Nie potrzeba nowego \u201elex Trynkiewicz\u201d. Nie ma luki w prawie. Jest akcja polityczna PiS.W PRL by\u0142y \u201eo\u015brodki przystosowania spo\u0142ecznego\u201d, do kt\u00f3rych wi\u0119\u017aniowie trafiali po odbyciu kary, je\u015bli stwierdzono, \u017ce nie do\u015b\u0107 si\u0119 jeszcze zresocjalizowali. OPS-y by\u0142y jedn\u0105 z pierwszych instytucji peerelowskiego prawa zlikwidowanych po czerwcowych wyborach \u2013 jeszcze w grudniu 1989 r. Sejm \u201ekontraktowy\u201d uzna\u0142 je za sprzeczne nie tylko z europejskimi standardami praw cz\u0142owieka, ale nawet z peerelowsk\u0105 konstytucj\u0105. Powoli przywracamy t\u0119 instytucj\u0119, tylko w znacznie drastyczniejszej formie. Z OPS-\u00f3w wychodzi\u0142o si\u0119 bowiem najdalej po trzech latach. Z ich nowej wersji mo\u017cna nie wyj\u015b\u0107 nigdy.<\/p>\n
Zab\u00f3jstwo prezydenta Paw\u0142a Adamowicza spowodowa\u0142o przynajmniej jedno dobro: debat\u0119 nad konieczno\u015bci\u0105 pohamowania agresywnego j\u0119zyka debaty publicznej. Ale za chwil\u0119 i to dobro mo\u017ce zosta\u0107 zniszczone. Rz\u0105d PiS zwekslowuje bowiem debat\u0119 o przyczynach tej zbrodni na temat choroby psychicznej zab\u00f3jcy i rzekomej konieczno\u015bci uchwalenia nowych przepis\u00f3w, kt\u00f3re pozwol\u0105 chorych psychicznie wi\u0119\u017ani\u00f3w nie wypuszcza\u0107 na wolno\u015b\u0107.<\/p>\n
B\u0119dzie to kolejny wy\u0142om w fundamentalnych dla cywilizacji zachodniej zasadach domniemania niewinno\u015bci i zakazu ponownego karania za ten sam czyn, kt\u00f3re wyp\u0142ywaj\u0105 z zasady niezbywalnej, przyrodzonej godno\u015bci ka\u017cdego cz\u0142owieka, niezale\u017cnie od pochodzenia spo\u0142ecznego, stanu zdrowia \u2013 tak\u017ce umys\u0142owego \u2013 czy kompetencji moralnych. W 2013 roku uchwalono, z inicjatywy rz\u0105du PO-PSL, \u017ce skazani zaburzeni, ale nie chorzy psychicznie, kt\u00f3rzy zostan\u0105 przez bieg\u0142ych uznani za \u201edyssocjalnych\u201d i potencjalnie gro\u017anych, a byli skazani za przest\u0119pstwa przeciwko zdrowiu i \u017cyciu lub przest\u0119pstwa seksualne, mog\u0105 by\u0107 bezterminowo umieszczeni w o\u015brodku nazwanym \u201eterapeutycznym\u201d. Pretekstem by\u0142 zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 koniec kary zab\u00f3jcy i gwa\u0142ciciela czterech ch\u0142opc\u00f3w Mariusza Trynkiewicza.<\/p>\n
Pretekstem do nowej, zapowiadanej przez PiS ustawy sta\u0142o si\u0119 to, \u017ce zab\u00f3jca Paw\u0142a Adamowicza Stefan W. wyszed\u0142 z wi\u0119zienia \u201emimo\u201d \u017ce jego matka zawiadomi\u0142a policj\u0119 \u2013 a ta wi\u0119zienie \u2013 \u017ce jej syn jest w z\u0142ym stanie psychicznym i mo\u017ce zrobi\u0107 co\u015b z\u0142ego. Jak wynika z wyja\u015bnie\u0144 s\u0142u\u017cby wi\u0119ziennej, skonsultowano go z psychiatr\u0105, przeprowadzono rozmow\u0119 z nim i wsp\u00f3\u0142osadzonymi i \u2013 nie potwierdziwszy zagro\u017cenia \u2013 wypuszczono z ko\u0144cem kary, zawiadamiaj\u0105c policj\u0119. Policja mog\u0142a go obj\u0105\u0107 obserwacj\u0105 w ramach swoich uprawnie\u0144 do stosowania \u015brodk\u00f3w operacyjno-rozpoznawczych dla zapobiegania przest\u0119pstwom \u2013 czego nie zrobi\u0142a.<\/p>\n
W\u0142adza uzna\u0142a, \u017ce istnieje luka w prawie, kt\u00f3ra pozwala, aby gro\u017ani, chorzy psychicznie przest\u0119pcy wychodzili na wolno\u015b\u0107. Dlatego minister zdrowia Wojciech Szumowski i minister sprawiedliwo\u015bci Zbigniew Ziobro og\u0142osili, \u017ce przygotuj\u0105 ustaw\u0119, kt\u00f3ra pozwoli \u201ezawnioskowa\u0107 do s\u0105du opieku\u0144czego o skierowanie osoby osadzonej w ZK na leczenie ambulatoryjne lub w zak\u0142adzie zamkni\u0119tym\u201d.<\/p>\n
Tymczasem \u017cadnej luki w prawie nie ma. Je\u015bli s\u0105d skazuje na wi\u0119zienie osob\u0119 chor\u0105 psychicznie i uznaje, \u017ce mo\u017ce ona stanowi\u0107 zagro\u017cenie tak\u017ce po odbyciu kary, mo\u017ce w wyroku orzec, \u017ce po jej zako\u0144czeniu, je\u015bli biegli stwierdz\u0105 tak\u0105 konieczno\u015b\u0107, taka osoba mo\u017ce by\u0107 zobowi\u0105zana do leczenia ambulatoryjnego lub umieszczona w zamkni\u0119tym zak\u0142adzie psychiatrycznym.<\/p>\n
Nowe przepisy mia\u0142yby dotyczy\u0107 sytuacji, gdy \u2013 tak jak w przypadku Stefana W. \u2013 choroba psychiczna pojawi si\u0119 w trakcie odbywania kary. Tylko \u017ce tu te\u017c nie ma \u017cadnej luki w prawie. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego, art. 22 par. 2c., pozwala przymusowo umie\u015bci\u0107 w szpitalu psychiatrycznym osob\u0119, kt\u00f3rej \u201edotychczasowe zachowanie wskazuje na to, \u017ce zagra\u017ca bezpo\u015brednio w\u0142asnemu \u017cyciu albo \u017cyciu lub zdrowiu innych os\u00f3b\u201d. O takim przyj\u0119ciu decyduje lekarz danego szpitala \u201epo osobistym zbadaniu i zasi\u0119gni\u0119ciu w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci opinii drugiego lekarza psychiatry albo psychologa\u201d. T\u0119 decyzj\u0119 musi zatwierdzi\u0107 ordynator, a weryfikuje s\u0105d (art. 23 i 25).<\/p>\n
Gdzie tu luka prawna? Kto broni\u0142 zawie\u017a\u0107 Stefana W. karetk\u0105 z wi\u0119zienia do szpitala psychiatrycznego, by tam lekarze zdecydowali, czy kwalifikuje si\u0119 do \u201eprzyj\u0119cia bez zgody\u201d \u2013 bo tak nazywa si\u0119 ten tryb?<\/p>\n
Ustawa \u201eo post\u0119powaniu wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi stwarzaj\u0105cymi zagro\u017cenie \u017cycia, zdrowia lub wolno\u015bci seksualnej innych os\u00f3b\u201d (zwana \u201ena bestie”) sta\u0142a si\u0119 narz\u0119dziem dyscyplinowania wi\u0119\u017ani\u00f3w: s\u0105 straszeni, \u017ce je\u015bli nie b\u0119d\u0105 pos\u0142uszni, to trafi\u0105 do Gostynina. Prof. Monika P\u0142atek, kt\u00f3ra udziela albo raczej usi\u0142uje udziela\u0107 pomocy prawnej \u201epacjentom\u201d o\u015brodka w Gostyninie (ostatnio nie jest tam ju\u017c wpuszczana), opowiada m.in. histori\u0119 cz\u0142owieka skazanego za wykorzystanie seksualne dw\u00f3ch starszych nastolatk\u00f3w, kt\u00f3ry by\u0142 regularnie gwa\u0142cony przez innych skazanych. Wielokrotnie, bezskutecznie prosi\u0142 dyrektora wi\u0119zienia o pomoc. W ko\u0144cu poskar\u017cy\u0142 si\u0119 na bezczynno\u015b\u0107 dyrektora do Centralnego Zarz\u0105du S\u0142u\u017cby Wi\u0119ziennej, za co otrzyma\u0142 od dyrektora obietnic\u0119, \u017ce \u201esko\u0144czy w Gostyninie\u201d. I sko\u0144czy\u0142, bo to dyrektorzy zak\u0142ad\u00f3w karnych wnioskuj\u0105 do s\u0105du o umieszczenie w Gostyninie skazanych po zako\u0144czeniu odbywania kary.<\/p>\n
A jest si\u0119 czego ba\u0107. Liczba osadzonych w \u201eKrajowym O\u015brodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym\u201d w Gostyninie przekroczy\u0142a ponad trzykrotnie pojemno\u015b\u0107 o\u015brodka. \u015acisk przekracza normy wi\u0119zienne (w \u201epokojach\u201d jednoosobowych przebywa po o\u015bmiu \u201epacjent\u00f3w\u201d, na pi\u0119trowych \u0142\u00f3\u017ckach). Panuje tam re\u017cim surowszy ni\u017c w najci\u0119\u017cszym wi\u0119zieniu, \u201epacjentom\u201d praktycznie odci\u0119to kontakt ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym. Nie wpuszcza si\u0119 nawet ich prawnik\u00f3w, wybuchaj\u0105 protestacyjne g\u0142od\u00f3wki. Ministerstwo Zdrowia odpowiedzialne za o\u015brodek nie nadzoruje go, a rzecznik praw pacjenta tak\u017ce odmawia interwencji.<\/p>\n
Teraz szykuje si\u0119 nowa ustawa. I nowe pole do nadu\u017cy\u0107 . Tak jak dzi\u015b biegli boj\u0105 si\u0119 wyda\u0107 opini\u0119, kt\u00f3ra umo\u017cliwi wypuszczenie, po odbyciu kary, skazanego uznanego przez dyrektora wi\u0119zienia za mog\u0105cego stanowi\u0107 zagro\u017cenie z powodu \u201ezaburze\u0144 niepsychotycznych\u201d, tak za chwil\u0119 to samo b\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o z osobami, kt\u00f3re w wi\u0119zieniu zachorowa\u0142y psychicznie. Nikt nie chce bra\u0107 na siebie odpowiedzialno\u015bci. A odpowiedzialno\u015bci za pozbawienie wolno\u015bci po odbyciu wyroku nie ponosi nikt.<\/p>\n
Te zmiany w prawie nie tylko s\u0105 niepotrzebne, ale i gro\u017ane z humanitarnego i spo\u0142ecznego punktu widzenia. Ale kogo to obchodzi poza rzecznikiem praw obywatelskich, kt\u00f3ry bezskutecznie monituje ministr\u00f3w zdrowia i sprawiedliwo\u015bci w sprawie Gostynina? I poza psychiatrami, kt\u00f3rzy znowu b\u0119d\u0105 protestowa\u0107 przeciwko wykorzystywaniu psychiatrii do prowadzenia polityki kryminalnej?<\/p>\n
W\u0142adza poka\u017ce, \u017ce umie \u201erozwi\u0105zywa\u0107 problemy\u201d i dba o nasze bezpiecze\u0144stwo. I wszyscy to kupi\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Z peerelowskich O\u015brodk\u00f3w Przystosowania Spo\u0142ecznego wychodzi\u0142o si\u0119 najdalej po trzech latach. Z ich nowej wersji mo\u017cna nie wyj\u015b\u0107 nigdy.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1819,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1814"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1814"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1814\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1822,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1814\/revisions\/1822"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}