![\"\"](\"http:\/\/bi.gazeta.pl\/im\/8\/6339\/z6339418X.jpg\")
Telewizja Polska og\u0142osi\u0142a, \u017ce nie kupi ju\u017c wi\u0119cej sezon\u00f3w \u201eMody na Sukces”. Serial nadawany w Polsce od 20 lat zniknie z ram\u00f3wki. Polscy widzowie, kt\u00f3rzy nigdy nie mieli szans zobaczy\u0107 pierwszych odcink\u00f3w historii rodziny Forrester\u00f3w, teraz po\u017cegnaj\u0105 si\u0119 z serialem i nie dowiedz\u0105 si\u0119, jak si\u0119 sko\u0144czy (obecnie w Polsce nadawane s\u0105 odcinki z 2011 roku). <\/p>\n
O decyzji zadecydowa\u0142y kwestie ekonomiczne – cena nowych odcink\u00f3w by\u0142a za wysoka, a ogl\u0105dalno\u015b\u0107 serialu z ka\u017cdym rokiem spada\u0142a. Cho\u0107 soap opery s\u0105 przedmiotem powszechnych drwin, mo\u017cna si\u0119 zastanowi\u0107, czy nie mamy jednak czego \u017ca\u0142owa\u0107.
\n
\nSoap Opery dla wielu stanowi\u0105 przyk\u0142ad tego, co w telewizji najg\u0142upsze i najgorsze. Przez lata wielbiciele seriali musieli spokojnie t\u0142umaczy\u0107, \u017ce fakt, i\u017c lubi\u0105 opowie\u015bci w odcinkach, nie znaczy, \u017ce codziennie siadaj\u0105 przed telewizorem, \u017ceby obejrze\u0107 kolejny dramatyczny dialog, amnezj\u0119 czy porwanie. <\/p>\n
Do dzi\u015b wiele os\u00f3b, s\u0142ysz\u0105c o takim serialu, przede wszystkim kojarzy go z \u201eMod\u0105 na Sukces” czy \u201eKlanem”. Rzeczywi\u015bcie, operom mydlanym daleko do coraz bardziej wymagaj\u0105cych i inteligentnych fabu\u0142, co nie znaczy, \u017ce nie odegra\u0142y swojej roli w historii telewizji. Nie wszyscy zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 emitowanych do niedawna ameryka\u0144skich oper mydlanych mia\u0142a swoje korzenie jeszcze w s\u0142uchowiskach radiowych – skasowany w 2009 roku serial \u201eGuiding Light” mia\u0142 za sob\u0105 72 lata historii! (Od lat 30. do 50. jako s\u0142uchowisko radiowe, potem – przez 57 lat – jako serial telewizyjny). A nie jest to odosobniony przyk\u0142ad – serial \u201eAs the World Turns” nadawany by\u0142 przez 54 lata, \u201eAll My Children” utrzymywa\u0142o si\u0119 na antenie przez 41 lat, zanim skasowano go w 2011 roku.<\/p>\n
Opery mydlane stworzy\u0142y przez lata w\u0142asny spos\u00f3b prowadzenia narracji. Mimo \u017ce wiele z nich zaczyna\u0142o si\u0119 jako zwyk\u0142e obyczajowe czy melodramatyczne historie, przez lata zamieni\u0142y si\u0119 w miejsce, gdzie w\u0142a\u015bciwie wszystko jest mo\u017cliwe – wielu krytyk\u00f3w wskazuje, \u017ce je\u015bli szukamy gatunku, gdzie scenarzy\u015bci decyduj\u0105 si\u0119 na najbardziej karko\u0142omne posuni\u0119cia, to powinni\u015bmy przyjrze\u0107 si\u0119 fabu\u0142om oper mydlanych. <\/p>\n
Ale nie tylko dziwne pomys\u0142y scenariuszowe wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 ten gatunek – to by\u0107 mo\u017ce jedyna telewizyjna formu\u0142a tak wiernie oddaj\u0105ca up\u0142yw czasu. W soap operze je\u015bli co\u015b wydarzy\u0142o si\u0119 w odcinku poniedzia\u0142kowym, to w odcinku ze \u015brody bohaterowie b\u0119d\u0105 rozmawia\u0107 o wydarzeniach sprzed dw\u00f3ch dni. Jednocze\u015bnie bardzo niewiele czasu mija poza ekranem (w normalnym serialu mi\u0119dzy odcinkami mo\u017ce up\u0142yn\u0105\u0107 dzie\u0144, miesi\u0105c, a nawet kilka lat). Charakterystyczny spos\u00f3b filmowania bierze si\u0119 nie tylko z ni\u017cszego bud\u017cetu, ale tak\u017ce z czas\u00f3w, kiedy opery mydlane by\u0142y jeszcze kr\u0119cone na \u017cywo przed publiczno\u015bci\u0105 (st\u0105d te\u017c zwyczaj, by rozgrywa\u0142y si\u0119 przede wszystkim we wn\u0119trzach). Nikt nie kojarzy Julianne Moore, Tommy Lee Jonesa, Susan Sarandon czy Kevina Bacona z ich rolami w operach mydlanych, tymczasem to tylko kilkoro z d\u0142ugiej listy aktor\u00f3w, kt\u00f3rzy zaczynali w\u0142a\u015bnie w takich serialach. Co zreszt\u0105 nie dziwi – opera mydlana gwarantowa\u0142a swego czasu sta\u0142y zarobek i rozpoznawalno\u015b\u0107, p\u00f3ki nie znalaz\u0142o si\u0119 lepszych r\u00f3l. Co wi\u0119cej, w przeciwie\u0144stwie do seriali dramatycznych aktor m\u00f3g\u0142 spokojnie odej\u015b\u0107, nie czyni\u0105c wielkich szk\u00f3d w skomplikowanej fabule. Do dzi\u015b australijskie i brytyjskie opery mydlane s\u0105 dobrym startem dla wielu aktor\u00f3w<\/p>\n W Stanach Zjednoczonych, gdzie opery mydlane by\u0142y najpopularniejsze, nikt nie por\u00f3wnywa\u0142 ich z serialami nadawanymi w tzw. \u201eprimetime”. Dla nadawanych wczesnym popo\u0142udniem seriali ustanowiono osobne nagrody – Daytime Emmys Awards, nagradzaj\u0105ce produkcje, kt\u00f3re przez lata wyznacza\u0142y codzienno\u015b\u0107 milion\u00f3w Amerykan\u00f3w. <\/p>\n Jednak po szczycie lat 70.\u00a0i 80. format opery mydlanej coraz mniej przystawa\u0142 do reali\u00f3w nowej telewizji. Widzowie nie mieli ju\u017c czasu, \u017ceby znale\u017a\u0107 si\u0119 codziennie o tej samej porze przed telewizorem. By zwi\u0119kszy\u0107 popularno\u015b\u0107 program\u00f3w, decydowano si\u0119 na coraz bardziej zap\u0119tlone i szalone w\u0105tki. <\/p>\n Pocz\u0105tek ko\u0144ca to lata dwutysi\u0119czne. Liczba widz\u00f3w oper mydlanych gwa\u0142townie spada\u0142a – skasowano wiele z tych, kt\u00f3re by\u0142y obecne na ekranie przez lata, po kolei znika\u0142y z rynku czasopisma po\u015bwi\u0119cone postaciom i aktorom z seriali, po 1999 nie rozpoczynano te\u017c w Stanach nowych serii. Pod koniec lat dwutysi\u0119cznych cz\u0119\u015b\u0107 oper mydlanych zacz\u0119\u0142a przegrywa\u0107 w walce o ogl\u0105dalno\u015b\u0107 z programami typu \u201eS\u0105d Rodzinny”. Obecnie nadawane s\u0105 w Stanach zaledwie cztery opery mydlane (pierwszy raz od 1953 ich liczba jest tak ma\u0142a).<\/p>\n![\"Light-continues-to-shine-guiding-light-19756264-500-337\"](\"\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Light-continues-to-shine-guiding-light-19756264-500-337.jpg\")
<\/a>W latach swojej \u015bwietno\u015bci opery mydlane nie tylko przyci\u0105ga\u0142y przed telewizory miliony widz\u00f3w (s\u0142ynny brytyjski serial \u201eEast Enders” osi\u0105gn\u0105\u0142 szczyt popularno\u015bci, gdy jeden odcinek ogl\u0105da\u0142o 30 milion\u00f3w os\u00f3b), ale tak\u017ce stawa\u0142y si\u0119 miejscem, gdzie swoj\u0105 karier\u0119 zaczynali m\u0142odzi aktorzy. <\/p>\n