Niemal rok po s\u0142ynnym programie \u201eSuperwizjer\u201d TVN, w kt\u00f3rym pokazano nagranie ze \u015bwi\u0119towania urodzin Hitlera przez neonazist\u00f3w z wodzis\u0142awskiego stowarzyszenia Duma i Nowoczesno\u015b\u0107, propisowski portal braci Karnowskich wPolityce.pl oskar\u017cy\u0142 dziennikarzy TVN, \u017ce to oni zorganizowali owe urodziny. Mieli to zrobi\u0107, p\u0142ac\u0105c za nie Bogu ducha winnym m\u0142odym ludziom 20 tys. z\u0142 wr\u0119czonych w reklam\u00f3wce. Dowodem na to ma by\u0107 zeznanie jednego z podejrzanych w sprawie. Nie ma pieni\u0119dzy, nie ma reklam\u00f3wki z odciskami palc\u00f3w, nie ma \u015bwiadk\u00f3w. Jest jedno\u017ar\u00f3d\u0142owe pom\u00f3wienie.
\n
\nI na tej podstawie prokuratura wszcz\u0119\u0142a post\u0119powanie \u201ew sprawie\u201d. Na tej te\u017c podstawie kilka dni temu w domu operatora TVN, kt\u00f3ry sfilmowa\u0142 owe urodziny Hitlera, zjawi\u0142a si\u0119 ABW. Zjawi\u0142a si\u0119, aby zaprosi\u0107 go na przes\u0142uchanie. Wcze\u015bniej \u015bledczym wskaz\u00f3wk\u0119 da\u0142 ich prze\u0142o\u017cony Zbigniew Ziobro: \u201eZebrane w sprawie dowody wskazuj\u0105 na mo\u017cliw\u0105 wersj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z prokurowaniem tego wydarzenia za pieni\u0105dze, kt\u00f3ra by\u0142a warunkowana przez okre\u015blone osoby\u201d \u2013 o\u015bwiadczy\u0142 publicznie.<\/p>\n
Taktyka obrony?<\/strong> Chodzi o co\u015b innego: o odsuni\u0119cie od cz\u0142onk\u00f3w ruch\u00f3w neonazistowskich (kt\u00f3rych PiS lubi okre\u015bla\u0107 jako patriot\u00f3w i kt\u00f3rych si\u0119 obawia jako politycznych konkurent\u00f3w, i o kt\u00f3rych poparcie zabiega) zarzut\u00f3w zwi\u0105zanych z propagowaniem faszyzmu. Chodzi te\u017c o przerzucenie tego zarzutu na znienawidzony przez PiS TVN. Ma by\u0107 to osi\u0105gni\u0119te dzi\u0119ki gonieniu kr\u00f3liczka, czyli przeci\u0105ganiu \u015bledztwa \u201ew sprawie\u201d. Tak aby nikt z podejrzanych w pierwotnym \u015bledztwie nie zosta\u0142 skazany. Bo teraz przecie\u017c ich obro\u0144cy b\u0119d\u0105 \u017c\u0105da\u0107 zawieszenia post\u0119powania do czasu wyja\u015bnienia, czy ca\u0142a sprawa nie by\u0142a aby prowokacj\u0105 TVN.<\/p>\n Gdyby nie zachowanie ABW i prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry, mo\u017cna by s\u0105dzi\u0107, \u017ce to \u2013 rzeczywi\u015bcie sprytna \u2013 taktyka procesowa obro\u0144c\u00f3w oskar\u017conych z Ruchu Narodowego. Ale uderzono w st\u00f3\u0142 – i no\u017cyce (Ziobro i ABW) si\u0119 odezwa\u0142y. Wi\u0119c wida\u0107, \u017ce w spraw\u0119 zaanga\u017cowana jest wy\u017csza polityka.<\/p>\n Stawiam na to, \u017ce \u015bledztwo b\u0119dzie si\u0119 toczy\u0107 bezkonkluzywnie, blokuj\u0105c proces organizator\u00f3w \u201eurodzin Hitlera\u201d. Ale mo\u017cliwa jest te\u017c druga wersja: prokuratorowi-ministrowi Ziobrze uda si\u0119 za\u0142atwi\u0107, \u017ce spraw\u0119 dziennikarzy TVN dostanie zaufany sk\u0142ad s\u0119dziowski. A przynajmniej minister-prokurator b\u0119dzie mia\u0142 nadziej\u0119, \u017ce wyrok skazuj\u0105cy jest gwarantowany. A wtedy do s\u0105du trafi akt oskar\u017cenia przeciwko dziennikarzom \u201eSuperwizjera\u201d TVN o pod\u017ceganie do przest\u0119pstwa – propagowania ustroju totalitarnego.<\/p>\n Prowokacja czy reporta\u017c wcieleniowy<\/strong> Trzeba odr\u00f3\u017cni\u0107 prowokacj\u0119 dziennikarsk\u0105 od reporta\u017cu wcieleniowego. W prowokacji dziennikarskiej mo\u017cliwe by\u0142oby op\u0142acenie takiej imprezy w celu pokazania, \u017ce s\u0105 osoby gotowe czci\u0107 Hitlera. \u017be to nie sprzeciwia si\u0119 ich pogl\u0105dom. Przeciwnie, mie\u015bci si\u0119 zar\u00f3wno w ich \u015bwiatopogl\u0105dzie, jak i ideologii organizacji, do kt\u00f3rej nale\u017c\u0105. I \u017ce tacy ludzie s\u0105 gro\u017ani. Czyli: prowokujemy zachowanie, kt\u00f3re i tak ma miejsce, ale chcemy z\u0142oczy\u0144c\u00f3w przy\u0142apa\u0107 na gor\u0105cym uczynku.<\/p>\n Trotyl, dr\u0119czenie uchod\u017ac\u00f3w i korupcja polityczna<\/strong> Podobn\u0105 prowokacj\u0119 zrobi\u0142 Grzegorz Kuczek z TVN, kupuj\u0105c fa\u0142szywy dow\u00f3d osobisty i wy\u0142udzaj\u0105c na niego kredyty (2004 r., s\u0105d umorzy\u0142 post\u0119powanie, nie dopatruj\u0105c si\u0119 przest\u0119pstwa w dzia\u0142aniu dziennikarza). Czy Miros\u0142aw Majeran z Polsatu i Jacek B\u0142aszczyk z „Wprost”, kt\u00f3rzy (2002 r.), podszywaj\u0105c si\u0119 w internecie pod pedofil\u00f3w szukaj\u0105cych dzieci\u0119cej pornografii, umo\u017cliwili zlikwidowanie mi\u0119dzynarodowej siatki.<\/p>\n Tu tak\u017ce mie\u015bci si\u0119 nagranie ukryt\u0105 kamer\u0105 przez dziennikarzy TVN Andrzeja Morozowskiego i Tomasza Sekielskiego rozmowy (2006 r.) prominentnego polityka PiS Adama Lipi\u0144skiego z Renat\u0105 Beger, pos\u0142ank\u0105 Samoobrony, o jej \u2013 i innych pos\u0142\u00f3w Samoobrony \u2013 przej\u015bciu do PiS w zamian za intratne posady (Beger mia\u0142a dosta\u0107 stanowisko w Ministerstwie Rolnictwa). Nagranie pokazywa\u0142o pos\u0142ugiwanie si\u0119 przez PiS metod\u0105 korupcji politycznej, a wi\u0119c odkrywa\u0142o metody dzia\u0142ania w\u0142adzy politycznej (by\u0142o to za pierwszych rz\u0105d\u00f3w PiS). Z tym \u017ce ten ostatni przyk\u0142ad nigdy nie by\u0142 rozwa\u017cany na gruncie kodeksu karnego. Dyskutowano ewentualne naruszenie zasad etyki dziennikarskiej, jako \u017ce pos\u0142u\u017cono si\u0119 ukryt\u0105 kamer\u0105, a rzecz ca\u0142a uzgodniona by\u0142a z pos\u0142ank\u0105 Samoobnrony, czyli partii, kt\u00f3r\u0105 PiS zacz\u0105\u0142 wtedy traktowa\u0107 jak konkurencj\u0119.<\/p>\n Post\u0119powaniem karnym \u2013 i uznaniem winy \u2013 sko\u0144czy\u0142a si\u0119 inna sprawa: dziennikarza TVP (w 2013 r.) Endyego G\u0119siny Torresa, kt\u00f3ry dzi\u0119ki podrobionym dokumentom jako uchod\u017aca zosta\u0142 przez s\u0105d umieszczony w zamkni\u0119tym o\u015brodku dla uchod\u017ac\u00f3w. Opisa\u0142 panuj\u0105ce tam warunki i bezprawne praktyki personelu. I spowodowa\u0142 kontrol\u0119 o\u015brodk\u00f3w i popraw\u0119 warunk\u00f3w. Ale zosta\u0142 przez s\u0105d \u2013 w Bia\u0142ymstoku – uznany winnym pos\u0142ugiwania si\u0119 fa\u0142szywymi dokumentami i wprowadzenia w b\u0142\u0105d. Jego prospo\u0142eczna motywacja zosta\u0142a przez s\u0105d uwzgl\u0119dniona w ten spos\u00f3b, \u017ce odst\u0105piono od wymierzenia kary. Jest jednak w rejestrze skazanych.<\/p>\n Natomiast p\u00f3\u0142tora miesi\u0105ca temu za prowokacj\u0119 zosta\u0142 skazany inny dziennikarz. To Pawe\u0142 Miter, dzi\u015b dziennikarz \u201eWarszawskiej Gazety\u201d i \u201eGazety Finansowej”. Gdy dokonywa\u0142 tej prowokacji, by\u0142 wolnym strzelcem. To on podszy\u0142 si\u0119 pod asystenta premiera Donalda Tuska, dzwoni\u0105c do prezesa S\u0105du Apelacyjnego w Gda\u0144sku Ryszarda Milewskiego, by uzgania\u0107 z nim termin rozpatrzenia odwo\u0142ania szefa Amber Gold od postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. Ten przyk\u0142ad \u2013 jako jedyny zreszt\u0105 \u2013 jest dzi\u015b przywo\u0142ywany przez prorz\u0105dowe media jako dow\u00f3d dyspozycyjno\u015bci s\u0119dzi\u00f3w wobec Platformy Obywatelskiej. Ma te\u017c uzasadnia\u0107 konieczno\u015b\u0107 \u201ereformy\u201d s\u0105downictwa. Miter zosta\u0142 uznany winnym pod\u017cegania prezesa Milewskiego do przekroczenia uprawnie\u0144 i podszywania si\u0119 pod osob\u0119 pe\u0142ni\u0105c\u0105 funkcj\u0119 publiczn\u0105. Wyrok: osiem miesi\u0119cy pozbawienia wolno\u015bci z zawieszeniem na trzy lata.<\/p>\n W sprawie Mitera, inaczej ni\u017c w sprawie „Super Expressu” i trotylu czy G\u0119siny Toresa, s\u0105d nie dopatrzy\u0142 si\u0119 interesu publicznego w dziennikarskiej prowokacji.<\/p>\n Prawo nie zna poj\u0119cia dziennikarskiej prowokacji<\/strong> Prowokacja dziennikarska jest jedn\u0105 z technik uprawniania zawodu, podobnie jak reporta\u017c czy dziennikarskie \u015bledztwo. Niekt\u00f3rzy prawnicy uwa\u017caj\u0105, \u017ce je\u015bli w ramach prowokacji dziennikarz \u0142amie prawo, ale jego celem jest obrona jakiej\u015b wa\u017cnej spo\u0142ecznie warto\u015bci, to dzia\u0142anie takie powinno by\u0107 rozpatrywane w kategoriach dzia\u0142ania w stanie wy\u017cszej konieczno\u015bci. Oczywi\u015bcie pod warunkiem, \u017ce dobro chronione ma wy\u017csz\u0105 lub r\u00f3wn\u0105 warto\u015b\u0107 co dobro po\u015bwi\u0119cane.<\/p>\n Ci prawnicy, kt\u00f3rzy widz\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 spo\u0142eczn\u0105 rol\u0119 prowokacji dziennikarskiej, prawo do niej wywodz\u0105 z konstytucyjnej kontrolnej roli medi\u00f3w. I z prawa prasowego: art. 1 m\u00f3wi, \u017ce \u201eprasa, zgodnie z Konstytucj\u0105 RP, korzysta z wolno\u015bci wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawno\u015bci \u017cycia publicznego oraz kontroli i krytyki spo\u0142ecznej\u201d.<\/p>\n Neonazi\u015bci i od\u015bwie\u017cane w\u0119dliny<\/strong> Dziennikarze TVN pokazali rzeczywisto\u015b\u0107 niebezpieczn\u0105, \u0142ami\u0105c\u0105 prawo. I chronion\u0105 przez parti\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105. A tego ostatniego dowodzi obecna akcja pa\u0144stwowych organ\u00f3w i propisowskich medi\u00f3w przeciwko dziennikarzom TVN.<\/p>\n Trybuna\u0142 w Strasburgu o dziennikarskiej prowokacji<\/strong> Haldimann i inni przeciwko Szwajcarii to sprawa czw\u00f3rki szwajcarskich dziennikarzy telewizyjnych, kt\u00f3rzy zrobili materia\u0142 o naci\u0105ganiu klient\u00f3w przez agent\u00f3w ubezpieczeniowych. Jedna z dziennikarek udawa\u0142a klientk\u0119. Nagrano ukryt\u0105 kamer\u0105 jej spotkanie z agentem. Twarz agenta zamazano, ukryto nazwisko. Dziennikarka poinformowa\u0142a go na koniec o prowokacji i da\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyt\u0142umaczenia si\u0119. Mimo to szwajcarskie s\u0105dy skaza\u0142y autor\u00f3w materia\u0142u na grzywn\u0119. Uzna\u0142y, \u017ce dziennikarze dzia\u0142ali wprawdzie w interesie publicznym, ujawniaj\u0105c oszuka\u0144cze praktyki ubezpieczycieli, jednak naruszyli dobra konkretnego agenta.<\/p>\n Innego zdania by\u0142 Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka. Uzna\u0142, \u017ce interes publiczny przewa\u017cy\u0142 nad prywatnym, a ten prywatny dziennikarze naruszyli w minimalnym stopniu, bo zadbali o anonimowo\u015b\u0107 agenta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Stawiam na to, \u017ce \u015bledztwo b\u0119dzie si\u0119 toczy\u0107 bezkonkluzywnie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1655,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1646"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1646"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1646\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1675,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1646\/revisions\/1675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nA wi\u0119c \u2013 sugeruje prokurator generalny – nie by\u0142o \u017cadnego obchodzenia urodzin Hitlera przez polskich neonazist\u00f3w. By\u0142y tylko pod\u017ceganie do przest\u0119pstwa i przest\u0119pcza inscenizacja w wykonaniu dziennikarzy wrogiej rz\u0105dowi telewizji. Tak\u0105 wersj\u0119 maj\u0105 przyj\u0105\u0107 prokuratorzy. I nie chodzi o to, \u017ceby dziennikarzy rzeczywi\u015bcie oskar\u017cy\u0107, bo co\u015b takiego nie utrzyma\u0142oby si\u0119 w s\u0105dzie. S\u0105d musi trzyma\u0107 si\u0119 zasady domniemania niewinno\u015bci: skoro nie ma dowod\u00f3w winy, a w tym przypadku nawet dowod\u00f3w przest\u0119pstwa – nie mo\u017cna skaza\u0107.<\/p>\n
\nSpojrzyjmy na spraw\u0119 pod wzgl\u0119dem prawnym. Dziennikarze Bertold Kittel, Anna Sobolewska i Piotr Wacowski zaprzeczaj\u0105, \u017ce to oni wykreowali imprez\u0119, p\u0142ac\u0105c za jej zorganizowanie. Nie ma na to dowodu, ale za\u0142\u00f3\u017cmy \u2013 co w praworz\u0105dnym pa\u0144stwie nie powinno mie\u0107 miejsca – \u017ce s\u0105d przejdzie nad tym do porz\u0105dku dziennego, przyjmie akt oskar\u017cenia i b\u0119dzie spraw\u0119 bada\u0142 dalej.<\/p>\n
\nTu mo\u017cemy przywo\u0142a\u0107 s\u0142ynn\u0105 prowokacj\u0119 dziennikarzy „Super Expressu” z 1995 r., kt\u00f3rzy kupili (za 2 tys. dol.) trotyl, by pokaza\u0107, \u017ce gdy w Warszawie zdarza\u0142o si\u0119 podk\u0142adanie materia\u0142\u00f3w wybuchowych (kto dzi\u015b pami\u0119ta, \u017ce tak by\u0142o, i \u017ce robili to biali m\u0119\u017cczy\u017ani wyznania rzymskokatolickiego, nie trzeba by\u0142o \u201euchod\u017ac\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich\u201d, kt\u00f3rzy zreszt\u0105 dot\u0105d \u017cadnych materia\u0142\u00f3w wybuchowych w Polsce nie pod\u0142o\u017cyli). S\u0105d, po dziewi\u0119ciu latach procesu, uwolni\u0142 redakcj\u0119 od winy, uznaj\u0105c, \u017ce dziennikarze dzia\u0142ali w obronie wa\u017cnego spo\u0142ecznie interesu: pokazali, \u017ce policja nie odgrywa swojej roli w sprawie tropienia handlu materia\u0142ami wybuchowymi.<\/p>\n
\nTrzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce prawo nie zna poj\u0119cia \u201eprowokacji dziennikarskiej\u201d. Prowokacja taka nie jest tzw. kontratypem, czyli dzia\u0142aniem prawnie uznanym za wy\u0142\u0105czaj\u0105ce odpowiedzialno\u015b\u0107 karn\u0105, jak np. obrona konieczna czy dzia\u0142anie w stanie wy\u017cszej konieczno\u015bci, gdzie dobro po\u015bwi\u0119cone musi by\u0107 ni\u017csze lub r\u00f3wne dobru, kt\u00f3rego si\u0119 broni.<\/p>\n
\nAle z tego, co od pocz\u0105tku m\u00f3wi\u0105 dziennikarze TVN, a przede wszystkim z materia\u0142u wyemitowanego w \u201eSuperwizjerze\u201d wynika, \u017ce to nie by\u0142a prowokacja dziennikarska, ale tzw. reporta\u017c wcieleniowy. Dziennikarze do niczego nie prowokowali, tylko postarali si\u0119 przenikn\u0105\u0107 do \u015brodowiska neonazist\u00f3w i sfilmowali spontanicznie zorganizowane przez nich urodziny Hitlera. Co\u015b podobnego zrobi\u0142a w 2005 r. inna dziennikarka TVN, Alicja Kos, zatrudniaj\u0105c si\u0119 w zak\u0142adach mi\u0119snych i dokumentuj\u0105c proces \u201eod\u015bwie\u017cania\u201d zepsutych w\u0119dlin zwracanych ze sklep\u00f3w. Nikt nigdy nie pr\u00f3bowa\u0142 jej stawia\u0107 zarzut\u00f3w, bo nie z\u0142ama\u0142a prawa, a jedynie ujawni\u0142a realnie istniej\u0105cy proceder. Z tego, co m\u00f3wi\u0105 dziennikarze \u201eSuperwizjera\u201d, zrobili dok\u0142adnie to samo: udokumentowali rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra ma miejsce bez \u017cadnych prowokacji. A dzia\u0142o si\u0119 to w czasie, gdy PiS uchwali\u0142 kontrowersyjn\u0105 nowelizacj\u0119 ustawy o IPN, z przepisem zakazuj\u0105cym pomawiania narodu polskiego o wsp\u00f3\u0142uczestnictwo w zbrodniach nazistowskich. I oto m\u0142odzi Polacy w XXI w. czcza Hitlera!<\/p>\n
\nI cho\u0107 wszystko wskazuje na to, \u017ce dzia\u0142ania dziennikarzy \u201eSuperwizjera\u201d\u201d TVN nie by\u0142y prowokacj\u0105 dziennikarsk\u0105, tylko reporta\u017cem wcieleniowym – na koniec jeszcze jedyne jak dot\u0105d orzeczenie Trybuna\u0142u w Strasburgu na temat prowokacji dziennikarskiej.<\/p>\n