Mamy prawo nie stosowa\u0107 si\u0119 do bezprawnego prawa. Tylko czy powinni\u015bmy, je\u015bli jest sensowne i spe\u0142nia swoje zadanie? A mo\u017ce jednak powinni\u015bmy si\u0119 buntowa\u0107, \u017ceby nauczy\u0107 w\u0142adze dba\u0142o\u015bci o praworz\u0105dno\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Klientka wesz\u0142a do sklepu w Augustowie bez maseczki i odm\u00f3wi\u0142a jej za\u0142o\u017cenia. Wi\u0119c kasjerka odm\u00f3wi\u0142a obs\u0142u\u017cenia jej. Klientka z\u0142o\u017cy\u0142a doniesienie na policj\u0119, kasjerka zosta\u0142a ukarana przez S\u0105d Rejonowy w Suwa\u0142kach grzywn\u0105 100 z\u0142 za wykroczenie polegaj\u0105ce na odmowie sprzeda\u017cy towaru \u201ebez uzasadnionej przyczyny\u201d (orzeczenie nieprawomocne).<\/p>\n\n\n\n
Ta sprawa, cho\u0107 wygl\u0105da dziwnie, jest akurat prosta do zrozumienia. Od egzekwowania prawa nie jest personel, tylko policja i – w tym przypadku – s\u0142u\u017cby sanitarne. Cho\u0107 z drugiej strony orzeczenie suwalskiego s\u0105du o ukaraniu kasjerki jest o tyle dziwne, \u017ce przepis m\u00f3wi o odmowie sprzeda\u017cy „bez uzasadnionej przyczyny\u201d, tymczasem kasjerka wskazywa\u0142a ca\u0142kiem uzasadnion\u0105 przyczyn\u0119: zagro\u017cenie zdrowia i wynikaj\u0105ce z niego rozporz\u0105dzenie Rady Ministr\u00f3w o zas\u0142anianiu ust i nosa w zamkni\u0119tej przestrzeni. Instancja odwo\u0142awcza powinna zapewne rozwa\u017cy\u0107 ten argument.<\/p>\n\n\n\n
Nieco podobna sytuacja by\u0142a niedawno w Ikei: ochroniarz nie wpu\u015bci\u0142 aktora Tomasza Karolaka, kt\u00f3ry nie zgodzi\u0142 si\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107 maseczki. IKEA wyja\u015bni\u0142a publicznie, \u017ce nie wpuszcza os\u00f3b bez maseczek, bo dba o zdrowie swoich pracownik\u00f3w i klient\u00f3w. A wi\u0119c wskaza\u0142a \u201euzasadnion\u0105 przyczyn\u0119\u201d niewpuszczenia bez maseczki. Aktor na portalu spo\u0142eczno\u015bciowym napisa\u0142, \u017ce ma \u015bwie\u017ce badania \u015bwiadcz\u0105ce o tym, \u017ce nie jest zaka\u017cony. Pytanie, jak \u015bwie\u017ce? Z dnia pr\u00f3by wej\u015bcia do Ikei?<\/p>\n\n\n\n
Aktor napisa\u0142 te\u017c, \u017ce obowi\u0105zek zak\u0142adania maseczek jest sprzeczny z konstytucj\u0105. I rzeczywi\u015bcie jest. Zwr\u00f3ci\u0142 na to uwag\u0119 Rzecznik Praw Obywatelskich w majowym, a potem lipcowym wyst\u0105pieniu do premiera. Chodzi o to, \u017ce obowi\u0105zek noszenia maseczek zosta\u0142 na\u0142o\u017cony wbrew ustawie, na kt\u00f3r\u0105 powo\u0142uje si\u0119 Rada Ministr\u00f3w jako na podstaw\u0119 rozporz\u0105dzenia. A rozporz\u0105dzenie nie mo\u017ce wykracza\u0107 poza ustaw\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Nakaz zakrywania ust i nosa w miejscach zamkni\u0119tych zosta\u0142 wydany na podstawie art. 46a i 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zaka\u017ce\u0144 i chor\u00f3b zaka\u017anych u ludzi. Konkretnie chodzi o prawo do na\u0142o\u017cenia rozporz\u0105dzeniem dodatkowych ogranicze\u0144 i obowi\u0105zk\u00f3w \u201epoddania si\u0119 badaniom lekarskim oraz stosowania innych \u015brodk\u00f3w profilaktycznych i zabieg\u00f3w PRZEZ OSOBY CHORE I PODEJRZANE O ZACHOROWANIE\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem obowi\u0105zek zakrywania twarzy zosta\u0142 na\u0142o\u017cony na WSZYSTKICH (z drobnymi wyj\u0105tkami). RPO Adam Bodnar zwraca\u0142 uwag\u0119 rz\u0105dowi ju\u017c w maju, \u017ce nale\u017ca\u0142oby uzupe\u0142ni\u0107 ustaw\u0119, je\u015bli chce si\u0119 nak\u0142ada\u0107 obowi\u0105zek na wszystkie osoby przebywaj\u0105ce na terenie Polski. Jednak rz\u0105d najwyra\u017aniej to zignorowa\u0142, bo w lipcu wyda\u0142 kolejne rozporz\u0105dzenie o zas\u0142anianiu twarzy na tej samej, nieuzupe\u0142nionej podstawie ustawowej. O ile w maju mo\u017cna by\u0142o potraktowa\u0107 rozporz\u0105dzenie jako b\u0142\u0105d, o tyle w lipcu raczej jest to ju\u017c celowe lekcewa\u017cenie nie tylko rzecznika, ale te\u017c obywateli.<\/p>\n\n\n\n
Czy powinni\u015bmy puszcza\u0107 rz\u0105dowi p\u0142azem lekcewa\u017cenie prawa? Mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce Tomasz Karolak zastosowa\u0142 obywatelskie niepos\u0142usze\u0144stwo wobec tej praktyki. Ale takie niepos\u0142usze\u0144stwo stosuje si\u0119 wobec w\u0142adzy, a nie prywatnej firmy. Firma za\u015b uchroni\u0142a aktora przed odpowiedzialno\u015bci\u0105, nie dopuszczaj\u0105c do pope\u0142nienia przez niego wykroczenia, bo udaremni\u0142a mu wej\u015bcie do sklepu. Wi\u0119c z obywatelskiego niepos\u0142usze\u0144stwa nici.<\/p>\n\n\n\n
Ale mo\u017cna doprowadzi\u0107 do skutecznego ukarania i walczy\u0107 przed s\u0105dem o uchylenie tej kary jako na\u0142o\u017conej bez podstawy prawnej. RPO ju\u017c wcze\u015bniej przy\u0142\u0105cza\u0142 si\u0119 do takich post\u0119powa\u0144 administracyjnych o na\u0142o\u017cenie grzywny. I mia\u0142 sukcesy: sanepid rezygnowa\u0142 z podtrzymywania decyzji o na\u0142o\u017ceniu grzywny administracyjnej przez policj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Tylko znowu jest dylemat: czy przywo\u0142ywanie w\u0142adzy do porz\u0105dku warte jest ryzyka zaka\u017cenia bli\u017anich?<\/p>\n\n\n\n
Z drugiej strony widok premiera Morawieckiego i jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w BEZ MASECZEK w kinie, podczas pokazu filmu o Kornelu Morawieckim, kusi, by jednak powalczy\u0107 o prawomocne stwierdzenie przez Naczelny S\u0105d Administracyjny, \u017ce kara na\u0142o\u017cona na obywatela przez w\u0142adz\u0119, kt\u00f3ra sama nie stosuje si\u0119 do swojego rozporz\u0105dzenia, narusza zasad\u0119 r\u00f3wno\u015bci wobec prawa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mamy prawo nie stosowa\u0107 si\u0119 do bezprawnego prawa. Tylko czy powinni\u015bmy, je\u015bli jest sensowne i spe\u0142nia swoje zadanie? A mo\u017ce jednak powinni\u015bmy si\u0119 buntowa\u0107, \u017ceby nauczy\u0107 w\u0142adze dba\u0142o\u015bci o praworz\u0105dno\u015b\u0107?<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3171,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3165"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3165"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3172,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3165\/revisions\/3172"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}