{"id":2696,"date":"2016-10-23T16:43:07","date_gmt":"2016-10-23T14:43:07","guid":{"rendered":"http:\/\/seryjni.blog.polityka.pl\/?p=2696"},"modified":"2016-10-23T19:09:05","modified_gmt":"2016-10-23T17:09:05","slug":"aktorzy-politycy-i-kibole-po-finale-artystow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/2016\/10\/23\/aktorzy-politycy-i-kibole-po-finale-artystow\/","title":{"rendered":"Aktorzy, politycy i kibole – po finale „Artyst\u00f3w”"},"content":{"rendered":"

\"\"Czo\u0142\u00f3wka inspirowana ameryka\u0144skim hitem „Homeland”, \u015bcie\u017cka d\u017awi\u0119kowa – muzyk\u0105 z „The Knick”, fabu\u0142a to swoisty miks „Domu” i „Domku z kart” („House of Cards”), a ca\u0142o\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z oryginalniejszych i ciekawszych polskich produkcji ostatnich lat.
\n
\nPomys\u0142 stworzenia serialu o \u015brodowisku teatralnym, sportretowania typ\u00f3w, obyczajowo\u015bci, opisania problem\u00f3w, styku sztuki i \u017cycia, kultury i polityki\u00a0pojawia si\u0119 w telewizji od czasu do czasu. Ostatnio w 2000 r. zaowocowa\u0142 produkcj\u0105 Feliksa Falka „Twarze i maski”, rozgrywan\u0105 na przestrzeni 25 lat, od 1975 r., i odbijaj\u0105c\u0105 najwa\u017cniejsze wydarzenia polityczne. Podobnie jak pami\u0119tny film Agnieszki Holland „Aktorzy prowincjonalni” mia\u0142 ambicje bycia\u00a0portretem i diagnoz\u0105 spo\u0142eczno-polityczn\u0105 swojego czasu.\"\"„Arty\u015bci” – o\u015bmioodcinkowiec autorstwa Paw\u0142a Demirskiego i Moniki Strz\u0119pki – te\u017c ma ambicje wyrastaj\u0105ce ponad portret jednej grupy spo\u0142ecznej i robi to w nowy, odbijaj\u0105cy dzisiejsze idee spos\u00f3b. Duet dramaturgiczno-re\u017cyserski,\u00a0od ponad dekady zaliczany do najwa\u017cniejszych tw\u00f3rc\u00f3w polskiego teatru, konsekwentnie w kolejnych spektaklach analizuje i krytykuje neoliberalizm. O ile\u00a0w\u00a0teatrze to ju\u017c dzi\u015b oczywisto\u015b\u0107 – s\u0105 ca\u0142e sceny po\u015bwi\u0119cone tej tematyce – o tyle w telewizji to wci\u0105\u017c nowo\u015b\u0107.<\/p>\n

W\u00a0tym sensie „Arty\u015bci”, serial stworzony z okazji\u00a0250-lecia teatru publicznego w Polsce i wsp\u00f3\u0142finansowany przez Narodowy Instytut Audiowizualny,\u00a0z jasnym politycznym i spo\u0142ecznym przes\u0142aniem walki o zachowanie sfery publicznej przed zakusami polityki i komercji, jest produkcj\u0105\u00a0\u015bwie\u017c\u0105 i zaskakuj\u0105c\u0105. A dzi\u0119ki nowym kontekstom: politycznemu\u00a0zaw\u0142aszczaniu kultury i\u00a0aferze reprywatyzacyjnej, zyskuje na aktualno\u015bci, temperatura odbioru wzrasta.\"\"Z „Domu”,\u00a0kultowego serialu Jana \u0141omnickiego, pochodzi idea pokazania w jednym budynku przekroju spo\u0142ecznego Polski. Pomys\u0142 nie zgrzyta, bo teatr jako instytucja, z\u0142o\u017cony z trzech pion\u00f3w: artystycznego, technicznego i administracyjnego, faktycznie jest niczym Polska w pigu\u0142ce, z lud\u017ami o rozmaitym zapleczu spo\u0142ecznym, klasowym czy ideowym. Wszyscy oni powinni wsp\u00f3lnie pracowa\u0107 na jeden cel: dobre premiery, przyci\u0105gaj\u0105ce widowni\u0119, dyskutowane. W praktyce idzie to opornie i o tym te\u017c\u00a0opowiada serial.<\/p>\n

A \u017ce tw\u00f3rcom przy\u015bwieca\u0142 idea\u0142 budowania wsp\u00f3lnoty, to j\u0105 buduj\u0105. Skoro zgodnie z ludow\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 Polacy potrafi\u0105 si\u0119 jednoczy\u0107 tylko w obliczu wielkiego zagro\u017cenia, Strz\u0119pka i Demirski funduj\u0105 swoim bohaterom takowe. Teatrowi Popularnemu grozi zamkni\u0119cie albo\/i prywatyzacja, w\u0142adze Warszawy chc\u0105 wej\u015b\u0107 w uk\u0142ad z deweloperem i za jednym zamachem pozby\u0107 si\u0119 obci\u0105\u017cenia z bud\u017cetu i zarobi\u0107. Ca\u0142a intryga ma poziom skomplikowania\u00a0cepa i z tak\u0105\u017c finezj\u0105 jest pokazywana, ale z tego zarzut nale\u017ca\u0142oby raczej robi\u0107 rzeczywisto\u015bci, a nie jej telewizyjnemu odbiciu. Pami\u0119tacie „ta\u015bmy” kelner\u00f3w? W „Artystach” te\u017c wszyscy wszystkich nagrywaj\u0105.<\/p>\n

Serial czerpie z r\u00f3\u017cnych \u015brodowiskowych historii i anegdot. Powstawa\u0142 w czasie, gdy w Teatrze Studio trwa\u0142a wojna mi\u0119dzy dyrektor artystyczn\u0105 Agnieszka Gli\u0144sk\u0105 i popieraj\u0105cymi j\u0105 aktorami a dyrektorem naczelnym, kt\u00f3rej echa s\u0105 silnie s\u0142yszalne w serialu. Pierwsi chcieli wolno\u015bci artystycznej, naczelnemu zarzucali menad\u017cersko-dyktatorskie zap\u0119dy i komercjalizacj\u0119 sceny, drugi\u00a0przypomina\u0142, \u017ce teatr funkcjonuje w oparciu o\u00a0okre\u015blony, ma\u0142y bud\u017cet, kt\u00f3ry trzeba sztukowa\u0107 \u015brodkami z zewn\u0105trz. W „Artystach” Gli\u0144ska gra znerwicowan\u0105 ksi\u0119gow\u0105, a jednym z najczarniejszych charakter\u00f3w jest menad\u017cer teatru, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym pomys\u0142em na prowadzenie sceny s\u0105 zwolnienia i ograniczenie przedstawie\u0144.\"\"Siln\u0105 stron\u0105 serii s\u0105 bohaterowie, cho\u0107 im dalej od sceny, tym staj\u0105 si\u0119 bardziej jednowymiarowi. Najlepiej wypadaj\u0105\u00a0aktorzy i re\u017cyserzy – najbli\u017csi tw\u00f3rcom, przedstawieni z mieszank\u0105 satyry i czu\u0142o\u015bci. Ka\u017cdy dostaje swoje pi\u0119\u0107 minut, co czasem rozbija akcj\u0119,\u00a0powoduje d\u0142u\u017cyzny i przypomina, \u017ce serial powsta\u0142 \u015brodowisku „na urodziny”.<\/p>\n

Do\u015b\u0107 zreszt\u0105 dziwny to prezent urodzinowy. Pokazuje teatr jako skupisko dramat\u00f3w – i to nie tyle na scenie, ile w kulisach. Sztuka najwyra\u017aniej nie daje poczucia szcz\u0119\u015bcia czy spe\u0142nienia, przeciwnie – to b\u00f3l, frustracja i niepewno\u015b\u0107. Cierpi\u0105 wszyscy.\"\"Dramat starej aktorki (El\u017cbieta Karkoszka), kt\u00f3ra po\u015bwi\u0119ci\u0142a scenie \u017cycie, a umiera w samotno\u015bci, s\u0105siaduje z dramatem m\u0142odego aktora (Dobromir Dymecki) do marnej pensji pr\u00f3buj\u0105cego dorabia\u0107 cha\u0142turami w serialach. Z\u00a0boku napiera dramat starzej\u0105cych si\u0119 gwiazd (Antonina Choroszy i Krzysztof Dracz) i m\u0142odej gwiazdki, szukaj\u0105cej swojego miejsca na scenie i w \u017cyciu (Anna Ilczuk). Gdzie\u015b z ty\u0142u\u00a0dramat aktor\u00f3w go\u015bcinnych, rzucanych z miasta do miasta, wiecznie na walizkach (Marta Ojrzy\u0144ska), dramat zestresowanych nowoczesnych re\u017cyser\u00f3w, kt\u00f3rzy spektakle re\u017cyseruj\u0105 na pr\u00f3bie generalnej (Andrzej K\u0142ak) i dramat dramaturg\u00f3w w poszukiwaniu weny (Pawe\u0142 Tomaszewski).<\/p>\n

A\u00a0nad nimi wisi najwi\u0119kszy z dramat\u00f3w – dramat dyrektora teatru (Marcin Czarnik), kt\u00f3remu na g\u0142ow\u0119 wchodz\u0105 arty\u015bci ze swoimi dramatami, administracja, techniczni, politycy i krytycy,\u00a0nie ma czasu dla rodziny i w\u0142asnej sztuki. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce w konkursach na dyrektor\u00f3w teatr\u00f3w startuje tak ma\u0142o sensownych kandydat\u00f3w, a po serialu pewnie b\u0119dzie ich jeszcze mniej.<\/p>\n

Teatr to jeden wielki dramat i tragedia, z gro\u017abami wi\u0119zienia w\u0142\u0105cznie. Nawet przemierzaj\u0105ce teatralne korytarze duchy dawnych tw\u00f3rc\u00f3w i dyrektor\u00f3w s\u0105 przera\u017caj\u0105co smutne i zgorzknia\u0142e. Kto\u015b z\u0142o\u015bliwy m\u00f3g\u0142by stwierdzi\u0107, \u017ce zamkni\u0119cie Teatru Popularnego by\u0142oby w zasadzie dla jego pracownik\u00f3w aktem mi\u0142osierdzia.\"\"I tylko jeden Tomasz Karolak jak zwykle jest sob\u0105: zadowolonym z \u017cycia aktorem teatralno-telewizyjnym, rozrywanym i pe\u0142nym energii bratem \u0142at\u0105, dla kt\u00f3rego nie ma problem\u00f3w nie do rozwi\u0105zania.<\/p>\n

O stronie samorz\u0105dowej, na czele z prezydentem (Maciej Nowak), jego zast\u0119pc\u0105 od spraw kultury i dyrektorem biura kultury, wiemy tyle, \u017ce s\u0105 skorumpowani, chodz\u0105 w czarnych garniturach i knuj\u0105 przez telefon przy u\u017cyciu\u00a0du\u017cej liczby bluzg\u00f3w.<\/p>\n

Do\u015b\u0107 problematyczny jest fina\u0142owy sojusz kiboli szarpi\u0105cych si\u0119 z otaczaj\u0105c\u0105 teatr\u00a0policj\u0105 i inteligencji w obronie teatru. Ale ostatnia scena, ze starsz\u0105 pani\u0105 przechodz\u0105c\u0105 przez kordon policyjny, by w kasie zapyta\u0107, czy s\u0105 bilety na\u00a0jutrzejszy spektakl – naprawd\u0119 wzrusza.\"\"Przed premier\u0105 serialu pada\u0142y pytania, czy „Arty\u015bci” b\u0119d\u0105\u00a0zrozumiali i wci\u0105gaj\u0105cy dla widz\u00f3w spoza \u015brodowiska teatralnego, czy – szerzej – zwi\u0105zanego bezpo\u015brednio z kultur\u0105. Zdania na ten temat s\u0105 podzielone. Z moich rozm\u00f3w wynika, \u017ce wci\u0105gali si\u0119 szczeg\u00f3lnie pracownicy\u00a0bud\u017cet\u00f3wki, rozmaitych urz\u0119d\u00f3w i biur, kt\u00f3rzy ze zdziwieniem odkrywali, \u017ce maj\u0105 podobne problemy co arty\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czo\u0142\u00f3wka inspirowana ameryka\u0144skim hitem „Homeland”, \u015bcie\u017cka d\u017awi\u0119kowa – muzyk\u0105 z „The Knick”, fabu\u0142a to swoisty miks „Domu” i „Domku z kart” („House of Cards”), a ca\u0142o\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z oryginalniejszych i ciekawszych polskich produkcji ostatnich lat.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,8,13],"tags":[688,690,691,689,556],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2696"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2696"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2696\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2705,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2696\/revisions\/2705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}