{"id":4479,"date":"2018-11-23T16:57:21","date_gmt":"2018-11-23T15:57:21","guid":{"rendered":"http:\/\/seryjni.blog.polityka.pl\/?p=4479"},"modified":"2018-11-23T18:08:29","modified_gmt":"2018-11-23T17:08:29","slug":"zobaczyc-neapol-i-cos-wiecej-genialna-przyjaciolka-hbo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/2018\/11\/23\/zobaczyc-neapol-i-cos-wiecej-genialna-przyjaciolka-hbo\/","title":{"rendered":"Zobaczy\u0107 Neapol i… co\u015b wi\u0119cej – „Genialna przyjaci\u00f3\u0142ka” HBO"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>W ten weekend \u015bwi\u0119tujemy stulecie wywalczenia praw wyborczych przez Polki. Do programu mo\u017cna w\u0142\u0105czy\u0107 ogl\u0105danie „Genialnej przyjaci\u00f3\u0142ki”, serialowej wersji bestsellerowej i nagradzanej powie\u015bci Eleny Ferrante. O z\u0142o\u017conej kobiecej przyja\u017ani i awansie spo\u0142ecznym, szczeg\u00f3lnie trudnym w patriarchalnym \u015brodowisku. I kraju.
\n
\nHBO i HBO GO pokazuj\u0105 serial w rytmie dw\u00f3ch odcink\u00f3w tygodniowo – w poniedzia\u0142ki i wtorki. Dwa pierwsze ju\u017c mo\u017cna ogl\u0105da\u0107, kolejne w drodze.<\/p>\n

Elena Ferrante pozostaje nieznana. To\u017csamo\u015b\u0107 osoby kryj\u0105cej si\u0119 za tym pseudonimem jest przedmiotem domys\u0142\u00f3w i spekulacji, padaj\u0105 nazwiska pisarzy o podobnym stylu, m\u00f3wi si\u0119 te\u017c o pisarkach, a nawet o grupach odpowiedzialnych za czterotomow\u0105 sag\u0119, kt\u00f3rej pocz\u0105tki mo\u017cemy w\u0142asnie ogl\u0105da\u0107 na ma\u0142ym ekranie.<\/p>\n

Z tego\u017c ukrycia zdo\u0142a\u0142a jednak kontrolowa\u0107 prace nad scenariuszem serialu. Re\u017cyser Saverio Costanzo dysponuje sporym zborem maili pe\u0142nych szczeg\u00f3\u0142owych wytycznych. To zdecydowanie wierna orygina\u0142owi adaptacja.<\/p>\n

Orygina\u0142 porywa\u0142 sensualnymi opisami dorastania i dojrzewania, zdobywania \u015bwiadomo\u015bci, pokonywania kolejnych barier i p\u0142acenia za to ceny. Bohaterkami s\u0105 kobiety wychowane w latach 50. XX w. na biednych przedmie\u015bciach Neapolu. S\u0105 dwie, ale czasem mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce to jakby dwie wersje, dwa warianty los\u00f3w tej samej osoby.<\/p>\n

To opowie\u015b\u0107 o zmieniaj\u0105cym si\u0119 Neapolu i W\u0142oszech, o trudach emancypacji, o kompleksach mieszka\u0144c\u00f3w biednego i zacofanego Po\u0142udnia wobec zindustrializowanej, nowocze\u015bniejszej P\u00f3\u0142nocy, m\u00f3wi\u0105cych gwar\u0105 wobec wykszta\u0142conych, ale i strachu tych drugich przed si\u0142\u0105 i ambicj\u0105 tych pierwszych. O kobietach i m\u0119\u017cczyznach. O awansie i jego braku. O strachu i odwadze, pogardzie i ambicji.<\/p>\n

A wszystko to przenika historia trwaj\u0105cej 60 lat kobiecej przyja\u017ani. Trudnej, maj\u0105cej wzloty, upadki i przerwy, pulsuj\u0105cej od my\u015bli i emocji, tak\u017ce tych, kt\u00f3rych si\u0119 wstydzimy czy boimy.<\/p>\n

Lila, czyli Raffaella Cerullo, jest t\u0105 genialniejsz\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0105. Niezwykle inteligentna, odwa\u017cna, uzdolniona literacko i ambitna, wydaje si\u0119 w naturalny spos\u00f3b predestynowana do awansu spo\u0142ecznego i kariery w wielkim \u015bwiecie. Lenu (Elena) Greco jest r\u00f3wnie ambitna, ale bardziej wycofana, a mniejszy potencja\u0142 uzupe\u0142nia ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105.<\/p>\n

O ich losach jednak nie zdecyduj\u0105 praca i ambicje, tylko gotowo\u015b\u0107 rodzin, a w\u0142a\u015bciwie ojc\u00f3w, do poniesienia koszt\u00f3w kszta\u0142cenia c\u00f3rek. „Wiesz, co to znaczy plebs?” – zapyta Lenu nauczycielka.<\/p>\n

Serial zaczyna si\u0119 od telefonu od syna Lili: matka znikn\u0119\u0142a. Zabra\u0142a swoje rzeczy, zniszczy\u0142a zdj\u0119cia, na kt\u00f3rych by\u0142a, wymaza\u0142a si\u0119. 60-paroletnia Elena reaguje gorycz\u0105 i agresj\u0105: zrobi\u0142a to, czego od dawna chcia\u0142a. A potem zaczyna pisa\u0107 – wyjawianie ich wsp\u00f3lnych sekret\u00f3w, od dzieci\u0144stwa po staro\u015b\u0107, na pewno wkurzy\u0142oby Raffaell\u0119 nie na \u017carty, takiego aktu nielojalno\u015bci nie pu\u015bci\u0142aby p\u0142azem. Je\u015bli co\u015b mo\u017ce j\u0105 przywo\u0142a\u0107 z powrotem, to w\u0142a\u015bnie to.\"\"<\/a>I tak przenosimy si\u0119 na przedmie\u015bcia Neapolu w roku 1950. Oczami dzieci ogl\u0105damy ciasne kwarta\u0142y kamienic zamieszkanych przez wielodzietne, proletariackie rodziny. Rz\u0105dzi m\u0119ska przemoc, kt\u00f3rej towarzyszy kobieca histeria i wzajemna inwigilacja oraz plotki, i ci\u0105g\u0142a troska, tak\u017ce dzieci, o pieni\u0105dze. Wyra\u017ane s\u0105 hierarchie, ustalone obyczaje, bunt i odst\u0119pstwo bywaj\u0105 karane.<\/p>\n

To obraz przepuszczony – warto pami\u0119ta\u0107 – przez, przepraszam za wyra\u017cenie, podw\u00f3jny filtr narracyjny. Z offu s\u0142yszymy g\u0142os 7- czy 8-letniej Lenu, ale to Lenu utkana ze wspomnie\u0144, wyobra\u017ani i potrzeb Eleny o 60 lat starszej. Debiutantka Elisa Del Genio gra j\u0105 wspaniale, podobnie jak Ludovica Nasti Lil\u0119.<\/p>\n

W recenzjach przewija si\u0119 narzekanie na ten g\u0142os z offu, bo dzieci\u0119ce aktorki graj\u0105 tak dojrzale, przekazuj\u0105c samym spojrzeniem tyle emocji, \u017ce komentarz wydaje si\u0119 zb\u0119dny czy nadmiarowy. Jego rola jest chyba jednak inna – ma podkre\u015bli\u0107 t\u0119 podw\u00f3jn\u0105 perspektyw\u0119 ca\u0142ej opowie\u015bci. To podobna gra z czasem i prawd\u0105 jak w Proustowym „W poszukiwaniu straconego (zaginionego) czasu”.\"\"<\/a>Ogl\u0105da si\u0119 – i dziewczynki, i ten ma\u0142y Neapol – z du\u017cym zainteresowaniem i rosn\u0105cym apetytem na wi\u0119cej: bohaterek i W\u0142och.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

HBO i HBO GO pokazuj\u0105 serial w rytmie dw\u00f3ch odcink\u00f3w tygodniowo.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4499,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,7,9],"tags":[1114,1113,34],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4479"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4479"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4479\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4500,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4479\/revisions\/4500"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/seryjni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}