{"id":4245,"date":"2018-08-20T14:38:08","date_gmt":"2018-08-20T12:38:08","guid":{"rendered":"http:\/\/seryjni.blog.polityka.pl\/?p=4245"},"modified":"2018-08-20T14:59:00","modified_gmt":"2018-08-20T12:59:00","slug":"witaj-w-polskim-bagnie-po-premierze-rojsta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/2018\/08\/20\/witaj-w-polskim-bagnie-po-premierze-rojsta\/","title":{"rendered":"Witaj w polskim bagnie – po premierze „Rojsta”"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Lata 80. wracaj\u0105. Nie tylko w polityce. Sukces takich seriali jak ameryka\u0144ski \u201eStranger Things\u201d czy niemiecki \u201eDark\u201d daje do my\u015blenia i inspiruje. Tak\u017ce polskich tw\u00f3rc\u00f3w. P\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 przekonamy si\u0119, co Netflix ukrywa pod tytu\u0142em „1983”, za nami za\u015b pierwszy z pi\u0119ciu odcink\u00f3w „Rojsta”, produkcji platformy Showmax rozgrywaj\u0105cej si\u0119 w 1984 r.
\n
\nDo\u015b\u0107 nietypowo: pilotowy odcinek „Rojsta” poprzedza kilkuminutowy „Prolog”. Piotr Fronczewski jako kierownik Hotelu Centrum i dzia\u0142aj\u0105cego w nim burdelu wprowadza nas w \u015bwiat serialu i zapowiada nadchodz\u0105ce wydarzenia – „co\u015b wisi w powietrzu”.\u00a0Narracja zza kadru, garnitury i podbite oko Fronczewskiego, lokalny p\u00f3\u0142\u015bwiatek – bardzo to Chandlerowskie, zapowiada si\u0119 polska wersja krymina\u0142u noir.<\/p>\n

Ale to troch\u0119 zmy\u0142ka, bo dalej – w pierwszym i w drugim (pokazanym dziennikarzom przed premier\u0105) odcinku – Chandlera zast\u0119puje Smarzowski. Rojst oznacza bagno i mamy je tu w ka\u017cdym znaczeniu. Na reklamuj\u0105cych serial plakatach widnieje wieloznaczny dzi\u015b slogan „Witaj w polskim bagnie”. Bagna i moczary okalaj\u0105 miasteczko, w kt\u00f3rym toczy si\u0119 akcja, gdzie\u015b na po\u0142udniowo-zachodnich rubie\u017cach PRL. Bagnem jest system komunistycznego zak\u0142amywania i kneblowania rzeczywisto\u015bci, uk\u0142ad\u00f3w i uk\u0142adzik\u00f3w. A tych, kt\u00f3rzy nie respektuj\u0105 zasad gry, czeka ca\u0142kiem dos\u0142ownie koniec na bagniskach.\"\"<\/a>Estetycznie i etycznie tw\u00f3rcom Janowi Holoubkowi (rocznik 1978) i Kasprowi Bajonowi (rocznik 1983) zdecydowanie bli\u017cej do „Domu z\u0142ego” skrzy\u017cowanego z „Drog\u00f3wk\u0105” ni\u017c do „07 zg\u0142o\u015b si\u0119” czy satyr na PRL Stanis\u0142awa Barei. W podobnym klimacie brzydoty, rozpadu i upadku rozgrywany by\u0142 niedawny „Kruk. Szepty s\u0142ycha\u0107 po zmroku” Canal+. Tam to zadzia\u0142a\u0142o, oby i tym razem nie by\u0142a to jedynie estetyczna szar\u017ca.<\/p>\n

Trup, a konkretnie dwa, pojawia si\u0119 ju\u017c w pierwszych scenach. Milicja i prokuratura s\u0105 od propagandy i tworzenia oficjalnych wersji wydarze\u0144, zadanie rozwi\u0105zania zagadki \u015bmierci na mokrad\u0142ach (lubianego w terenie) towarzysza Grochowiaka i 20-letniej prostytutki z Hotelu Centrum spadnie wi\u0119c na barki dziennikarzy „Kuriera Wieczornego”.\"\"<\/a>W tych rolach duet z „Ostatniej rodziny” Jana P. Matuszy\u0144skiego. Andrzej Seweryn gra dziennikarskiego wyg\u0119 Witolda Wanycza, kt\u00f3ry zna \u017cycie, PRL i s\u0142owo kompromis zdecydowanie nie s\u0105 mu obce. Piotr Zarzycki Dawida Ogrodnika ma by\u0107 jego przeciwie\u0144stwem – \u015bwie\u017co „po wydziale”, nowy w mie\u015bcie, z ambicjami i z dala od ojca, kt\u00f3ry jest szych\u0105 w krakowskim komitecie wojew\u00f3dzkim.<\/p>\n

Akcja zawi\u0105zuje si\u0119 powoli, zw\u0142aszcza jak na pi\u0119cioodcinkowiec. Du\u017co ekranowego czasu tw\u00f3rcy po\u015bwi\u0119caj\u0105 oprowadzaniu widza po egzotycznych realiach PRL: polski design, blokowiska, kolejki, Pewex (z lewym handlem walut\u0105 na zapleczu), nocny klub z przebojem Izabeli Trojanowskiej w tle, wszechobecny dym papierosowy, brak smartfon\u00f3w, komputer\u00f3w, radio i telewizor zamiast internetu… Ju\u017c „Ostatnia rodzina” dowiod\u0142a, jak fotogeniczny by\u0142 to \u015bwiat i atrakcyjny, szczeg\u00f3lnie dla pokolenia niepami\u0119taj\u0105cego PRL.\"\"<\/a>\u015awietne i znacz\u0105ce s\u0105 sceny w redakcji.\u00a0Grupa m\u0119\u017cczyzn w oparach papierosowego dymu stukaj\u0105ca w maszyny do pisania, na biurkach ebonitowe telefony. Kobiety – mo\u017ce jak na razie – tylko w rolach pomocniczych, jako sekretarki, \u017cony, matki oraz prostytutki. Szefuj\u0105, dyrektoruj\u0105, rz\u0105dz\u0105 m\u0119\u017cczy\u017ani. Serial, tak jak PRL, to \u015bwiat zdecydowanie m\u0119ski.\"\"<\/a>W jak\u0105 stron\u0119 zmierza „Rojst” – trudno po dw\u00f3ch odcinkach orzec. Po pierwsze dlatego, \u017ce zgon\u00f3w przybywa, a po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzy nimi jeszcze nie znamy. Tw\u00f3rcy ju\u017c zafundowali nam jedn\u0105 wycieczk\u0119 w przesz\u0142o\u015b\u0107 – na razie nieodleg\u0142\u0105 (dzi\u0119ki tej, ko\u015blawo wklejonej niestety, retrospekcji pojawia si\u0119 m\u0142odzie\u017cowa wersja PRL, ze szko\u0142\u0105 tysi\u0105clatk\u0105 w tle), a zapowiada si\u0119 kolejna, tym razem do czas\u00f3w dzieci\u0144stwa czy m\u0142odo\u015bci Wanycza.\"\"<\/a>Swoje tajemnice wydaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 Zarzycki i jego ci\u0119\u017carna \u017cona (Zofia Wich\u0142acz). Jest jeszcze Kierownik Fronczewskiego, ubek Belera, kolejne prostytutki, o rze\u017aniku nie wspominaj\u0105c…\"\"<\/a>Ale ogl\u0105da si\u0119 bardzo dobrze. Tak\u017ce ze wzgl\u0119du na \u015bcie\u017ck\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105 z epoki. I delikatne mrugni\u0119cia oka do widza.<\/p>\n