Sprawy sumienia s\u0105 niezwykle delikatne. Szczeg\u00f3lnie kiedy wchodz\u0105 w konflikt z kwestiami r\u00f3wno\u015bci i niedyskryminacji. Co wa\u017cniejsze? Nie ma uniwersalnej odpowiedzi, wszystko zale\u017cy od sytuacji. Takie sprawy zdarzaj\u0105 si\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie, prowokuj\u0105 debat\u0119 publiczn\u0105, s\u0105 rozstrzygane przez s\u0105dy. W Polsce, niestety, zaczynaj\u0105 by\u0107 rozstrzygane przez w\u0142adz\u0119 polityczn\u0105. Sumienie w\u0142adzy rz\u0105dzi.
\n
\nDwie \u015bwie\u017ce sprawy – drukarza z \u0141odzi i pracownika Ikei – pokazuj\u0105, \u017ce w\u0142adza manipuluje prawem, by sankcjonowa\u0107 dyskryminacj\u0119 ze wzgl\u0119du na orientacj\u0119 seksualn\u0105 i to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105.<\/p>\n
Odmowa us\u0142ugi ze wzgl\u0119du na orientacj\u0119 seksualn\u0105 – szczeg\u00f3lnie w Polsce \u2013 nie jest takim samym dobrym czy z\u0142ym powodem, jak ka\u017cdy inny. Podobnie jak wpis w pracowniczym intranecie nienawistny wobec os\u00f3b LGBT nie jest zwyk\u0142ym wyra\u017ceniem opinii. Nawet je\u015bli polega na cytacie z Biblii. A to dlatego, \u017ce w Polsce osoby LGBT s\u0105 najbardziej stygmatyzowan\u0105 grup\u0105 mniejszo\u015bciow\u0105. We wszystkich badaniach socjologicznych na temat nietolerancji wychodzi, \u017ce s\u0105 bardziej pogardzane i znienawidzone ni\u017c np. uto\u017csamiani z terroryzmem muzu\u0142manie.<\/p>\n
W\u0142adza obowi\u0105zana jest chroni\u0107 wszystkich obywateli, a tym bardziej zagro\u017cone grupy. Tymczasem osobom LGBT okazuje otwart\u0105 wrogo\u015b\u0107 i zach\u0119ca do tej wrogo\u015bci opini\u0119 publiczn\u0105, np. twierdzeniami o rzekomej \u201eseksualizacji dzieci\u201d przez \u015brodowisko LGBT. W tej sytuacji odbieranie im prawnej ochrony i odsy\u0142anie do drogiego i d\u0142ugotrwa\u0142ego post\u0119powania cywilnego o ochron\u0119 d\u00f3br osobistych mo\u017cna uzna\u0107 za dyskryminacj\u0119 sankcjonowan\u0105 przez w\u0142adz\u0119.<\/p>\n
Tak by\u0142o w sprawie drukarza z \u0141odzi, kt\u00f3ry odm\u00f3wi\u0142 wydrukowania logo organizacji LGBT Biznes Forum. Zamawiaj\u0105cej organizacji odpowiedzia\u0142, \u017ce nie chce si\u0119 swoj\u0105 prac\u0105 przyczynia\u0107 do promocji ruch\u00f3w LGBT. S\u0105d Najwy\u017cszy wyda\u0142 rok temu wyrok salomonowy: drukarz pope\u0142ni\u0142 wykroczenie bezzasadnej odmowy wykonania us\u0142ugi, bo nie by\u0142o powodu powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na sprzeciw sumienia, skoro plakat nie zawiera\u0142 \u017cadnych tre\u015bci promuj\u0105cych postulaty LGBT, a jedynie logo. Czyli: nie mo\u017cna odm\u00f3wi\u0107 us\u0142ugi z powodu nieakceptowania czyjej\u015b orientacji seksualnej czy szerzej \u2013 tego, kim jest. Kwestia sprzeciwu sumienia wobec nieakceptowanych idei pozosta\u0142a otwarta.<\/p>\n
A gdyby uzna\u0107, \u017ce karanie za sprzeciw sumienia jest dopuszczalne? Otwarte pozostaje inne pytanie: czy wierno\u015b\u0107 sumieniu nie mo\u017ce kosztowa\u0107? Czy stosunkowo ma\u0142o dolegliwa sankcja, jak\u0105 jest grzywna, nie jest akceptowaln\u0105 cen\u0105 za obron\u0119 swoich pogl\u0105d\u00f3w? Szczeg\u00f3lnie \u017ce istnienie przepisu zakazuj\u0105cego dyskryminacji w us\u0142ugach, nawet gdyby wykluczy\u0107 sprzeciw sumienia jako \u201euzasadniona przyczyn\u0119\u201d odmowy, dzia\u0142a edukacyjnie i wskazuje na warto\u015bci, kt\u00f3re wsp\u00f3lnota uwa\u017ca za wa\u017cne.<\/p>\n
Ale nie b\u0119dzie takiej dyskusji. W\u0142adza, w postaci prokuratora Zbigniewa Ziobry, postanowi\u0142a postawi\u0107 na swoim i doprowadzi\u0142a do tego, \u017ce Trybuna\u0142 Konstytucyjny w og\u00f3le wyeliminowa\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ukarania (grzywn\u0105) za bezzasadn\u0105 odmow\u0119 us\u0142ugi. Przy okazji pozbawi\u0142 ochrony przed dyskryminacj\u0105 w us\u0142ugach nie tylko osoby LGBT, ale te\u017c np. Magdalen\u0119 Og\u00f3rek, kt\u00f3ra skar\u017cy\u0142a si\u0119, \u017ce nie obs\u0142u\u017cono jej w warzywniaku ze wzgl\u0119du na prezentowane przez ni\u0105 pogl\u0105dy.<\/p>\n
I \u015bwie\u017ca sprawa pracownika Ikei. Firma zwolni\u0142a go za to, \u017ce na wewn\u0119trznym forum internetowym, w reakcji na wpis dyrekcji z okazji Mi\u0119dzynarodowego Dnia Przeciw Homofobii, Bifobii i Transfobii o potrzebie tolerancji i akceptacji w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w, napisa\u0142:<\/p>\n
Akceptacja i promowanie homoseksualizmu i innych dewiacji to sianie zgorszenia. Pismo \u015awi\u0119te m\u00f3wi: „biada temu, przez kt\u00f3rego przychodz\u0105 zgorszenia, lepiej by mu by\u0142o uwi\u0105za\u0107 kamie\u0144 m\u0142y\u0144ski u szyi i pogr\u0105\u017cy\u0107 go w g\u0142\u0119boko\u015bciach morskich”. A tak\u017ce: „Ktokolwiek obcuje ciele\u015bnie z m\u0119\u017cczyzn\u0105, tak jak si\u0119 obcuje z kobiet\u0105, pope\u0142nia obrzydliwo\u015b\u0107. Obaj b\u0119d\u0105 ukarani \u015bmierci\u0105, a ich krew spadnie na nich\u201d.<\/p><\/blockquote>\n
Firma zareagowa\u0142a rozmow\u0105 z pracownikiem, w trakcie kt\u00f3rej zadeklarowa\u0142, \u017ce nie widzi w swoim wpisie niczego niestosownego. Wobec tego zwolni\u0142a go, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na art. 100 kodeksu pracy, kt\u00f3ry nakazuje pracownikowi przestrzega\u0107 zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego i stosowa\u0107 si\u0119 do regulaminu pracy. \u201eOtwarto\u015b\u0107 na inne pogl\u0105dy nie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 przyzwoleniem na s\u0142own\u0105 agresj\u0119 wobec innych, wyra\u017con\u0105 w mediach elektronicznych, a tak\u017ce w bezpo\u015brednich rozmowach z innymi pracownikami. Sprzeciwiamy si\u0119 i reagujemy, gdy istnieje ryzyko naruszenia d\u00f3br lub godno\u015bci osobistej ka\u017cdego pracownika. W naszej ocenie tak by\u0142o w tym przypadku, dlatego podj\u0119li\u015bmy decyzj\u0119 o rozwi\u0105zaniu umowy z pracownikiem. Podkre\u015blam, nie pogl\u0105dy stanowi\u0142y problem, ale spos\u00f3b wyra\u017cania swoich opinii, kt\u00f3ry wyklucza inne osoby\u201d.<\/p>\n
W mediach pojawi\u0142y si\u0119 tytu\u0142y: \u201ezwolniony za cytowanie Biblii\u201d. Prokurator generalny Zbigniew Ziobro zapowiedzia\u0142, \u017ce prokuratura zajmie si\u0119 t\u0105 spraw\u0105, tak\u017ce pod k\u0105tem naruszenia \u2013 przez pracodawc\u0119 \u2013 kodeksu karnego, konkretnie art. 194: \u201eKto ogranicza cz\u0142owieka w przys\u0142uguj\u0105cych mu prawach ze wzgl\u0119du na jego przynale\u017cno\u015b\u0107 wyznaniow\u0105 albo bezwyznaniowo\u015b\u0107, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno\u015bci albo pozbawienia wolno\u015bci do lat 2\u201d.<\/p>\n
Ci sami ludzie \u2013 tak\u017ce w\u0142adzy – kt\u00f3rzy dzi\u015b oburzaj\u0105 si\u0119 na dyskryminacj\u0119 pracownika Ikei, 10 lat temu – w 2010 r. \u2013 zaci\u0119cie bronili pe\u0142nomocniczki ds. r\u00f3wnego traktowania w rz\u0105dzie Donalda Tuska El\u017cbiety Radziszewskiej. W wywiadzie dla \u201eGo\u015bcia Niedzielnego\u201d na pytanie, czy katolicka szko\u0142a mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 zatrudnienia nauczycielki, o kt\u00f3rej wie, \u017ce jest lesbijk\u0105, stwierdzi\u0142a, \u017ce oczywi\u015bcie mo\u017ce: \u201eSzko\u0142y katolickie czy wyznaniowe mog\u0105 si\u0119 kierowa\u0107 w\u0142asnymi warto\u015bciami i zasadami, i maj\u0105 prawo odm\u00f3wi\u0107 pracy takiej osobie\u201d – powiedzia\u0142a.<\/p>\n
Potem t\u0142umaczy\u0142a to unijn\u0105 dyrektyw\u0105 dotycz\u0105c\u0105 zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu m.in. ze wzgl\u0119du na orientacj\u0119 seksualn\u0105. Ta dyrektywa tworzy wyj\u0105tek dla instytucji wyznaniowych. Ale tylko w zakresie, w jakim \u201edane cechy [osoby] s\u0105 istotnym i determinuj\u0105cym wymogiem zawodowym\u201d. Czy istotnym wymogiem zawodowym nauczycielki np. matematyki jest to, by by\u0142a heteroseksualna?<\/p>\n
Czyli: nauczycielk\u0119 lesbijk\u0119 mo\u017cna zwolni\u0107 lub nie zatrudni\u0107 ze wzgl\u0119du na warto\u015bci pracodawcy, a pracownika katolika \u2013 nie. Mimo \u017ce z\u0142ama\u0142 regulamin pracy.<\/p>\n
Manipulacja Bibli\u0105<\/h2>\n
Czy mo\u017cna jego wpis potraktowa\u0107 jako nawo\u0142ywanie do mordowania czy prze\u015bladowania os\u00f3b LGBT, skoro jest cytatem z Biblii?<\/p>\n
Zar\u00f3wno cytat, jak i wpis maj\u0105 charakter agresywny i nienawistny. A cytat pierwszy jest niekompletny. S\u0142owa \u201ebiada temu, przez kt\u00f3rego przychodz\u0105 zgorszenia, lepiej by mu by\u0142o uwi\u0105za\u0107 kamie\u0144 m\u0142y\u0144ski u szyi i pogr\u0105\u017cy\u0107 go w g\u0142\u0119boko\u015bciach morskich” pochodz\u0105 z nauczania Jezusa (Ewangelia wed\u0142ug \u0141ukasza) i maj\u0105 dalszy ci\u0105g: \u201e(…) ni\u017c \u017ceby mia\u0142 by\u0107 powodem grzechu jednego z tych ma\u0142ych. Uwa\u017cajcie na siebie. Je\u015bli brat tw\u00f3j zawini, upomnij go; i je\u015bli \u017ca\u0142uje, przebacz mu\u201d.<\/p>\n
A wi\u0119c Jezus m\u00f3wi o napominaniu, a nie wzywa do topienia w morzu.<\/p>\n
Czy w sytuacji gdy wierny wypacza nauczanie swojego Ko\u015bcio\u0142a, mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o dyskryminowaniu za wiar\u0119? Tym bardziej \u017ce pracownik Ikei wybra\u0142 akurat cytaty m\u00f3wi\u0105ce o kamieniu u szyi i u\u015bmiercaniu, a nie np. cytat Katechizmu Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, \u017ce akty homoseksualizmu \u201ez samej swojej wewn\u0119trznej natury s\u0105 nieuporz\u0105dkowane\u201d, i zaleca, by \u201edo os\u00f3b homoseksualnych odnosi\u0107 si\u0119 z szacunkiem, wsp\u00f3\u0142czuciem i delikatno\u015bci\u0105 i unika\u0107 wobec nich jakichkolwiek oznak nies\u0142usznej dyskryminacji\u201d (w o\u015bwiadczeniu w\u0142adz firmy, na kt\u00f3re zareagowa\u0142 tym wpisem, sugerowano pracownikom, \u017ceby starali si\u0119 w relacjach mi\u0119dzy sob\u0105 nie u\u017cywa\u0107 sformu\u0142owa\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby ura\u017ca\u0107).<\/p>\n
Osoby LGBT nie s\u0105 w polskim prawie chronione przed nawo\u0142ywaniem do nienawi\u015bci czy zniewa\u017caniem. Taka ochrona przys\u0142uguje tylko ze wzgl\u0119du na wyznanie lub bezwyznaniowo\u015b\u0107, narodowo\u015b\u0107, pochodzenie etniczne i ras\u0119. Osoby LGBT chroni przed dyskryminacj\u0105 tylko kodeks pracy (i chroni\u0142 przepis o zakazie odmowy us\u0142ugi). A wi\u0119c pracodawca, kt\u00f3ry dba o atmosfer\u0119 niedyskryminacji za wzgl\u0119du na nieheteronormatywno\u015b\u0107, dzia\u0142a zgodnie z duchem i liter\u0105 kodeksu pracy.<\/p>\n
Z drugiej strony kodeks pracy zakazuje te\u017c dyskryminacji ze wzgl\u0119du na religi\u0119. Ale czy zwolnienie pracownika za dyskryminacyjne wpisy, kt\u00f3re s\u0105 \u2013 zmanipulowanym \u2013 cytatem z Biblii, jest dyskryminacj\u0105?<\/p>\n
Oceni s\u0105d. Dobrze by\u0142oby, gdyby spr\u00f3bowa\u0142 odpowiedzie\u0107 na pytanie, czy szerzenie nienawi\u015bci do innych os\u00f3b za pomoc\u0105 cytat\u00f3w z religijnych ksi\u0105g zas\u0142uguje na ochron\u0119?<\/p>\n
Pracownikiem opiekuje si\u0119 Ordo Iuris, kt\u00f3rego prawnicy ju\u017c ostrz\u0105 sobie z\u0119by, \u017ceby wywalczy\u0107 kolejny precedens dla wolno\u015bci sumienia – kosztem r\u00f3wno\u015bci i niedyskryminacji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sprawy sumienia s\u0105 niezwykle delikatne.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2255,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2247"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2247"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2254,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2247\/revisions\/2254"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}