{"id":3718,"date":"2017-12-04T11:44:39","date_gmt":"2017-12-04T10:44:39","guid":{"rendered":"http:\/\/seryjni.blog.polityka.pl\/?p=3718"},"modified":"2017-12-04T12:27:25","modified_gmt":"2017-12-04T11:27:25","slug":"dark-wedrowki-w-czasie-i-klimacie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/2017\/12\/04\/dark-wedrowki-w-czasie-i-klimacie\/","title":{"rendered":"„Dark” – w\u0119dr\u00f3wki w czasie i klimacie"},"content":{"rendered":"

Niemiecki serial por\u00f3wnywany do hitowego „Stranger Things”, przerzucaj\u0105c bohater\u00f3w w czasie, zadaje pytania, kt\u00f3re dzi\u015b chodz\u0105 nam po g\u0142owach: co decyduje o naszym i \u015bwiata losie, przypadek, nasza wolna wola? A mo\u017ce czas p\u0142ynie nie linearnie, ale cyklicznie, i dzisiejsze skojarzenia z latami 30. czy polskim rokiem 1968 maj\u0105 g\u0142\u0119bsze uzasadnienie?
\n
\n„Dark”, 10-odcinkowe dzie\u0142o Barana bo Odara, Jentje Friese i niemieckiego Netflixa, dzieje si\u0119 w prowincjonalnym miasteczku Winden. Klimat jest skandynawski – szaro, buro, co chwila rz\u0119sisty deszcz, atmosfera g\u0119sta od tajemnic i emocji, przenoszonych w tutejszych rodzinach przez pokolenia. Do tego las, labirynty jaski\u0144 i elektrownia j\u0105drowa, kt\u00f3ra przywo\u0142uje skojarzenia nie tylko z teori\u0105 Einsteina, ale i z wybuchem w Czarnobylu w 1986 roku.<\/p>\n

W takiej przestrzeni nie zdziwi\u0142oby nic. Nie dziwi\u0105 wi\u0119c tak\u017ce tajemnicze zagini\u0119cia ch\u0142opc\u00f3w i r\u00f3wnie tajemnicze zw\u0142oki innych, w ubraniach z lat 80. Mrugaj\u0105ce, jak w\u00a0„Stranger Things”, \u015bwiat\u0142a czy spadaj\u0105ce z nieba ptaki. W serialu braci Duffer\u00f3w kluczowa by\u0142a przestrze\u0144 – Druga Strona, w produkcji Odara i Friese g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 gra czas. Dufferowie odwo\u0142ywali si\u0119 do klasyki kina nowej przygody, w serialu Niemc\u00f3w pobrzmiewaj\u0105 echa „Powrotu do przysz\u0142o\u015bci”, ale\u00a0ton jest powa\u017cniejszy, historia ci\u0119\u017csza, skandynawsko-niemiecka jednak.W\u0119dr\u00f3wki w czasie nie tylko pozwalaj\u0105 tw\u00f3rcom wykaza\u0107 si\u0119 scenograficznie i kostiumowo (ogl\u0105danie tych samych miejsc w kilku perspektywach czasowych to du\u017ca frajda), ale tak\u017ce pokaza\u0107 kolejne pokolenia rodzin Winden – w \u015bwietnym wykonaniu niemieckich aktor\u00f3w – to, co ich kszta\u0142towa\u0142o: do\u015bwiadczenia, traumy z dzieci\u0144stwa, m\u0142odo\u015bci, to, co przekazywali \u015bwiadomie lub nie swoim dzieciom. Jeden z bohater\u00f3w konstatuje w pewnym momencie, \u017ce w\u0142a\u015bciwie nie znamy swoich rodzic\u00f3w, wiemy, jacy s\u0105 jako doro\u015bli ludzie, ale jakimi byli dzie\u0107mi czy nastolatkami?Ale najwa\u017cniejsze pytanie, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego kreci si\u0119 serial, brzmi: co decyduje o naszym losie. Nasze decyzje, przypadek, a mo\u017ce czas zamiast linearnie p\u0142ynie cyklicznie, zwi\u0105zek przyczynowo-skutkowy mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zkiem skutkowo-przyczynowo-skutkowo-przyczynowym czy jako\u015b tak?<\/p>\n

Du\u017co tu pretensjonalnie brzmi\u0105cych m\u0105dro\u015bci, cz\u0119sto p\u0142yn\u0105cych zza kadru („Koniec jest pocz\u0105tkiem”, „\u017bycie to labirynt. Niekt\u00f3rzy b\u0142\u0105dz\u0105 w nim a\u017c do ko\u0144ca i wci\u0105\u017c szukaj\u0105 wyj\u015bcia. A droga jest jedna i schodzi coraz g\u0142\u0119biej”), ale i pobrzmiewa wsp\u00f3\u0142czesny l\u0119k. W serialu wa\u017cna jest teoria 33-letniego cyklu lunarno-solarnego: co 33 lata gwiazdy, planety, wszech\u015bwiat ma si\u0119 ustawia\u0107 w identycznej pozycji.<\/p>\n

https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=zy0b9e40tK8<\/p>\n

Wielu ludzi widzi przera\u017caj\u0105ce podobie\u0144stwa mi\u0119dzy dzisiejszymi czasami a latami 30. XX wieku, w Polsce przypomina si\u0119 dodatkowo rok 1968. Zamiast i\u015b\u0107 do przodu, kr\u0119cimy si\u0119 w k\u00f3\u0142ko?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niemiecki serial por\u00f3wnywany do hitowego „Stranger Things”, przerzucaj\u0105c bohater\u00f3w w czasie, zadaje pytania, kt\u00f3re dzi\u015b chodz\u0105 nam po g\u0142owach: co decyduje o naszym i \u015bwiata losie, przypadek, nasza wolna wola? A mo\u017ce czas p\u0142ynie nie linearnie, ale cyklicznie, i dzisiejsze skojarzenia z latami 30. czy polskim rokiem 1968 maj\u0105 g\u0142\u0119bsze uzasadnienie?<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3721,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,7,426],"tags":[964,197],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3718"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3718"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3727,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3718\/revisions\/3727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}