Przepisy odsy\u0142aj\u0105ce s\u0119dzi\u00f3w SN przedwcze\u015bnie w stan spoczynku naruszaj\u0105 europejski standard s\u0119dziowskiej niezawis\u0142o\u015bci \u2013 uzna\u0142 Rzecznik Generalny Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci TSUE Evgeni Tanchev.
\n–
\nTo sprawa ze skargi Komisji Europejskiej, kt\u00f3r\u0105 KE skierowa\u0142a do TSUE jesieni\u0105 zesz\u0142ego roku, a Trybuna\u0142 wyda\u0142 postanowienie tymczasowe o zawieszeniu tych przepis\u00f3w i przywr\u00f3ceniu stanu sprzed ich wej\u015bcia w \u017cycie, czyli z kwietnia zesz\u0142ego roku. S\u0119dziowie SN wr\u00f3cili do orzekania, potem PiS przyj\u0105\u0142 kolejn\u0105 nowelizacj\u0119 ustawy o SN, kt\u00f3r\u0105 zni\u00f3s\u0142 sporne przepisy. Mo\u017ce si\u0119 wi\u0119c wydawa\u0107, \u017ce opinia rzecznika i zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 wyrok nie maj\u0105 wi\u0119kszego znaczenia praktycznego. Jednak niekoniecznie.<\/p>\n
Rzecznik stwierdza, \u017ce przeniesienie s\u0119dzi\u00f3w w stan spoczynku pod pretekstem obni\u017cenia wielu emerytalnego narusza zasad\u0119 nieusuwalno\u015bci, za\u015b uzale\u017cnienie ich pozostawienia na stanowisku od arbitralnej decyzji prezydenta \u2013 a wi\u0119c polityka sprawuj\u0105cego w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105 \u2013 narusza gwarancj\u0119 niezawis\u0142o\u015bci. \u201eS\u0119dziowie mog\u0105 by\u0107 odwo\u0142ywani, zawieszani, przenoszeni lub przenoszeni w stan spoczynku wy\u0142\u0105cznie z powod\u00f3w okre\u015blonych w ustawie i przy zachowaniu ustanowionych w niej gwarancji\u201d \u2013 stwierdza rzecznik. Ale nie wystarczy po prostu \u2013 jak PiS – zmieni\u0107 prawa i obni\u017cy\u0107 s\u0119dziom wiek: \u201enawet je\u017celi pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie maj\u0105 kompetencje w zakresie dostosowania wieku przechodzenia s\u0119dzi\u00f3w w stan spoczynku ze wzgl\u0119du na zmiany spo\u0142eczne i gospodarcze, to musz\u0105 to czyni\u0107 bez uszczerbku dla niezawis\u0142o\u015bci i nieusuwalno\u015bci s\u0119dzi\u00f3w, nie uchybiaj\u0105c ich zobowi\u0105zaniom wynikaj\u0105cym z prawa Unii\u201d \u2013 czytamy w komunikacie TSUE. To za\u015b znaczy m.in., \u017ce nie mo\u017cna zmienia\u0107 regu\u0142 w trakcie s\u0119dziowskiej kadencji.<\/p>\n
Dalej rzecznik odnosi si\u0119 do przepisu, kt\u00f3ry daje s\u0119dziom mo\u017cliwo\u015b\u0107 ubiegania si\u0119 u prezydenta o pozwolenie na dalsze orzekanie: \u201eSporne przepisy naruszaj\u0105 wymogi niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dziowskiej, poniewa\u017c mog\u0105 narazi\u0107 S\u0105d Najwy\u017cszy i jego s\u0119dzi\u00f3w na ingerencj\u0119 i naciski zewn\u0119trzne ze strony Prezydenta RP. (…) Poj\u0119cie niezawis\u0142o\u015bci zak\u0142ada w szczeg\u00f3lno\u015bci, \u017ce dany organ wype\u0142nia swe zadania w pe\u0142ni autonomicznie, nie podlegaj\u0105c \u017cadnej hierarchii s\u0142u\u017cbowej ani nie b\u0119d\u0105c podporz\u0105dkowanym komukolwiek i nie otrzymuj\u0105c nakaz\u00f3w czy wytycznych z jakiegokolwiek \u017ar\u00f3d\u0142a, i w ten spos\u00f3b jest chroniony przed ingerencj\u0105 i naciskami zewn\u0119trznymi mog\u0105cymi zagrozi\u0107 niezale\u017cno\u015bci os\u0105du jego cz\u0142onk\u00f3w i wp\u0142ywa\u0107 na ich rozstrzygni\u0119cia. W omawianej sprawie Polska przyzna\u0142a, \u017ce niewyra\u017cenie przez Prezydenta RP zgody na przed\u0142u\u017cenie czynnej s\u0142u\u017cby s\u0119dziego S\u0105du Najwy\u017cszego po uko\u0144czeniu przez niego wieku przej\u015bcia w stan spoczynku nie podlega kontroli s\u0105dowej\u201d.<\/p>\n
Rzecznik odrzuca argumenty polskiego rz\u0105du, \u017ce w wielu krajach s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142uje si\u0119 \u201epolitycznie\u201d: \u201esystemy innych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich nie s\u0105 por\u00f3wnywalne z sytuacj\u0105 w Polsce, poniewa\u017c obowi\u0105zuj\u0105 w innym kontek\u015bcie prawnym, politycznym i spo\u0142ecznym, a w ka\u017cdym razie nie maj\u0105 \u017cadnego prze\u0142o\u017cenia na niewype\u0142nienie przez Polsk\u0119 jej zobowi\u0105za\u0144”.<\/p>\n
Opinia rzecznika generalnego jest podstaw\u0105 orzeczenia TSUE, cho\u0107 nie wi\u0105\u017ce Trybuna\u0142u w danej sprawie. Je\u015bli TSUE uzna argumenty rzecznika, b\u0119dzie to mia\u0142o wp\u0142yw na ocen\u0119 innych element\u00f3w pisowskiej \u201ereformy\u201d s\u0105downictwa. Na przyk\u0142ad tych, kt\u00f3re dotycz\u0105 mo\u017cliwo\u015bci przenoszenia s\u0119dzi\u00f3w s\u0105d\u00f3w powszechnych bez ich zgody do innego wydzia\u0142u pod pretekstem \u201ezmiany zakresu obowi\u0105zk\u00f3w\u201d. Pierwsz\u0105 ofiar\u0105 tego przepisu pad\u0142, tu\u017c po jego wej\u015bciu w \u017cycie we wrze\u015bniu zesz\u0142ego roku, krakowski s\u0119dzia Waldemar \u017burek, znany z bezkompromisowej dzia\u0142alno\u015bci przeciwko ograniczaniu niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w i niezale\u017cno\u015bci s\u0119dzi\u00f3w. Od siedmiu miesi\u0119cy walczy o przywr\u00f3cenie do wydzia\u0142u, w kt\u00f3rym orzeka\u0142, ale pisowskie prawo daje tu mo\u017cliwo\u015b\u0107 odwo\u0142ania tylko do wybranej przez PiS neo-KRS albo do obsadzonych neos\u0119dziami przez neo-KRS Izby Dyscyplinarnej SN (ta izba uchwali\u0142a w\u0142a\u015bnie<\/a>, \u017ce s\u0119dziowie zostali do niej wybrani prawid\u0142owo i maj\u0105 prawo orzeka\u0107).<\/p>\n Zatem zgodny z opini\u0105 rzecznika generalnego wyrok TSUE otwiera drog\u0119 do podwa\u017cania decyzji o przenoszeniu s\u0119dzi\u00f3w bez zgody. Podwa\u017ca tak\u017ce legalno\u015b\u0107 plan\u00f3w PiS, by przeprowadzi\u0107 weryfikacj\u0119 wszystkich s\u0119dzi\u00f3w pod pretekstem zmiany ich powo\u0142ania. Dzi\u015b powo\u0142uje si\u0119 s\u0119dziego do konkretnego s\u0105du, a PiS chce, \u017ceby wszyscy byli po prostu powo\u0142ani do pe\u0142nienia urz\u0119du s\u0119dziowskiego, bez wskazania s\u0105du \u2013 ani miejscowo, ani co do szczebla s\u0105downictwa.<\/p>\n Prawdopodobnie wyrok TSUE zapadnie przed jesiennymi wyborami. PiS \u201euzna\u0142\u201d ju\u017c postanowienie zabezpieczaj\u0105ce, kt\u00f3re Trybuna\u0142 wyda\u0142 w tej sprawie, wi\u0119c raczej nie mia\u0142by jak uzasadni\u0107 nieuznania wyroku. Zatem je\u015bli Trybuna\u0142 orzeknie w kierunku, kt\u00f3ry wskaza\u0142 rzecznik generalny, polscy s\u0119dziowie i s\u0105dy dostaj\u0105 now\u0105 bro\u0144 do obrony niezale\u017cno\u015bci i niezawis\u0142o\u015bci.<\/p>\n Za miesi\u0105c (23 maja) czeka nas kolejna opinia rzecznika generalnego \u2013 tym razem w sprawie pyta\u0144 prejudycjalnych s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego i Naczelnego S\u0105du Administracyjnego zmierzaj\u0105cych do ustalenia, czy neo-KRS dzia\u0142a legalnie, a zatem czy s\u0119dziowie, kt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105 w S\u0105dzie Najwy\u017cszym, ale te\u017c w s\u0105dach administracyjnych i powszechnych, s\u0105 prawid\u0142owo powo\u0142ani i maj\u0105 prawo orzeka\u0107. Komisja Europejska rozpocz\u0119\u0142a te\u017c procedur\u0119 zmierzaj\u0105c\u0105 do zaskar\u017cenia przepis\u00f3w dyscyplinarnych dotycz\u0105cych s\u0119dzi\u00f3w.<\/p>\n Wszystko dzieje si\u0119 zbyt wolno, ale nieuchronnie zmierza do weryfikacji \u2013 pod k\u0105tem zgodno\u015bci z prawem Unii – ca\u0142ej reformy kadrowej, dzi\u0119ki kt\u00f3rej PiS ma nadziej\u0119 przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad w\u0142adz\u0105 s\u0105downicz\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przepisy odsy\u0142aj\u0105ce s\u0119dzi\u00f3w SN przedwcze\u015bnie w stan spoczynku naruszaj\u0105 europejski standard s\u0119dziowskiej niezawis\u0142o\u015bci \u2013 uzna\u0142 Rzecznik Generalny Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci TSUE Evgeni Tanchev.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2054,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2046"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2046"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2053,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2046\/revisions\/2053"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}