Prezydent zapowiedzia\u0142 w\u0142asne ustawy o S\u0105dzie Najwy\u017cszym i Krajowej Radzie S\u0105downictwa w miejsce tych zawetowanych. Ale nie wiadomo, kto nad nimi pracuje. Ani stowarzyszenia s\u0119dziowskie, ani Krajowa Rada S\u0105downictwa nie zosta\u0142y do tych prac zaproszone.
\n
\nJednak s\u0119dziowie przygotowali w\u0142asne projekty. W \u015brod\u0119 Stowarzyszenie Iustitia z\u0142o\u017cy\u0142o w Kancelarii Prezydenta projekty nowelizacji trzech ustaw: o KRS, o SN. I o ustroju s\u0105d\u00f3w powszechnych, cho\u0107 t\u0119 trzeci\u0105 ustaw\u0119 \u201es\u0105dow\u0105\u201d uchwalon\u0105 w lipcu prezydent, mimo \u201e\u0142a\u0144cuch\u00f3w \u015bwiat\u0142a\u201d pod s\u0105dami, podpisa\u0142, i wesz\u0142a w \u017cycie w zesz\u0142\u0105 sobot\u0119.<\/p>\n
Propozycje s\u0119dzi\u00f3w bazuj\u0105 na tym, co w ustawach o SN, KRS i ustroju s\u0105d\u00f3w powszechnych zmienia\u0142 PiS. Ale proponuj\u0105 inne rozwi\u0105zania stawianych przez PiS problem\u00f3w. Na przyk\u0142ad kwestia post\u0119powa\u0144 dyscyplinarnych. PiS chce stworzenia specjalnej Izby Dyscyplinarnej w S\u0105dzie Najwy\u017cszym, w kt\u00f3rej zasi\u0105d\u0105 dobrani przez ministra-prokuratora generalnego s\u0119dziowie, wynagradzani o 40 proc. lepiej ni\u017c pozostali. Dzi\u0119ki temu kary dyscyplinarne maj\u0105 by\u0107 wymierzane cz\u0119\u015bciej i surowiej.<\/p>\n
Iustitia proponuje inny spos\u00f3b: spo\u0142eczn\u0105 kontrol\u0119 nad post\u0119powaniami dyscyplinarnymi przez publikowanie w internecie nagra\u0144 rozpraw dyscyplinarnych. Ju\u017c od lat te rozprawy s\u0105 publicznie dost\u0119pne, teraz by\u0142oby mo\u017cna obejrze\u0107 je na swoim komputerze.<\/p>\n
PiS uchwali\u0142 \u2013 w ustawie o ustroju s\u0105d\u00f3w powszechnych \u2013 \u017ce minister b\u0119dzie mia\u0142 jeszcze wi\u0119cej w\u0142adzy ni\u017c dot\u0105d. W szczeg\u00f3lno\u015bci nad prezesami s\u0105d\u00f3w. S\u0119dziowie zamiast zwi\u0119kszania w\u0142adzy ministra proponuj\u0105 coroczne, publikowane w internecie sprawozdanie prezes\u00f3w z dzia\u0142alno\u015bci s\u0105du. Prezes przedstawia\u0142by je najpierw mieszka\u0144com, umo\u017cliwiaj\u0105c debat\u0119 nad nim. To rozwi\u0105zane absolutnie nowatorskie. Iustitia proponuje te\u017c utworzenie samorz\u0105du s\u0119dziowskiego, do kt\u00f3rego delegaci wybierani byliby na poziomie ka\u017cdego s\u0105du. Zacz\u0105tkiem takiego samorz\u0105du jest powo\u0142ane w czerwcu Forum Wsp\u00f3\u0142pracy S\u0119dzi\u00f3w.<\/p>\n
Iustiutia odrzuca rozwi\u0105zanie przyj\u0119te przez PiS: \u017ce minister sprawiedliwo\u015bci-prokurator generalny bez konsultacji z samorz\u0105dem s\u0119dziowskim i Krajow\u0105 Rad\u0105 S\u0105downictwa powo\u0142uje prezes\u00f3w s\u0105d\u00f3w. Zamiast tego proponuje, by minister wybiera\u0142 spo\u015br\u00f3d dw\u00f3ch kandydat\u00f3w przedstawionych mu przez samorz\u0105d s\u0119dziowski. To powt\u00f3rzenie procedury, kt\u00f3ra obowi\u0105zuje w Trybunale Konstytucyjnym i S\u0105dzie Najwy\u017cszym. Tyle \u017ce tam prezesa wskazuje nie minister, a prezydent.<\/p>\n
PiS kwestionuje wybory s\u0119dzi\u00f3w do KRS jako niedemokratyczne. Chce, by wybierali ich pos\u0142owie. Iustitia proponuje, by kandydat\u00f3w do KRS mog\u0142a zg\u0142asza\u0107, poza samorz\u0105dami zawod\u00f3w prawniczych, grupami s\u0119dzi\u00f3w, rzecznikiem praw obywatelskich i akademickimi wydzia\u0142ami prawa, tak\u017ce grupy 2 tys. obywateli. Z tych kandydat\u00f3w s\u0119dziowie wybieraliby cz\u0142onk\u00f3w KRS w wyborach \u201epowszechnych\u201d (g\u0142osowa\u0107 m\u00f3g\u0142by ka\u017cdy s\u0119dzia). A przes\u0142uchania kandydat\u00f3w na cz\u0142onk\u00f3w KRS odbywa\u0142yby si\u0119 publicznie i by\u0142yby transmitowane w internecie. Tej propozycji PiS raczej nie mo\u017ce zarzuci\u0107 braku transparentno\u015bci i spo\u0142ecznej kontroli.<\/p>\n
Wreszcie, w ramach usprawnienia pracy s\u0105d\u00f3w, Iustitia proponuje, by s\u0119dziowie mogli by\u0107 delegowani do pracy urz\u0119dniczej w ministerstwie sprawiedliwo\u015bci na nie d\u0142u\u017cej ni\u017c dwa lata. I by w tym czasie, maj\u0105c zakaz orzekania, nie pobierali pensji s\u0119dziego, tylko urz\u0119dnicz\u0105. Mieliby zagwarantowane prawo powrotu na poprzednie stanowisko s\u0119dziowskie, ale podczas ich pracy w ministerstwie s\u0105d dosta\u0142by dodatkowy etat s\u0119dziowski.<\/p>\n
To niekt\u00f3re z propozycji Iustiti. Pytanie, czy prezydent Andrzej Duda zechce wzi\u0105\u0107 je pod uwag\u0119. \u201eSk\u0142adamy te projekty Panu Prezydentowi, deklaruj\u0105c wol\u0119 dyskusji nad zaproponowanymi rozwi\u0105zaniami oraz otwarto\u015b\u0107 na g\u0142os wszystkich \u015brodowisk spo\u0142ecznych\u201d – napisa\u0142o Stowarzyszenie Iustitia w li\u015bcie do prezydenta.<\/p>\n
Je\u015bli PiS i prezydentowi Andrzejowi Dudzie rzeczywi\u015bcie chodzi o zwi\u0119kszenie spo\u0142ecznej kontroli nad s\u0105dami \u2013 to b\u0119d\u0105 mieli problem w wyt\u0142umaczeniu opinii publicznej, dlaczego propozycje s\u0119dzi\u00f3w odrzucaj\u0105. Cho\u0107 prawdopodobny jest i taki scenariusz, \u017ce wezm\u0105 tylko niekt\u00f3re pomys\u0142y s\u0119dzi\u00f3w, np. publicznie dost\u0119pne nagrania rozpraw przed s\u0105dem dyscyplinarnym i doroczne sprawozdania z dzia\u0142alno\u015bci poszczeg\u00f3lnych s\u0105d\u00f3w po\u0142\u0105czone z publiczn\u0105 debat\u0105. Zostawi\u0105 natomiast swoje pomys\u0142y \u2013 kt\u00f3re wesz\u0142y w\u0142a\u015bnie w \u017cycie – na przej\u0119cie ca\u0142kowitej kontroli nad kierownictwem s\u0105d\u00f3w przez ministra sprawiedliwo\u015bci. A tak\u017ce powr\u00f3t do peerelowskiego rozwi\u0105zania, \u017ce minister sprawiedliwo\u015bci daje s\u0119dziom nagrody i wymierza kary pieni\u0119\u017cne. Prof. Adam Strzembosz, pierwszy po 1989 r. Pierwszy Prezes S\u0105du Najwy\u017cszego, zawsze podkre\u015bla, \u017ce w PRL by\u0142 to element w\u0142adzy partii rz\u0105dz\u0105cej nad s\u0119dziami. A zniesienie nagr\u00f3d i kar pieni\u0119\u017cnych i wprowadzenie jednolitego uposa\u017cenia dla s\u0119dzi\u00f3w to jedna z gwarancji s\u0119dziowskiej niezawis\u0142o\u015bci.<\/p>\n
PiS z niezawis\u0142o\u015bci\u0105 walczy i nazywa j\u0105 \u201es\u0119dziokracj\u0105\u201d, wi\u0119c nie bardzo mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce wycofa si\u0119 z rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie wesz\u0142y w \u017cycie. I zrezygnuje z przej\u0119cia S\u0105du Najwy\u017cszego i Krajowej Rady S\u0105downictwa.<\/p>\n
Natomiast to, \u017ce s\u0119dziowie przygotowali projekty, to ewenement. Od lat poprzestawali na wzywaniu wszystkich \u015brodowisk prawniczych i rz\u0105du do \u201eokr\u0105g\u0142ego sto\u0142u\u201d i debaty. A kolejne w\u0142adze i tak zmienia\u0142y prawo po swojemu. Przej\u0119cie inicjatywy przez s\u0119dzi\u00f3w, zamiast wy\u0142\u0105cznie krytykowania projekt\u00f3w poselskich czy rz\u0105dowych, mo\u017ce oznacza\u0107 prze\u0142om w samym \u015brodowisku. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli wychodzi od stowarzyszenia Iustitia, zrzeszaj\u0105cego wielu m\u0142odych s\u0119dzi\u00f3w rejonowych. To w\u0142a\u015bnie na tych s\u0119dzi\u00f3w stawia PiS, maj\u0105c nadzieje, \u017ce powstan\u0105 przeciwko \u201estarym\u201d i zaaprobuj\u0105 prawo, kt\u00f3re pozbawi \u201estarych\u201d w\u0142adzy w s\u0105dach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prezydent zapowiedzia\u0142 w\u0142asne ustawy o S\u0105dzie Najwy\u017cszym i Krajowej Radzie S\u0105downictwa w miejsce tych zawetowanych. Ale nie wiadomo, kto nad nimi pracuje. Ani stowarzyszenia s\u0119dziowskie, ani Krajowa Rada S\u0105downictwa nie zosta\u0142y do tych prac zaproszone.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=281"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":303,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions\/303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}