{"id":3471,"date":"2020-12-06T00:24:52","date_gmt":"2020-12-05T23:24:52","guid":{"rendered":"http:\/\/siedlecka.blog.polityka.pl\/?p=3471"},"modified":"2020-12-06T20:23:24","modified_gmt":"2020-12-06T19:23:24","slug":"o-etyce-dziennikarskiej-i-o-poprawnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/2020\/12\/06\/o-etyce-dziennikarskiej-i-o-poprawnosci\/","title":{"rendered":"O etyce dziennikarskiej i o poprawno\u015bci"},"content":{"rendered":"\n

Dotar\u0142 do mnie list otwarty podpisany na razie przez 240 dziennikarzy, apeluj\u0105cych o wykre\u015blenie z listy nominowanych do nagrody Grand Press w kategorii \u201ewywiad\u201d rozmowy dziennikarki Radia Zet Beaty Lubeckiej z Margot z kolektywu Stop Bzdurom. Argumentacja: rozmow\u0119 przeprowadzono w spos\u00f3b \u201ekrzywdz\u0105cy dla spo\u0142eczno\u015bci LGBT+, szkodz\u0105cy poszanowaniu praw cz\u0142owieka i przecz\u0105cy zasadom etyki dziennikarskiej\u201d, \u201ehomofobiczny i transfobiczny\u201d. Tu jest list<\/a>.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Wcze\u015bniej o\u015bwiadczenie w tej sprawie wyda\u0142a Kampania Przeciw Homofobii. Wywiad uzna\u0142a za \u201eksi\u0105\u017ckowy przyk\u0142ad na to, jak nie prowadzi\u0107 wywiad\u00f3w z osobami ze spo\u0142eczno\u015bci LGBT\u201d: \u201ew ci\u0105gu trwaj\u0105cej nieca\u0142e 40 minut rozmowy Lubecka zd\u0105\u017cy\u0142a: parokrotnie pomyli\u0107 nazw\u0119 kolektywu, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142tworzy Margot, zada\u0107 niedopuszczalne podczas wywiadu opartego na szacunku pytanie dotycz\u0105ce deadname aktywistki, okaza\u0107 \u0142ask\u0119, nazywaj\u0105c Margot po imieniu i stosuj\u0105c odpowiednie zaimki, wypytywa\u0107 o relacje z bliskimi dzia\u0142aczce osobami, nazywaj\u0105c je partnerkami erotycznymi, docieka\u0107 o\u00a0jej cechy p\u0142ciowe, skomentowa\u0107 str\u00f3j rozm\u00f3wczyni, a tak\u017ce absolutnie zignorowa\u0107 temat problem\u00f3w dotycz\u0105cych spo\u0142eczno\u015bci LGBTQ, kt\u00f3re chcia\u0142a poruszy\u0107 Margot\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Obejrza\u0142am ten wywiad. Prowadzony na kontrze, w spos\u00f3b ekspansywny, co jest manier\u0105, kt\u00f3r\u0105 niekoniecznie lubi\u0119. Nie jest ani ekskluzywny, ani wybitny, wi\u0119c nie uwa\u017cam, \u017ce powinien znale\u017a\u0107 si\u0119 w gronie nominowanych do dziennikarskiej nagrody, szczeg\u00f3lnie tej rangi. Ale z tych powod\u00f3w, a nie z powodu naruszenia zasad etyki dziennikarskiej.<\/p>\n\n\n\n

Margot na tle ekspansywnej dziennikarki wypada dobrze: spokojnie reaguje na zaczepki, cierpliwie usi\u0142uje opowiedzie\u0107 odbiorcom nieoswojony i nierozumiany przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 opinii publicznej \u015bwiat os\u00f3b niebinarnych i w og\u00f3le nieheteronormatywnych. Dziennikarka cz\u0119sto jej przerywa, nie daje doko\u0144czy\u0107, ale wydaje si\u0119, \u017ce chce po prostu zada\u0107 wszystkie przygotowane pytania i nie ma cierpliwo\u015bci \u2013 a szkoda \u2013 do wys\u0142uchania odpowiedzi do ko\u0144ca. Pytania zadaje, nie owijaj\u0105c w bawe\u0142n\u0119. Na przyk\u0142ad dlaczego Margot chce, \u017ceby m\u00f3wi\u0107 do niej z \u017ce\u0144skimi ko\u0144c\u00f3wkami, czy biologicznie jest m\u0119\u017cczyzn\u0105, dlaczego nie zrobi sobie operacji zmiany (prawid\u0142owo: uzgodnienia) p\u0142ci. Pyta, czy z partnerk\u0105 \u0142\u0105czy j\u0105 tak\u017ce relacja erotyczna.<\/p>\n\n\n\n

Nie uwa\u017cam, \u017ceby pytania o te sfery w sytuacji, gdy Margot wyst\u0119puje w wywiadzie w roli aktywistki zwalczaj\u0105cej wy\u017cej wymienione \u201ebzdury\u201d o osobach LGBTQ, by\u0142o naruszeniem dziennikarskiej etyki. Nie dopatruj\u0119 si\u0119 w tym homofobii. To, oczywi\u015bcie, pytania intymne, ale ludzie nie rozumiej\u0105 niebinarno\u015bci, bo nie znaj\u0105 odpowiedzi na takie pytania. Przeczytanie o niebinarno\u015bci w Wikipedii nie zast\u0105pi osobistej relacji osoby niebinarnej. Swego czasu na takie intymne pytania odpowiada\u0142a w wywiadach Anna Grodzka, pierwsza polska \u2013 i chyba pierwsza na \u015bwiecie \u2013 transp\u0142ciowa pos\u0142anka, i dzi\u0119ki niej olbrzymia cz\u0119\u015b\u0107 opinii publicznej zrozumia\u0142a, czym jest transp\u0142ciowo\u015b\u0107 i z czym wi\u0105\u017ce si\u0119 w realnym \u017cyciu. Teraz, dzi\u0119ki Margot, mo\u017cemy pr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107 niebinarno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie te pytania mo\u017cna by\u0142o zada\u0107 mniej wprost. Za ka\u017cdym razem si\u0119 sumitowa\u0107 (dziennikarka zrobi\u0142a to raz): \u201eprzepraszam, \u017ce o to pytam, wiem, \u017ce to bardzo prywatne, ale niekt\u00f3rzy nasi s\u0142uchacze nie rozumiej\u0105, wi\u0119c pytam w ich imieniu\u201d. Dziennikarka zada\u0142a pytania, kt\u00f3re zadaj\u0105 ludzie. Nie u\u017cy\u0142a poprawno\u015bciowego j\u0119zyka. Ale \u2013 moim zdaniem – nie negowa\u0142a to\u017csamo\u015bci Margot, nie kpi\u0142a, nie ocenia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Ale te\u017c nie\nwspiera\u0142a. I mo\u017cliwe, \u017ce tak\u017ce w tym tkwi przyczyna reakcji na ten wywiad.<\/p>\n\n\n\n

Nie wiem, czy kto\u015b zapyta\u0142 Margot, czy czu\u0142a si\u0119 zaatakowana lub zraniona. Wiem, \u017ce zraniona i oburzona poczu\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowiska os\u00f3b nieheteronormatywnych. Ale cz\u0119\u015b\u0107 tego \u015brodowiska krytykuje tak\u017ce sam\u0105 Margot – za jej niepoprawno\u015bciowy, prowokacyjny styl. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce w ten spos\u00f3b robi z\u0142\u0105 opini\u0119 \u015brodowisku.<\/p>\n\n\n\n

Czy Margot ma obowi\u0105zek przyj\u0105\u0107 rol\u0119 ambasadorki i dba\u0107 o poprawny PR os\u00f3b LGBTQ? Czy raczej powinna by\u0107 wolna od przymuszania jej do grania roli narzuconej przez \u015brodowisko, do kt\u00f3rego nale\u017cy? Tak samo, jak powinna by\u0107 wolna od narzucania jej \u201etradycyjnej\u201d roli przez rodzin\u0119 i wi\u0119kszo\u015bciowe \u015brodowisko spo\u0142ecznie.<\/p>\n\n\n\n

Czy Beata Lubecka\nma dziennikarski obowi\u0105zek m\u00f3wi\u0107 o sprawach LGBTQ w spos\u00f3b wyznaczony przez\nregu\u0142y poprawno\u015bciowe wypracowane przez to \u015brodowisko? Jako dziennikarka\nobowi\u0105zana jest do szanowania rozm\u00f3wcy. W mojej ocenie nie z\u0142ama\u0142a tej zasady, cho\u0107\n\u2013 jak ju\u017c zaznaczy\u0142am \u2013 nie jestem entuzjastk\u0105 ekspansywnego, zaczepnego, pe\u0142nego\nprzerywania prowadzenia wywiad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pozostaje sprawa cz\u0119\u015bci \u015brodowiska LGBTQ, kt\u00f3re poczu\u0142o si\u0119 zranione i potraktowane bez empatii i szacunku. I to jest problem: jak wywa\u017cy\u0107 pomi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 s\u0142owa \u2013 w tym przypadku niedostosowaniem si\u0119 do zasad poprawno\u015bci \u2013 a zasad\u0105 szacunku i niekrzywdzenia, tak\u017ce bez z\u0142ej woli (bo wierz\u0119, \u017ce dziennikarka z\u0142ej woli nie mia\u0142a).<\/p>\n\n\n\n

Drugi, jeszcze powa\u017cniejszy problem z wolno\u015bci\u0105 s\u0142owa i etyk\u0105 dziennikarsk\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 z faktem, \u017ce \u017cyjemy w rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej spo\u0142eczne i fizyczne bezpiecze\u0144stwo os\u00f3b LGBTQ jest zagro\u017cone dzia\u0142aniami w\u0142adzy. W\u0142adza szczuje na nich spo\u0142ecze\u0144stwo i usi\u0142uje wykluczy\u0107 z \u017cycia spo\u0142ecznego \u2013 by przypomnie\u0107 \u201edeklaracj\u0119 przeciw ideologii LGBTQ\u201d. Pisz\u0105c i m\u00f3wi\u0105c o cz\u0142onkach tej spo\u0142eczno\u015bci, dziennikarz musi bra\u0107 pod uwag\u0119, jakie emocje mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 u os\u00f3b realnie zagro\u017conych.<\/p>\n\n\n\n

Nie mog\u0119 podpisa\u0107 apelu o wycofanie z konkursu wywiadu Beaty Lubeckiej w sytuacji, gdy jako pow\u00f3d podaje si\u0119 homofobiczno\u015b\u0107 i z\u0142amanie zasad etyki dziennikarskiej \u2013 bo tych cech si\u0119 w nim nie dopatruj\u0119. Ale uwa\u017cam, \u017ce ten materia\u0142 w og\u00f3le nie powinien si\u0119 znale\u017a\u0107 w\u015br\u00f3d nominowanych do nagrody. Szczeg\u00f3lnie w czasie, gdy w\u0142adza og\u0142osi\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 LGBTQ wrogiem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dotar\u0142 do mnie list otwarty podpisany na razie przez 240 dziennikarzy, apeluj\u0105cych o wykre\u015blenie z listy nominowanych do nagrody Grand Press w kategorii \u201ewywiad\u201d rozmowy dziennikarki Radia Zet Beaty Lubeckiej z Margot z kolektywu Stop Bzdurom. Argumentacja: rozmow\u0119 przeprowadzono w spos\u00f3b \u201ekrzywdz\u0105cy dla spo\u0142eczno\u015bci LGBT+, szkodz\u0105cy poszanowaniu praw cz\u0142owieka i przecz\u0105cy zasadom etyki dziennikarskiej\u201d, \u201ehomofobiczny […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3130,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3471"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3471"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3480,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3471\/revisions\/3480"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}