
{"id":2265,"date":"2019-07-05T16:45:17","date_gmt":"2019-07-05T14:45:17","guid":{"rendered":"http:\/\/siedlecka.blog.polityka.pl\/?p=2265"},"modified":"2019-07-05T21:26:11","modified_gmt":"2019-07-05T19:26:11","slug":"nie-ma-winy-bez-wolnej-woli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/2019\/07\/05\/nie-ma-winy-bez-wolnej-woli\/","title":{"rendered":"Nie ma winy bez wolnej woli"},"content":{"rendered":"<p>Nie b\u0119dzie wyroku w sprawie Kajetana P. \u2013 S\u0105d Okr\u0119gowy w Warszawie ponownie otworzy\u0142 przew\u00f3d s\u0105dowy i \u2013 jak poinformowa\u0142o biuro prasowe s\u0105du \u2013 b\u0119dzie nadal prowadzone post\u0119powanie dowodowe.<br \/>\nO co chodzi? Nie wiadomo, bo rozprawa toczy si\u0119 z wy\u0142\u0105czeniem jawno\u015bci. Ale mo\u017cna przypuszcza\u0107.<!--more--><\/p>\n<p>A pierwsze przypuszczenie, kt\u00f3re si\u0119 nasuwa, jest zwi\u0105zane z tym, \u017ce Kajetan P. jest chory psychicznie. Przebywa na oddziale psychiatrycznym w areszcie \u015bledczym w \u0141odzi. I by\u0142 chory w momencie pope\u0142niania czynu. Najprawdopodobniej zabi\u0142 w\u0142a\u015bnie z powodu choroby. Przypomnijmy: o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce zab\u00f3jstwo przypadkowej osoby mia\u0142o by\u0107 dla niego kolejnym etapem samodoskonalenia si\u0119, wyzwalania z mentalnych i prawnych wi\u0119z\u00f3w, jakie nak\u0142ada na jednostk\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo. Temu te\u017c mia\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 zjedzenie kawa\u0142ka swojej ofiary (czego w ko\u0144cu, spanikowawszy, nie zrobi\u0142). Po zab\u00f3jstwie zamierza\u0142 dalej doskonali\u0107 si\u0119 na pustyni, w Tunezji.<\/p>\n<p>Biegli spieraj\u0105 si\u0119, czy w momencie zab\u00f3jstwa nauczycielki w\u0142oskiego mia\u0142 ca\u0142kowicie, czy cz\u0119\u015bciowo zniesion\u0105 poczytalno\u015b\u0107. Je\u015bli ca\u0142kowicie \u2013 s\u0105d nie mo\u017ce go uzna\u0107 winnym. W takim wypadku orzeka bezterminowe umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym. Je\u015bli \u015bwiadomo\u015b\u0107 mia\u0142 zniesion\u0105 cz\u0119\u015bciowo, s\u0105d mo\u017ce go uzna\u0107 winnym i orzec kar\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce \u2013 cho\u0107 nie musi \u2013 nadzwyczajnie z\u0142agodzi\u0107. Np. zamiast do\u017cywocia dosta\u0142by 15 albo 25 lat.<\/p>\n<p>Dziennikarze pisz\u0105 w takich przypadkach, \u017ce uznany za niepoczytalnego \u201emo\u017ce unikn\u0105\u0107 kary\u201d. \u201eUnikn\u0105\u0107\u201d znaczy \u201ewymiga\u0107 si\u0119\u201d. Inaczej m\u00f3wi\u0105c: zbrodnia mo\u017ce mu uj\u015b\u0107 na sucho. I tak my\u015bli wi\u0119kszo\u015b\u0107 opinii publicznej. Zwykle oczekuje ona od prokuratury oskar\u017cenia, a od s\u0105du \u2013 skazania. A wi\u0119c domaga si\u0119 uznania, \u017ce sprawca by\u0142 cz\u0119\u015bciowo lub ca\u0142kowicie poczytalny. Bez wzgl\u0119du na fakty, bo \u201ezbrodnia domaga si\u0119 kary\u201d.<\/p>\n<p>I s\u0105dy, bywa, ulegaj\u0105. Albo nie ulegaj\u0105, tylko s\u0119dziowie sami uwa\u017caj\u0105, \u017ce kara si\u0119 nale\u017cy bez wzgl\u0119du na poczytalno\u015b\u0107. Wi\u0119c sprawcy id\u0105 do wi\u0119zienia, gdzie nie s\u0105 leczeni, bo brak miejsca na oddzia\u0142ach terapeutycznych. I wychodz\u0105. I potem tworzy si\u0119 o\u015brodki \u201ena bestie\u201d, gdzie umieszcza si\u0119 takie osoby.<br \/>\nDzieje si\u0119 tak wbrew zasadzie, \u017ce osoba, kt\u00f3ra nie mo\u017ce pokierowa\u0107 swoim post\u0119powaniem, nie ponosi za nie winy. Zasada nie jest uniwersalna, bo w niekt\u00f3rych stanach USA wykonuje si\u0119 wyroki \u015bmierci na osobach niepoczytalnych lub powa\u017cnie upo\u015bledzonych umys\u0142owo. A do 2005 r. tak\u017ce na 16-latkach. Ale w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w demokracji zachodniej osoby niepoczytalne si\u0119 leczy, a nie karze.<\/p>\n<p>Wracaj\u0105c do Kajetana P.: mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce przyczyn\u0105 otwarcia na nowo przewodu s\u0105dowego jest w\u0142a\u015bnie zasadnicza w\u0105tpliwo\u015b\u0107, czy by\u0142 w stanie pokierowa\u0107 w\u0142asnym post\u0119powaniem. Z tego, co wiemy, po zatrzymaniu przez jaki\u015b czas by\u0142 nieracjonalnie agresywny: rzuci\u0142 si\u0119 na policjant\u00f3w, a potem pr\u00f3bowa\u0142 dusi\u0107 psycholo\u017ck\u0119. Teraz nie ma z nim \u017cadnych problem\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce dobrze dobrano mu leki. Nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce zostanie wyleczony trwale albo b\u0119dzie dobrze funkcjonowa\u0142 na lekach, nie stanowi\u0105c zagro\u017cenia.<\/p>\n<p>W lipcu 2014 r. na sopocki deptak wjecha\u0142a sportowa Honda i rozje\u017cd\u017ca\u0142a spacerowicz\u00f3w. 32-letni Micha\u0142 L. celowo wje\u017cd\u017ca\u0142 w ludzi. Potr\u0105ci\u0142 23 osoby. Podobno wydawa\u0142o mu si\u0119, \u017ce jest w grze komputerowej. Kiedy zatrzyma\u0142 si\u0119 na s\u0142upie, ludzie chcieli go zlinczowa\u0107. \u017bycie uratowali mu policjanci. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej prokuratura umorzy\u0142a spraw\u0119, przekazuj\u0105c Micha\u0142a L. s\u0105dowi z wnioskiem o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym z powodu niepoczytalno\u015bci spowodowanej chorob\u0105 psychiczn\u0105. Dziennikarze pisali, \u017ce \u201euniknie kary\u201d.<\/p>\n<p>Trafi\u0142 na internacj\u0119 do szpitala psychiatrycznego. Po blisko trzech latach stara\u0142 si\u0119 o zwolnienie. Biegli musieli oceni\u0107, czy nadal stanowi zagro\u017cenie. Nie jest prosto wzi\u0105\u0107 na sumienie decyzj\u0119 o wypuszczeniu sprawcy tak medialnie nag\u0142o\u015bnionej sprawy. Zaryzykowali, bo Micha\u0142 P. przyjmowa\u0142 leki, czu\u0142 si\u0119 winny tego, co zrobi\u0142, i nie chcia\u0142, by co\u015b podobnego jeszcze si\u0119 kiedy\u015b zdarzy\u0142o. Mia\u0142 rodzin\u0119 i znajomych, kt\u00f3rzy deklarowali wsparcie. Od dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 roku jest na wolno\u015bci, nic si\u0119 nie zdarzy\u0142o.<\/p>\n<p>Nie ma dobrych metod prognozowania, czy kto\u015b \u2013 chory czy zdrowy psychicznie \u2013 mo\u017ce by\u0107 niebezpieczny, a tym bardziej \u2013 czy pope\u0142ni przest\u0119pstwo. Orzeczenie, \u017ce ryzyko istnieje, kosztuje co najwy\u017cej wyrzuty sumienia. Orzeczenie, \u017ce nie stanowi zagro\u017cenia, mo\u017ce bieg\u0142ego narazi\u0107 na obarczenie win\u0105, je\u015bli jednak co\u015b si\u0119 stanie. Wymaga odwagi. Dlatego np. przez sze\u015b\u0107 lat istnienia o\u015brodka dla \u201eniebezpiecznych\u201d w Gostyninie (zwanego o\u015brodkiem dla \u201ebestii\u201d) wysz\u0142a z niego zaledwie jedna osoba na 67 tam umieszczonych.<\/p>\n<p>I dlatego ci\u0105gle ich tam przybywa. Dlatego te\u017c rzecznik praw obywatelskich interweniuje w szpitalach psychiatrycznych, gdzie latami przetrzymuje si\u0119 osoby, powtarzaj\u0105c, na zasadzie \u201ewytnij-wklej\u201d, przy ka\u017cdym mo\u017cliwym co p\u00f3\u0142 roku wniosku o zwolnienie t\u0119 sam\u0105 opini\u0119: \u017ce nie kwalifikuje si\u0119 do wyj\u015bcia.<br \/>\nNie wiemy, czy to w\u0142a\u015bnie sprawa stopnia niepoczytalno\u015bci Kajetana P. b\u0119dzie przedmiotem dalszego post\u0119powania w jego wznowionej sprawie, ale miejmy nadziej\u0119, \u017ce zasada, i\u017c mo\u017cna uzna\u0107 winnym tylko kogo\u015b, kto m\u00f3g\u0142 w spos\u00f3b \u015bwiadomy pokierowa\u0107 swoim post\u0119powaniem, zostanie uszanowana.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pierwsze przypuszczenie, kt\u00f3re si\u0119 nasuwa, jest zwi\u0105zane z tym, \u017ce Kajetan P. jest chory psychicznie. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2271,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2265"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2265"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2270,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2265\/revisions\/2270"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2271"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}