
{"id":1196,"date":"2018-07-12T14:40:20","date_gmt":"2018-07-12T12:40:20","guid":{"rendered":"http:\/\/siedlecka.blog.polityka.pl\/?p=1196"},"modified":"2018-07-12T14:59:38","modified_gmt":"2018-07-12T12:59:38","slug":"lex-rapta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/2018\/07\/12\/lex-rapta\/","title":{"rendered":"Lex rapta, czyli prawo nag\u0142e i gwa\u0142c\u0105ce"},"content":{"rendered":"<p>&#8222;I niczego ju\u017c nie b\u0119dzie&#8221; &#8211; jak m\u00f3wi\u0142 klasyk Kononowicz. W szczeg\u00f3lno\u015bci nie b\u0119dzie konkursu na s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nPiS z jednodniowym op\u00f3\u017anieniem zareagowa\u0142 \u2013 znany i wypr\u00f3bowany spos\u00f3b, czyli prawem nag\u0142ym &#8211; na zapowiedzi s\u0119dzi\u00f3w masowego zg\u0142aszania si\u0119 na wolne stanowiska s\u0119dziowskie w S\u0105dzie Najwy\u017cszym. Do Sejmu wp\u0142yn\u0105\u0142 projekt ustawy, dla niepoznaki nazwany zmian\u0105 prawa o prokuraturze. Jak zwykle tego, co najwa\u017cniejsze, nale\u017cy szuka\u0107 pod koniec, czyli w przepisach zmieniaj\u0105cych inne ustawy i  przej\u015bciowych.<\/p>\n<p>Prawem o prokuraturze zmienia si\u0119 tam m.in. prawo dotycz\u0105ce wyboru s\u0119dzi\u00f3w do S\u0105du Najwy\u017cszego. Wed\u0142ug owego projektu \u2013 kt\u00f3ry zapewne zostanie uchwalony w ci\u0105gu tygodnia &#8211; ka\u017cdy mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 swoj\u0105 kandydatur\u0119 do S\u0105du Najwy\u017cszego i nie musi dostarczy\u0107 \u017cadnych dokument\u00f3w pr\u00f3cz za\u015bwiadczenia o stanie zdrowia. Krajowa Rada mo\u017ce wszystkie kandydatury rozpatrze\u0107 in gremio, nie dziel\u0105c si\u0119 na zespo\u0142y badaj\u0105ce ka\u017cd\u0105 z nich. Nie musi bada\u0107 kompetencji kandydat\u00f3w. W szczeg\u00f3lno\u015bci nie musi uwzgl\u0119dnia\u0107 \u201edo\u015bwiadczenia zawodowego, w tym do\u015bwiadczenia w stosowaniu przepis\u00f3w prawa, dorobku naukowego, opinii prze\u0142o\u017conych, rekomendacji, publikacji i innych dokument\u00f3w do\u0142\u0105czonych do karty zg\u0142oszenia\u201d ani \u201eopinii kolegium w\u0142a\u015bciwego s\u0105du oraz oceny w\u0142a\u015bciwego zgromadzenia og\u00f3lnego s\u0119dzi\u00f3w\u201d. W nowelizacji jest bowiem przepis, \u017ce Rada w przypadku naboru do S\u0105du Najwy\u017cszego jest zwolniona z tego obowi\u0105zku, kt\u00f3ry ustawa nak\u0142ada na ni\u0105 w przypadku wyboru na stanowisko s\u0119dziego s\u0105du powszechnego.<\/p>\n<p>To oznacza, \u017ce Rada mo\u017ce w og\u00f3le nie interesowa\u0107 si\u0119 kwalifikacjami kandydata i wskaza\u0107 arbitralnie zwyci\u0119zc\u0119 takiego \u201ekonkursu\u201d. Nawet je\u015bli \u00f3w kandydat mia\u0142 np. negatywn\u0105 opini\u0119 kolegium i zgromadzenia s\u0119dzi\u00f3w albo w og\u00f3le si\u0119 o ni\u0105 nie stara\u0142. I nawet je\u015bli jego kontrkandydatem by\u0142 profesor prawa orzekaj\u0105cy od lat np. w s\u0105dzie okr\u0119gowym czy apelacyjnym i maj\u0105cy wy\u015bmienit\u0105 opini\u0119. Innymi s\u0142owy, KRS mo\u017ce wybra\u0107, kogo zechce, i nie musi tego uzasadnia\u0107. I nikt nie ma prawa tego zakwestionowa\u0107.<\/p>\n<p>Dalej: Rada mo\u017ce w og\u00f3le nie zaj\u0105\u0107 si\u0119 wnioskami, kt\u00f3rymi zaj\u0105\u0107 si\u0119 nie zechce. Ma prawo je zostawi\u0107 bez rozpoznania, je\u015bli uzna, \u017ce \u201enie spe\u0142niaj\u0105 warunk\u00f3w formalnych\u201d. Trudno wymy\u015bli\u0107, jakiego warunku mo\u017cna nie spe\u0142ni\u0107, skoro nie ma \u017cadnych opr\u00f3cz za\u015bwiadczenia lekarskiego. Ale przepis jest po to, by Rada mog\u0142a pozby\u0107 si\u0119 wniosk\u00f3w np. pod pretekstem, \u017ce intencj\u0105 zg\u0142aszaj\u0105cego jest blokowanie procedury, a nie ubieganie si\u0119 o miejsce w S\u0105dzie Najwy\u017cszym. Jak udowodni t\u0119 intencj\u0119? Nie musi. A nie musi, bo od decyzji o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania kandydatowi nie przys\u0142uguje odwo\u0142anie. Proste i genialne zarazem. I \u2013 na wszelki wypadek, gdyby kandydat usi\u0142owa\u0142 si\u0119 jednak odwo\u0142ywa\u0107 do NSA \u2013 PiS nakazuje NSA odrzuci\u0107 taki wniosek na posiedzeniu niejawnym.<\/p>\n<p>PiS przewiduje, \u017ce mimo wszystko \u2013 mo\u017ce dla pozoru? &#8211; b\u0119d\u0105 jacy\u015b kandydaci przyj\u0119ci do procedury konkursowej i odrzuceni. Do tej pory przepis przewidywa\u0142, \u017ce odrzucony kandydat, je\u015bli zechce, mo\u017ce si\u0119 odwo\u0142a\u0107 do NSA. Teraz PiS daje Radzie prawo odrzucenia takiego odwo\u0142ania \u201ez innych przyczyn\u201d (czyli jakichkolwiek, np. \u017ce jest napisane niew\u0142a\u015bciw\u0105 czcionk\u0105) bez pos\u0142ania go do NSA. Ale jakie\u015b odwo\u0142ania mo\u017ce tam jednak pos\u0142a\u0107. Do tej pory wstrzymywa\u0142o to procedur\u0119 obsadzania danego miejsca w S\u0105dzie Najwy\u017cszym &#8211; KRS nie m\u00f3g\u0142 pos\u0142a\u0107 prezydentowi wybranego kandydata i musia\u0142 poczeka\u0107 na zako\u0144czenie procedury odwo\u0142awczej. Teraz odwo\u0142anie nie wstrzymuje obsadzania miejsc w S\u0105dzie Najwy\u017cszym. Je\u015bli nawet NSA uchyli negatywn\u0105 decyzj\u0119 KRS wobec kandydata, b\u0119dzie on m\u00f3g\u0142 aplikowa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci na jakie\u015b inne miejsce w S\u0105dzie Najwy\u017cszym, je\u015bli takie si\u0119 pojawi.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie nowe prawo wchodzi w \u017cycie natychmiast, bo PiS postanowi\u0142 si\u0119 jednak pospieszy\u0107 z obsadzaniem S\u0105du Najwy\u017cszego. Prawdopodobnie obawia si\u0119, \u017ce Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci UE m\u00f3g\u0142by ten proces wstrzyma\u0107.<\/p>\n<p>Pisowski projekt, kt\u00f3ry za chwil\u0119 stanie si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105cym prawem, w spos\u00f3b co najmniej oczywisty \u0142amie konstytucj\u0119. W szczeg\u00f3lno\u015bci prawo do odwo\u0142ania od decyzji dotycz\u0105cych praw i wolno\u015bci konstytucyjnych, w tym przypadku r\u00f3wnego dost\u0119pu do s\u0142u\u017cby publicznej.<\/p>\n<p>W takim przypadku Naczelny S\u0105d Administracyjny ma jedno zgodne z prawem wyj\u015bcie: gdy trafi do niego odwo\u0142anie od pozostawienia wniosku bez rozpoznania od negatywnego zaopiniowania kandydata albo od jakiejkolwiek innej czynno\u015bci KRS w tak ukszta\u0142towanym post\u0119powaniu konkursowym, powinien \u00f3w konkurs uniewa\u017cni\u0107 jako naruszaj\u0105cy postanowienia konstytucji. Taki obowi\u0105zek NSA wynika nie tylko z konstytucji, ale z wieloletniego orzecznictwa NSA, gdzie uznano, \u017ce je\u015bli sprzeczno\u015b\u0107 z konstytucj\u0105 jest oczywista, NSA rozstrzyga, stosuj\u0105c bezpo\u015brednio konstytucj\u0119.<\/p>\n<p>Ciekawe, czy s\u0119dziowie NSA b\u0119d\u0105 mieli wystarczaj\u0105ce poczucie godno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci za pa\u0144stwo i sprawowany urz\u0105d, by w pa\u0144stwie PiS utrzyma\u0107 t\u0119 lini\u0119 orzecznicz\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do Sejmu wp\u0142yn\u0105\u0142 projekt ustawy, dla niepoznaki nazwany zmian\u0105 prawa o prokuraturze.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1202,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1196"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1196"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1203,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1196\/revisions\/1203"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}