Du\u017co dyskutujemy o niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w w kontek\u015bcie nacisk\u00f3w w\u0142adzy politycznej. Ale r\u00f3wnie wa\u017cna jest niezawis\u0142o\u015b\u0107 od nacisku opinii publicznej. W\u0142adza potrafi zreszt\u0105 nim sterowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
\u201eTo by\u0142o morderstwo\u201d \u2013 zawyrokowa\u0142 minister-prokurator Zbigniew Ziobro i zapowiedzia\u0142 kasacj\u0119 do S\u0105du Najwy\u017cszego od wyroku S\u0105du Apelacyjnego w \u0141odzi, kt\u00f3ry kilka dni temu obni\u017cy\u0142 z 25 do 15 lat kar\u0119 Steve’owi V. za \u015bmiertelne pobicie trzyletniego ch\u0142opca, kt\u00f3rego wcze\u015bniej zgwa\u0142ci\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Od kilku dni politycy PiS i telewizja rz\u0105dowa nakr\u0119caj\u0105 emocje wobec s\u0119dziego Krzysztofa Eichstaedta z S\u0105du Apelacyjnego w \u0141odzi, kt\u00f3ry og\u0142osi\u0142 ten wyrok. Wyrok ma by\u0107 \u201eniezrozumia\u0142y\u201d i \u201eskandaliczny\u201d. \u201eWiadomo\u015bci\u201d TVP m\u00f3wi\u0105 o \u201ezgwa\u0142ceniu i zamordowaniu\u201d dziecka. Przytaczaj\u0105 fragment uzasadnienia wyroku, w kt\u00f3rym s\u0119dzia m\u00f3wi, \u017ce mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 bardziej brutalny czyn. I w ulicznej sondzie pytaj\u0105 ludzi o ocen\u0119. Wszyscy s\u0105, oczywi\u015bcie, oburzeni na s\u0105d. Narasta atmosfera linczu.<\/p>\n\n\n\n
Jak wygl\u0105da\u0142a sytuacja?<\/p>\n\n\n\n
Steve V. to konkubent matki dziecka, z kt\u00f3r\u0105 mieszka\u0142 od kilku miesi\u0119cy. Zostawia\u0142a syna pod jego opiek\u0105. Raz zauwa\u017cy\u0142a siniaki na ciele ch\u0142opca, ale powiedzia\u0142, \u017ce nabi\u0142 je sobie podczas zabawy. Nie przesta\u0142a zostawia\u0107 go u konkubenta. We wrze\u015bniu 2017 r. m\u0119\u017cczyzna zawiadomi\u0142 j\u0105, \u017ce dziecko uderzy\u0142o si\u0119 w g\u0142ow\u0119, trzeba je ratowa\u0107. Wezwali pogotowie. Telewizja publiczna i politycy PiS m\u00f3wi\u0105 o \u201ezab\u00f3jstwie\u201d czy \u201emorderstwie\u201d. Tymczasem dziecko zmar\u0142o w szpitalu na skutek krwiaka powsta\u0142ego po urazie g\u0142owy. By\u0142o to jednorazowe uderzenie. Stwierdzono te\u017c, \u017ce zosta\u0142o zgwa\u0142cone.<\/p>\n\n\n\n
Sprawa by\u0142a g\u0142o\u015bna, wzbudza\u0142a wielkie emocje, wyrok transmitowa\u0142y media. S\u0105d orzeka\u0142 wi\u0119c pod presj\u0105 wymierzenia jak najsurowszej kary. W pierwszej instancji m\u0119\u017cczyzna dosta\u0142 kar\u0119 25 lat za pobicie ze skutkiem \u015bmiertelnym. Prokuratura i skazany odwo\u0142ali si\u0119. Prokuratura chcia\u0142a do\u017cywocia i uznania czynu za zab\u00f3jstwo z zamiarem ewentualnym.<\/p>\n\n\n\n
Teraz S\u0105d Apelacyjny, w sk\u0142adzie pi\u0119ciu s\u0119dzi\u00f3w, jednog\u0142o\u015bnie zmniejszy\u0142 kar\u0119 do 15 lat, nie godz\u0105c si\u0119 na uznanie czynu za zab\u00f3jstwo. S\u0119dzia Krzysztof Eichstaedt, uzasadniaj\u0105c wyrok, powiedzia\u0142, \u017ce w \u015bwietle fakt\u00f3w nie mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce m\u0119\u017cczyzna dzia\u0142a\u0142 z zamiarem ewentualnym zab\u00f3jstwa. Zamiar ewentualny by\u0142by wtedy, gdyby zada\u0142 cios, licz\u0105c si\u0119 z tym, \u017ce mo\u017ce by\u0107 \u015bmiertelny. Zmniejszenie kary s\u0119dzia uzasadni\u0142 za\u015b tym, \u017ce mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 czyn bardziej okrutny, a wtedy zabraknie skali surowo\u015bci kary.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna, oczywi\u015bcie, dyskutowa\u0107, czy kara 15 lat za takie skrzywdzenie i \u015bmier\u0107 dziecka to kara odpowiednio surowa w ludzkim, niekodeksowym rozumieniu. Ziobro komentuje, \u017ce \u201enawet gdyby tylko zgwa\u0142ci\u0142, nie powinien nigdy wyj\u015b\u0107 na wolno\u015b\u0107\u201d. Zar\u00f3wno on, jak i spora cz\u0119\u015b\u0107 opinii publicznej uwa\u017ca, \u017ce przest\u0119pcy przeciwko zdrowiu, \u017cyciu i wolno\u015bci seksualnej w og\u00f3le nie powinni odzyska\u0107 wolno\u015bci. I \u017ca\u0142uj\u0105, \u017ce nie ma kary \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n
Kary trzeba miarkowa\u0107. Opr\u00f3cz okoliczno\u015bci czynu trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119 praktyk\u0119 wymierzania kar, czyli to, jak takie przest\u0119pstwo jest zazwyczaj karane. I kara\u0107 tak, \u017ceby rozr\u00f3\u017cnia\u0107 czyny mniej i bardziej okrutne. Jaka jest ta praktyka karania? Oto wynik pobie\u017cnego przeszukania internetu.<\/p>\n\n\n\n
W czerwcu zesz\u0142ego roku S\u0105d Okr\u0119gowy w \u0141odzi skaza\u0142 na 12 lat wi\u0119zienia 27-letniego Arkadiusza B. za usi\u0142owanie zab\u00f3jstwa dwumiesi\u0119cznego syna. W listopadzie 2018 r. S\u0105d Rejonowy dla Krakowa Krowodrzy skaza\u0142 na cztery lata Milen\u0119 W. za zn\u0119canie si\u0119 nad dwumiesi\u0119cznym synem. U niemowl\u0119cia stwierdzono krwawienie do m\u00f3zgu oraz liczne zastarza\u0142e z\u0142amania, w tym \u017ceber, obojczyk\u00f3w, ko\u015bci udowej, ko\u015bci podudzia, ko\u015bci przedramienia. Tym razem krwawienie do m\u00f3zgu nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 \u015bmierci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W marcu zesz\u0142ego roku S\u0105d Okr\u0119gowy w Suwa\u0142kach skaza\u0142 na 25 lat Damiana P. za zab\u00f3jstwo i zn\u0119canie si\u0119 nad dwumiesi\u0119cznym synem. Dziecko trafi\u0142o do szpitala, nie uda\u0142o si\u0119 go uratowa\u0107. Sekcja zw\u0142ok wykaza\u0142a u ch\u0142opca p\u0119kni\u0119cie czaszki, uszkodzenie m\u00f3zgu i p\u0119kni\u0119t\u0105 piszczel. Niemowl\u0119 mia\u0142o po\u0142amanych 10 \u017ceber i st\u0142uczone p\u0142uco.<\/p>\n\n\n\n
Osiem lat wi\u0119zienia dostali Aleksandra K. i Adam J. za zn\u0119canie si\u0119 nad czteromiesi\u0119cznym synem. Ch\u0142opiec mia\u0142 28 z\u0142ama\u0144 na ca\u0142ym ciele, w tym uszkodzone \u017cebra. By\u0142 systematycznie katowany. Wyrok wyda\u0142 w S\u0105d Koronny w Hove w Wielkiej Brytanii.<\/p>\n\n\n\n
Polski kodeks karny jest bodaj najsurowszy w Unii. Mimo \u017ce polscy przest\u0119pcy nie s\u0105 okrutniejsi od brytyjskich, niemieckich czy francuskich. Mamy czwarte miejsce w Europie po Litwie, Czechach i Estonii w liczbie wi\u0119\u017ani\u00f3w na 100 tys. mieszka\u0144c\u00f3w. Z kolei na 40 kraj\u00f3w Rady Europy zajmujemy \u00f3sme, m.in. po Rosji, Gruzji i Azerbejd\u017canie. Tak wi\u0119c s\u0105dy te\u017c mamy surowe. Co nie znaczy, \u017ce wysoko\u015b\u0107 kar spe\u0142nia oczekiwania spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n
Od pocz\u0105tku swojego istnienia PiS lansuje element zemsty jako kluczowy przy wymierzaniu kary. Kiedy\u015b manipulowa\u0142 te\u017c strachem przed \u201erosn\u0105c\u0105 fal\u0105 brutalnej przest\u0119pczo\u015bci\u201d, ale dzisiaj ten argument odpad\u0142 w obliczu systematycznego jej spadku. Spowodowanego zreszt\u0105 nie surowo\u015bci\u0105 kar, tylko kryzysem demograficznym, w wyniku kt\u00f3rego zmala\u0142a liczba m\u0119\u017cczyzn w wieku 17-30 lat, kt\u00f3rzy najcz\u0119\u015bciej pope\u0142niaj\u0105 przest\u0119pstwa.<\/p>\n\n\n\n
Surowo\u015b\u0107 kar nie odstrasza. A co do tego, co to jest sprawiedliwa\nodp\u0142ata, inne s\u0105 odczucia spo\u0142eczne w r\u00f3\u017cnych krajach, a nawet w r\u00f3\u017cnych\ngrupach spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n
Wracaj\u0105c do nakr\u0119cania nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych przeciwko s\u0119dziemu Eichstaedtowi: to element politycznej nagonki w\u0142adzy na s\u0119dzi\u00f3w \u2013 tym razem nie jako z\u0142odziei spodni czy wiertarek, ale jako ludzi pozbawionych sumienia i wra\u017cliwo\u015bci. Nie bez powodu t\u0119 histori\u0119 umieszczono tak\u017ce w codziennym programie TVP Info \u201eKasta\u201d \u2013 nowej ods\u0142onie akcji defamacyjnej wobec s\u0119dzi\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Skutkiem nakr\u0119cania spo\u0142ecznego pot\u0119pienia dla rzekomo zbyt \u0142agodnych (wed\u0142ug jakich standard\u00f3w?) wyrok\u00f3w jest presja opinii publicznej na s\u0119dzi\u00f3w, \u017ceby bali si\u0119 orzeka\u0107 poni\u017cej g\u00f3rnych zagro\u017ce\u0144 kar\u0105. \u0106wiczyli\u015bmy to ju\u017c pod koniec lat 90. i na pocz\u0105tku dwutysi\u0119cznych. PiS wyp\u0142yn\u0105\u0142 z politycznego niebytu, w kt\u00f3ry popad\u0142 w latach 90. jako Porozumienie Centrum, na fali zaostrzania kar jako warunku uczynienia wymiaru sprawiedliwo\u015bci sprawiedliwszym. Na salach s\u0105dowych i pod s\u0105dami bywa\u0142y t\u0142umy skanduj\u0105ce \u201ekara \u015bmierci\u201d, skazywano medialnie przed wyrokiem. Pod takim naciskiem s\u0105d skaza\u0142 Tomasza Komend\u0119 na 25 lat wi\u0119zienia za gwa\u0142t i zab\u00f3jstwo. Niewinnie przesiedzia\u0142 ponad 18 lat. Czy wyroki powinny zapada\u0107 metod\u0105 plebiscytu? Kciuk w g\u00f3r\u0119 lub w d\u00f3\u0142?<\/p>\n\n\n\n
S\u0119dzia Eichstaedt jest do\u015bwiadczony, ma opini\u0119 rozs\u0105dnego i skrupulatnego. Wraz z czterema innymi zawodowymi s\u0119dziami wyda\u0142 wyrok w oparciu o wiedz\u0119, do\u015bwiadczenie i sumienie. Czy dziennikarze i politycy PiS, kt\u00f3rzy uznaj\u0105 ten wyrok za \u201eskandaliczny\u201d, maj\u0105 por\u00f3wnywaln\u0105 wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie? Czy ich sumienie jest lepsze od sumienia s\u0119dzi\u00f3w orzekaj\u0105cych w tej sprawie? I czy w razie czego woleliby\u015bmy by\u0107 s\u0105dzeni przez polityk\u00f3w i opini\u0105 publiczn\u0105, czy jednak przez niezawis\u0142ych s\u0119dzi\u00f3w?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Du\u017co dyskutujemy o niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w w kontek\u015bcie nacisk\u00f3w w\u0142adzy politycznej.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2763,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2753"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2764,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753\/revisions\/2764"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2753"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}