142adnie opowiedzia\u0142a o ca\u0142ym badaniu, jego kryteriach, branych pod uwag\u0119 wska\u017anikach, metodach ich przeliczania i por\u00f3wnywania oraz wynikach. Te okaza\u0142y si\u0119 do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105ce. Zesp\u00f3\u0142 Swianiewicza pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 wska\u017anikami takimi jak zmiany populacji, bezrobocie, wp\u0142ywy z PIT i CIT oraz wielko\u015b\u0107 bazy podatku od nieruchomo\u015bci os\u00f3b prywatnych, doszed\u0142 bowiem do wniosku, \u017ce nie da si\u0119 jednoznacznie powi\u0105za\u0107 zmiany dynamiki rozwoju miast Archipelagu z utrat\u0105 ich statusu administracyjnego. Cz\u0119\u015b\u0107 z tych o\u015brodk\u00f3w wyra\u017anie przyspieszy\u0142a, inne wyhamowa\u0142y, ale nie mia\u0142o to bezpo\u015bredniego zwi\u0105zku z reform\u0105 administracyjn\u0105, cho\u0107 spo\u0142eczne odczucie jest w\u0142a\u015bnie takie.<\/p>\n

– To nie sto\u0142eczno\u015b\u0107 wp\u0142ywa na rozw\u00f3j<\/em> – konkludowa\u0142a Kurniewicz. – Patrz\u0105c na ten problem z perspektywy historycznej, mo\u017cna wr\u0119cz powiedzie\u0107, \u017ce to raczej d\u0142ugofalowy, dynamiczny rozw\u00f3j miast jest niejako \u201enagradzany\u201d sto\u0142eczno\u015bci\u0105. Po prostu silne o\u015brodki same wybijaj\u0105 si\u0119 na pozycje lider\u00f3w swoich region\u00f3w i w ten spos\u00f3b osi\u0105gaj\u0105 sto\u0142eczno\u015b\u0107 potwierdzan\u0105 niekiedy administracyjnie<\/em>.<\/p>\n

Niemniej ciekawy by\u0142 inny wniosek wynikaj\u0105cy z badania. Jedn\u0105 z hipotez, jak\u0105 uda\u0142o si\u0119 bowiem postawi\u0107 po jego zako\u0144czeniu, jest to, \u017ce najwi\u0119cej na reformie administracyjnej zyska\u0142y te ma\u0142e i \u015brednie miasta, kt\u00f3re nigdy stolicami wojew\u00f3dztw nie by\u0142y.<\/p>\n

– By\u0107 mo\u017ce wynika to z faktu, \u017ce one akurat zyska\u0142y w strukturze administracyjnej, staj\u0105c si\u0119 miastami powiatowymi albo miastami na prawach powiatu<\/em> – m\u00f3wi\u0142a Kurniewicz. – To wymaga jednak sprawdzenia i potwierdzenia<\/em> – zastrzega\u0142a.<\/p>\n

Jej wysi\u0142ki i zastrze\u017cenia okaza\u0142y si\u0119 jednak bezcelowe, bo to, co nast\u0105pi\u0142o p\u00f3\u017aniej, potwierdzi\u0142o jedynie najgorsze diagnozy Huuba Droogha. W panelu, w kt\u00f3rym sam mia\u0142em okazj\u0119 uczestniczy\u0107, prezydenci Wa\u0142brzycha, Cz\u0119stochowy i Kalisza odnie\u015bli si\u0119 do wynik\u00f3w badania.<\/p>\n

– Wie pani, co si\u0119 m\u00f3wi o statystyce?<\/em> – zacz\u0105\u0142 retorycznym pytaniem Roman Sze\u0142emej, gospodarz spotkania. – Nie spos\u00f3b si\u0119 z tymi wynikami zgodzi\u0107. \u017be Wa\u0142brzych straci\u0142 na reformie administracyjnej, jest dla mnie jasne jak s\u0142o\u0144ce<\/em>.<\/p>\n

– Z tych samych danych wykaza\u0142bym pani, \u017ce stolice wojew\u00f3dztw straci\u0142y na reformie administracyjnej<\/em> – wt\u00f3rowa\u0142 mu Krzysztof Matyjaszczyk z Cz\u0119stochowy. – Wystarczy je odpowiednio policzy\u0107 i przedstawi\u0107<\/em>.<\/p>\n

Matyjaszczyk odni\u00f3s\u0142 si\u0119 te\u017c do roli miast powiatowych.<\/p>\n

– Na tym przyk\u0142adzie wida\u0107, \u017ce wzrost roli tych miast w administracji wp\u0142yn\u0105\u0142 pozytywnie na ich rozw\u00f3j<\/em> – m\u00f3wi\u0142, cho\u0107 pi\u0119\u0107 minut wcze\u015bniej Kurniewicz t\u0142umaczy\u0142a, \u017ce jest to na razie hipoteza wymagaj\u0105ca naukowej weryfikacji.<\/p>\n

W podobny spos\u00f3b do badania odni\u00f3s\u0142 si\u0119 Grzegorz Sapi\u0144ski z Kalisza. Wszyscy prezydenci, nie odnosz\u0105c si\u0119 do naukowej metody badania, nie krytykuj\u0105c doboru wska\u017anik\u00f3w, grupy badanych miast oraz sposobu ich por\u00f3wnywania, nie przedstawiaj\u0105c po prostu \u017cadnych merytorycznych argument\u00f3w poza w\u0142asnymi odczuciami i refleksjami (\u201ejasne jak s\u0142o\u0144ce\u201d, \u201eoczywisto\u015b\u0107\u201d, \u201eto jest po prostu fakt\u201d), zgodnie uznali, \u017ce \u201estatystyka\u201d (tym mianem okre\u015blili badanie) to takie\u00a0czary-mary, kt\u00f3remu nie powinni\u015bmy po\u015bwi\u0119ca\u0107 zbyt wiele uwagi.<\/p>\n

I tak szanse na dyskusj\u0119 o faktycznej decentralizacji w Polsce zosta\u0142y pogrzebane. Bo w\u0142a\u015bnie tego tematu, a nie wojew\u00f3dzko\u015bci, powinna dotyczy\u0107 debata odnosz\u0105ca si\u0119 do badania zaprezentowanego przez Ann\u0119 Kurniewicz. \u017be Polska rozwija si\u0119 dzi\u015b nier\u00f3wnomiernie – nie ma co do tego najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci. \u017be mniejsze miasta s\u0105 w procesie modernizacji spychane na boczny tor – r\u00f3wnie\u017c. Czy jednak remedium na te problemy jest sztuczne produkowanie stolic wojew\u00f3dztw? Badanie zespo\u0142u prof. Swianiewicza pokaza\u0142o, \u017ce nie.<\/p>\n

– Je\u017celi przedstawiciele wszystkich w\u0142a\u015bciwie partii m\u00f3wi\u0105 w kampanii o przywr\u00f3ceniu kilku wojew\u00f3dztw<\/em> – m\u00f3wi\u0142 bez ogr\u00f3dek Krzysztof Matyjaszczyk – to my do tego poci\u0105gu wskakujemy i po wyborach m\u00f3wimy: sprawdzam<\/em>.<\/p>\n

– Czy potrzebujemy nowych polityk\u00f3w?<\/em> – pyta\u0142 wcze\u015bniej w swojej prezentacji Huub Droogh i wielkodusznie odpowiada\u0142. – Nie, nie potrzebujemy. Trzeba im tylko da\u0107 m\u0105drych, kompetentnych doradc\u00f3w<\/em>.<\/p>\n

To nieprawda – chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107. Doradcy b\u0119d\u0105 bezsilni, je\u015bli politycy nie wyka\u017c\u0105 cho\u0107by minimum wysi\u0142ku, by ich wys\u0142ucha\u0107.<\/p>\n

*<\/p>\n

Artyku\u0142 pochodzi ze strony Miasto Archipelag<\/a>. Filip Springer jest reporterem i fotografem, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 projektu \u201eMiasto Archipelag – Polska mniejszych miast\u201d przez Wydawnictwo Karakter<\/a>. Partnerami projektu s\u0105 POLITYKA<\/a>, Tr\u00f3jka – Program 3 Polskiego Radia<\/a>, InstytutR<\/a>. Sponsorzy: BlaBlaCar<\/a>, Olympus Polska<\/a>, Fundacja Grand Press<\/a>. Wi\u0119cej informacji na www.miastoarchipelag.pl<\/a>.<\/p>\n

*<\/p>\n

Pracownia miast<\/a> to projekt spo\u0142eczny \u201eGazety Wyborczej\u201d, realizowany od 2014 roku: \u201eMiejsce dialogu, wymiany opinii mi\u0119dzy samorz\u0105dowcami, mieszka\u0144cami, ekspertami, spo\u0142ecznikami, przedstawicielami rz\u0105du, \u015bwiata biznesu i kultury\u201d – jak pisz\u0105 o przedsi\u0119wzi\u0119ciu sami organizatorzy. Przez ostatnie dwa lata \u201eGazeta\u201d organizowa\u0142a warsztaty, podczas kt\u00f3rych dyskutowano o konkretnych problemach lokalnych. Teraz przyszed\u0142 czas na podsumowanie akcji. Do Starej Kopalni w Wa\u0142brzychu zjechali samorz\u0105dowcy i przedstawiciele organizacji pozarz\u0105dowych z ca\u0142ej Polski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u0142uchaj\u0105c samorz\u0105dowc\u00f3w, kt\u00f3rzy przyjechali do wa\u0142brzyskiej Starej Kopalni na fina\u0142 Pracowni Miast, chcia\u0142o si\u0119 zakrzykn\u0105\u0107: \u201eJak najszybciej!\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[83,95],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/911"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=911"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":917,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/911\/revisions\/917"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/portretymiast\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}