We wtorek sejmowa komisja sprawiedliwo\u015bci ma zaopiniowa\u0107 na stanowisko prezesa Urz\u0119du Ochrony Danych Osobowych polityka PiS Jana Nowaka. Wszystko wskazuje na to, \u017ce nie spe\u0142nia kryteri\u00f3w do pe\u0142nienia tego urz\u0119du: nie jest niezale\u017cny i nie \u201ewyr\u00f3\u017cnia si\u0119 wiedz\u0105\u201d dotycz\u0105c\u0105 ochrony danych. Czy b\u0119dzie to kolejny urz\u0105d kontrolny przej\u0119ty przez partie rz\u0105dz\u0105c\u0105?
\n
\nNa obecnym posiedzeniu Sejmu zaplanowano powo\u0142anie go na urz\u0105d prezesa UODO. Gra idzie nie tylko o jako\u015b\u0107 ochrony naszych danych, ale te\u017c o to, \u017ce polityczny UODO mo\u017ce by\u0107 wykorzystywany do walki z opozycj\u0105 i spo\u0142ecze\u0144stwem obywatelskim \u201egorszego sortu\u201d.<\/p>\n
Na stronie Akcji Demokracja mo\u017cna podpisywa\u0107 internetow\u0105 petycj\u0119 do polityk\u00f3w PiS: \u201eDomagamy si\u0119 wycofania kandydatury Jana Nowaka, wystawionego przez Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 na stanowisko prezesa Urz\u0119du Ochrony Danych osobowych. Partia rz\u0105dz\u0105ca powinna wystawi\u0107 kandydata, kt\u00f3ry ma kompetencje wymagane przez prawo i jest niezale\u017cny. Kandydat PiS Jan Nowak nie posiada wybitnej wiedzy prawniczej ani do\u015bwiadczenia w tworzeniu i stosowaniu prawa, jest natomiast lojalnym cz\u0142onkiem-za\u0142o\u017cycielem Prawa i Sprawiedliwo\u015bci oraz zaufanym wsp\u00f3\u0142pracownikiem Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. Kandydatura wystawiona niezgodnie z prawem powinna zosta\u0107 wycofana\u201d.<\/p>\n
Dalej w petycji wymienia si\u0119 zagro\u017cenia, jakie powstan\u0105, gdy urz\u0105d ochrony danych przejmie polityk partii rz\u0105dz\u0105cej w sytuacji, gdy mo\u017ce zakaza\u0107 przetwarzania danych i ukara\u0107 drastyczn\u0105 kar\u0105 finansow\u0105: wed\u0142ug RODO, nowego unijnego prawa o ochronie danych osobowych, kara mo\u017ce wynie\u015b\u0107 do 20 mln euro lub 4 proc. rocznego \u015bwiatowego obrotu przedsi\u0119biorstwa, a dla instytucji – 100 tys. z\u0142.<\/p>\n
W\u0142a\u015bnie prezes UODO na\u0142o\u017cy\u0142 pierwsz\u0105 kar\u0119 \u2013 milion z\u0142otych \u2013 za przetwarzanie przez firm\u0119 danych bez powiadomienia os\u00f3b, kt\u00f3rych dotyczy\u0142y. Prezes-polityk mo\u017ce nak\u0142ada\u0107 takie kary politycznie. Na przyk\u0142ad na media krytykuj\u0105ce rz\u0105d, partie polityczne czy na organizacje pozarz\u0105dowe. Wszystkie one przetwarzaj\u0105 dane osobowe i zawsze da si\u0119 do czego\u015b przyczepi\u0107. A ju\u017c sama kontrola mo\u017ce sparali\u017cowa\u0107 dzia\u0142anie instytucji \u2013 co wiadomo cho\u0107by po kontrolach skarbowych. Wreszcie prezes-polityk mo\u017ce odpuszcza\u0107 tym podmiotom, kt\u00f3rym jego partia ka\u017ce odpu\u015bci\u0107.<\/p>\n
Kim jest kandydat PiS? Absolwentem Wydzia\u0142u Mechaniki Precyzyjnej Politechniki Warszawskiej i dyrektorem generalnym w Urz\u0119dzie Ochrony Danych. To w\u0142a\u015bnie ta funkcja ma dowodzi\u0107, \u017ce \u201ewyr\u00f3\u017cnia si\u0119 wiedz\u0105\u201d w tym zakresie \u2013 czego wymaga RODO. Tyle \u017ce wed\u0142ug statutu urz\u0119du dyrektor zarz\u0105dza i organizuje prac\u0119 urz\u0119du, a nie wydaje decyzji merytorycznych dotycz\u0105cych ochrony danych.<\/p>\n
PiS w jego biogramie sporz\u0105dzonym na u\u017cytek g\u0142osowania w komisji pisze, \u017ce podejmowa\u0142 te\u017c \u201edecyzje administracyjne i opinie legislacyjne\u201d. Je\u015bli tak, by\u0142oby to niepokoj\u0105ce, bo wed\u0142ug statutu takich uprawnie\u0144 nie mia\u0142. Chyba \u017ce owe decyzje dotycz\u0105 administrowania biurem, a nie spraw merytorycznych, do kt\u00f3rych powo\u0142any jest Urz\u0105d Ochrony Danych. Jan Nowak mia\u0142 okazj\u0119 udowodni\u0107, \u017ce ma wiedz\u0119 i kompetencje do sprawowania urz\u0119du prezesa UODO: Fundacja Panoptykon, monitoruj\u0105ca od lat wybory na urz\u0105d szefa ochrony danych, pos\u0142a\u0142a mu ankiet\u0119 \u2013 nie odpowiedzia\u0142.<\/p>\n
Jan Nowak nie jest szeregowym cz\u0142onkiem PiS. W niedawnych wyborach samorz\u0105dowych, w kt\u00f3rych startowa\u0142 na radnego w dzielnicy Warszawa Wola (po raz kolejny, radnym jest od 17 lat), okre\u015blono go jako wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciela PiS. Jest te\u017c cz\u0142onkiem partyjnego s\u0105du dyscyplinarnego, a wi\u0119c partia obdarzy\u0142a go du\u017cym zaufaniem.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie jako prezes UODO odda\u0142by partyjn\u0105 legitymacj\u0119. Tylko kto uwierzy, \u017ce uwolni go to od partyjnych zobowi\u0105za\u0144?<\/p>\n
Urz\u0105d Ochrony Danych funkcjonuje na podstawie prawa unijnego. Wed\u0142ug wyroku Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej z kwietnia 2014 r. w sprawie bezprawno\u015bci przerwania kadencji w\u0119gierskiego szefa urz\u0119du ochrony danych Andr\u00e1sa J\u00f3ri: \u201esamo tylko zagro\u017cenie mo\u017cliwo\u015bci wp\u0142ywu politycznego\u201d oznacza, \u017ce niezale\u017cno\u015b\u0107 urz\u0119du jest zagro\u017cona. Trybuna\u0142 przypomnia\u0142, \u017ce organy nadzorcze utworzone zgodnie z dyrektyw\u0105 o ochronie danych (dzi\u015b jest to ju\u017c rozporz\u0105dzenie, czyli prawo dzia\u0142aj\u0105ce wprost, bez konieczno\u015bci implementacji przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie) powinny mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania zada\u0144 bez jakiegokolwiek wp\u0142ywu z zewn\u0105trz. Jest oczywiste, \u017ce by\u0142y polityk nie mo\u017ce takiej niezale\u017cno\u015bci zagwarantowa\u0107.<\/p>\n
To, jaka jest r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zale\u017cnego a niezale\u017cnego szefa Urz\u0119du Ochronnych Danych, wida\u0107 by\u0142o w 2005-06 roku, gdy wybuch\u0142a afera z tzw. list\u0105 Wildsteina – list\u0105 os\u00f3b widniej\u0105cych w r\u00f3\u017cnym charakterze w kartotekach IPN, kt\u00f3r\u0105 skopiowa\u0142 i upubliczni\u0142 Bronis\u0142aw Wildstein, a kt\u00f3r\u0105 powszechnie odebrano jako \u201elist\u0119 agent\u00f3w\u201d. Pe\u0142ni\u0105ca niezale\u017cnie urz\u0105d generalnego inspektora Ochrony Danych Osobowych Ewa Kulesza zleci\u0142a kontrol\u0119 w IPN i wykry\u0142a liczne nieprawid\u0142owo\u015bci. Gdy sko\u0144czy\u0142a kadencj\u0119, jej nast\u0119pca, nominowany przez PiS Micha\u0142 Serzycki (notabene<\/em> urz\u0119dnik dzielnicy Warszawa-Wola, a wi\u0119c znajomy obecnego kandydata PiS Jana Nowaka), nie wyci\u0105gn\u0105\u0142 z tego w stosunku do IPN i odpowiedzialnych urz\u0119dnik\u00f3w \u017cadnych konsekwencji. A potem przychylnie opiniowa\u0142 \u2013 pod k\u0105tem ochrony danych osobowych \u2013 lustracyjne i inwigilacyjne projekty PiS.<\/p>\n O apolityczno\u015b\u0107 organu ochrony danych osobowych odby\u0142a si\u0119 batalia w 2015 r., gdy z urz\u0119du odchodzi\u0142 Wojciech Wiewi\u00f3rowski (zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 unijnego rzecznika ochrony danych). Organizacje pozarz\u0105dowe naciska\u0142y na Platform\u0119 Obywatelsk\u0105, by wysun\u0119\u0142a kandydatur\u0119 Miros\u0142awa Wr\u00f3blewskiego, dyrektora Zespo\u0142u Prawa Konstytucyjnego w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich i eksperta w dziedzinie prawa europejskiego. PO najpierw si\u0119 zgodzi\u0142a, ale potem zmieni\u0142a zdanie i chcia\u0142a obsadzi\u0107 urz\u0105d jedn\u0105 ze swoich pos\u0142anek. Zrobi\u0142a si\u0119 awantura, ostatecznie urz\u0105d dosta\u0142a nieznana bli\u017cej w\u015br\u00f3d organizacji i os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 ochron\u0105 danych osobowych prawniczka z Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego Edyta Bielak-Jomaa. Teraz ko\u0144czy w\u0142a\u015bnie swoj\u0105 kadencj\u0119.<\/p>\n Po tej awanturze PO i PSL da\u0142y si\u0119 przekona\u0107 do idei niezale\u017cno\u015bci os\u00f3b obsadzanych w urz\u0119dach chroni\u0105cych prawa obywatelskie. W tym samym 2015 r. na urz\u0105d Rzecznika Praw Obywatelskich popar\u0142y obywatelskiego kandydata Adama Bodnara. \u017bycie pokaza\u0142o, jak m\u0105dra to by\u0142o decyzja. Bo cho\u0107 PiS i tak zarzuca Bodnarowi polityczno\u015b\u0107, to nie ma nic na poparcie tego twierdzenia, opr\u00f3cz jego pogl\u0105d\u00f3w na prawa cz\u0142owieka, kt\u00f3re wyra\u017ca\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej jako dzia\u0142acz Helsi\u0144skiej Fundacji Praw Cz\u0142owieka.<\/p>\n Po kompromitacji PiS w zwi\u0105zku z kolejnymi kandydaturami na Rzecznika Praw Dziecka jest szansa, \u017ce obywatelski sprzeciw powstrzyma PiS od wyboru na obro\u0144c\u0119 naszego prawa do prywatno\u015bci swojego partyjnego kolegi. Petycj\u0119 w tej sprawie mo\u017cna podpisywa\u0107 tutaj<\/strong><\/a>.<\/p>\n Niewykluczone, \u017ce w sprawie odezwie si\u0119 te\u017c Komisja Europejska, dla kt\u00f3rej niezale\u017cno\u015b\u0107 urz\u0119d\u00f3w ochrony danych jest spraw\u0105 kluczow\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wszystko wskazuje na to, \u017ce nie spe\u0142nia kryteri\u00f3w do pe\u0142nienia tego urz\u0119du.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2016,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2010"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2010"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2015,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2010\/revisions\/2015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}