{"id":3556,"date":"2021-01-13T11:36:27","date_gmt":"2021-01-13T10:36:27","guid":{"rendered":"http:\/\/siedlecka.blog.polityka.pl\/?p=3556"},"modified":"2021-01-13T17:29:04","modified_gmt":"2021-01-13T16:29:04","slug":"prawo-do-sadu-za-zabojstwo-adamowicza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/2021\/01\/13\/prawo-do-sadu-za-zabojstwo-adamowicza\/","title":{"rendered":"Prawo do s\u0105du za zab\u00f3jstwo Paw\u0142a Adamowicza"},"content":{"rendered":"\n

W drug\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci prezydenta Gda\u0144ska Paw\u0142a Adamowicza<\/a> jego zab\u00f3jca Stefan W. nie mo\u017ce si\u0119 doczeka\u0107 procesu. Mimo \u017ce zamachu dokona\u0142 na oczach ca\u0142ej Polski. Prokuratura boi si\u0119 procesu?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Na razie zam\u00f3wi\u0142a kolejn\u0105 opini\u0119 psychiatryczn\u0105 w sprawie poczytalno\u015bci Stefana W. Nie znamy tre\u015bci pierwszej, wiemy jedynie, \u017ce – tak zdaniem rodziny zamordowanego, jak adwokata Stefana W. \u2013 by\u0142a niejednoznaczna, gdy chodzi o stwierdzenie stopnia poczytalno\u015bci w momencie pope\u0142niania zbrodni.<\/p>\n\n\n\n

Mamy dwa w\u0105tki. Pierwszy: prawo do s\u0105du, kt\u00f3re ma podejrzany, ale te\u017c \u2013 zwa\u017cywszy na charakter tej sprawy – opinia publiczna. I w\u0105tek drugi: zdolno\u015b\u0107 psychiatrii do oceny, czy sprawca m\u00f3g\u0142 pokierowa\u0107 \u015bwiadomie swoim postepowaniem, a wi\u0119c czy jest winny i mo\u017ce stan\u0105\u0107 przed s\u0105dem.<\/p>\n\n\n\n

Kilka tysi\u0119cy os\u00f3b – w tym politycy, samorz\u0105dowcy, arty\u015bci i naukowcy, ksi\u0119\u017ca, dzia\u0142acze peerelowskiej opozycji \u2013 wystosowa\u0142o apel wzywaj\u0105cy do postawienia zab\u00f3jcy przed s\u0105dem. RPO Adam Bodnar w o\u015bwiadczeniu w rocznic\u0119 \u015bmierci gorzko stwierdza, \u017ce tragedia nie ostudzi\u0142a tonu debaty publicznej, w kt\u00f3rej nadal jest nienawi\u015b\u0107 i szczucie. Przypomnijmy, \u017ce o podsycanie atmosfery nienawi\u015bci do przeciwnik\u00f3w politycznych PiS i do samego Adamowicza obwiniano (tak\u017ce pisz\u0105ca te s\u0142owa) m.in. rz\u0105dow\u0105 telewizj\u0119 (kt\u00f3ra notabene<\/em> w\u0142a\u015bnie oskar\u017cy\u0142a o szczucie na Paw\u0142a Adamowicza Platform\u0119 Obywatelsk\u0105).<\/p>\n\n\n\n

Adam Bodnar przypomina, \u017ce prokuratura by\u0142a bardzo aktywna w sprawie podejrze\u0144 wobec prezydenta Gda\u0144ska, ale \u015bledztwo w sprawie jego zab\u00f3jstwa prowadzi opieszale: \u201e(\u2026) obserwujemy opiesza\u0142o\u015b\u0107 w zakresie wyja\u015bnienia okoliczno\u015bci zab\u00f3jstwa. Nie chc\u0119 podwa\u017ca\u0107 kompetencji \u015bledczych prokuratury. Apeluj\u0119 jedynie o konsekwencj\u0119 w dzia\u0142aniu i mo\u017cliwie pilne doprowadzenie tej sprawy do etapu s\u0105dowego\u201d. Zgadzam si\u0119 z intencjami listu otwartego w tej sprawie, podpisanego przez wielu obywateli i wiele osobisto\u015bci \u017cycia publicznego oczekuj\u0105cych, \u017ce wyrok m\u00f3g\u0142by by\u0107 \u201esymbolicznym aktem sprawiedliwo\u015bci i przestrog\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Mamy prawo podejrzewa\u0107, \u017ce kierowana politycznie i ca\u0142kowicie zale\u017cna od wytycznych prokuratura nie chce procesu – musia\u0142aby wyp\u0142yn\u0105\u0107 kwestia atmosfery stworzonej wobec Paw\u0142a Adamowicza przez propagand\u0119 PiS i wp\u0142yw tej atmosfery na zab\u00f3jc\u0119. W tej sprawie na pytania odpowiada\u0142by sam oskar\u017cony i gdyby potwierdzi\u0142o si\u0119, \u017ce wybra\u0142 sobie cel ataku, kieruj\u0105c si\u0119 t\u0105 atmosfer\u0105, by\u0142oby to \u015bwiadectwo trudne do zanegowania \u2013 tak\u017ce przez TVP, kt\u00f3ra wytoczy\u0142a bodaj kilkana\u015bcie proces\u00f3w dziennikarzom, ale tak\u017ce Adamowi Bodnarowi (absolutny precedens), za twierdzenie, \u017ce emitowa\u0142a podsycaj\u0105ce nienawi\u015b\u0107 przekazy. Systematycznie te procesy przegrywa.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c prokuratura ma polityczne powody, by wstrzymywa\u0107 proces, a nawet d\u0105\u017cy\u0107 do tego, by go w og\u00f3le nie by\u0142o. Uzyskawszy bowiem opinie bieg\u0142ych o ca\u0142kowitej niepoczytalno\u015bci Stefana W. w trakcie czynu, mo\u017ce skierowa\u0107 do s\u0105du nie akt oskar\u017cenia, ale wniosek o bezterminowe umieszczenie go w zamkni\u0119tym szpitalu psychiatrycznym.<\/p>\n\n\n\n

Zamawianie dodatkowych opinii psychiatrycznych dotycz\u0105cych poczytalno\u015bci nie jest ewenementem. I nie jest polsk\u0105 specjalno\u015bci\u0105. Przypomnijmy spraw\u0119 Andersa Breivika: pierwsza opinia stwierdza\u0142a niepoczytalno\u015b\u0107. Po g\u0142osach oburzenia opinii publicznej s\u0105d zam\u00f3wi\u0142 drug\u0105, kt\u00f3ra stwierdza\u0142a rzecz odwrotn\u0105. To ona otwar\u0142a drog\u0119 do skazania. Co by by\u0142o, gdyby zam\u00f3wiono kolejn\u0105?<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug badania przeprowadzonego w oparciu o ekspertyzy zamawiane w Klinice Psychiatrii S\u0105dowej Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie (opublikowane w \u201eElsevier International Journal of Law and Psychiatry\u201d, stycze\u0144-luty 2016) na 117 podejrzanych w sprawach karnych obserwowanych w klinice w celu wydania opinii o poczytalno\u015bci 68 (czyli blisko 60 proc.) os\u00f3b by\u0142o ocenianych co najmniej drugi raz. Z tego w 58 proc. przypadk\u00f3w powt\u00f3rnej diagnozy zmieniono poprzedni\u0105. To wyniki por\u00f3wnywalne do tych w innych krajach. Jak stwierdza wsp\u00f3\u0142autorka bada\u0144 Ma\u0142gorzata Opio, psychiatria to nie jest nauka \u015bcis\u0142a: \u201enale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce psychiatria jest ga\u0142\u0119zi\u0105 medycyny obarczon\u0105 w wysokim stopniu\u00a0subiektywno\u015bci\u0105. Mimo nieustannych pr\u00f3b zwi\u0119kszenia precyzji diagnozowania nie dysponujemy w pe\u0142ni obiektywnymi metodami badania psychiatrycznego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Do braku obiektywnych narz\u0119dzi jako przyczyny r\u00f3\u017cnych wynik\u00f3w opinii dochodzi dodatkowa trudno\u015b\u0107: psychiatrzy dla potrzeb procesu maj\u0105 oceni\u0107 nie tylko, czy podejrzany choruje psychicznie, ale tak\u017ce w jakim stanie by\u0142 w momencie pope\u0142niania czynu. Czyli oceni\u0107 sytuacj\u0119, przy kt\u00f3rej ich nie by\u0142o.\u00a0Samo stwierdzenie, \u017ce w chwili czynu chorowa\u0142 psychicznie, sprawy nie rozwi\u0105zuje, bo trzeba oceni\u0107, czy by\u0142 \u201epoczytalny\u201d, czyli rozumia\u0142 znaczenie czynu i czy \u2013 a je\u015bli tak, to w jakim stopniu \u2013 m\u00f3g\u0142 pokierowa\u0107 swoim post\u0119powaniem.<\/p>\n\n\n\n

Wydaje si\u0119 spraw\u0105 bezsporn\u0105, \u017ce Stefan W. choruje psychicznie. Wiemy to od jego matki, kt\u00f3ra alarmowa\u0142a policj\u0119, \u017ce je\u015bli syn wyjdzie z wi\u0119zienia, mo\u017ce pope\u0142ni\u0107 zbrodni\u0119. Odwiedzaj\u0105c go, stwierdzi\u0142a, \u017ce ma objawy psychozy. Ale chorob\u0119 psychiczn\u0105 zdiagnozowano ju\u017c w wi\u0119zieniu: dwudziestokrotnie by\u0142 poddawany konsultacjom psychiatrycznym, a w 2016 r. sp\u0119dzi\u0142 sze\u015b\u0107 tygodni w wi\u0119ziennym szpitalu. Lekarze zdiagnozowali schizofreni\u0119 paranoidaln\u0105. Poddano go leczeniu \u015brodkami psychotropowymi, a gdy wypuszczono go na wolno\u015b\u0107, stwierdzono, \u017ce leczenie przynios\u0142o skutek. Jednak po uwolnieniu prawdopodobnie lek\u00f3w ju\u017c nie bra\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Polskie prawo uwalnia od odpowiedzialno\u015bci karnej, je\u015bli w chwili pope\u0142nienia przest\u0119pstwa sprawca mia\u0142 CA\u0141KOWICIE zniesion\u0105 poczytalno\u015b\u0107. Innymi s\u0142owy: nie wiedzia\u0142, co robi, i nie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci kierowania swoim post\u0119powaniem.\u00a0Poczytalno\u015b\u0107 zniesiona tylko cz\u0119\u015bciowo nie uwalnia od odpowiedzialno\u015bci. Dlatego w wi\u0119zieniach odsiaduj\u0105 wyroki np. osoby z powa\u017cnym upo\u015bledzeniem umys\u0142owym \u2013 pami\u0119tamy spraw\u0119 \u201eRadka\u201d, m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3rego poziom inteligencji by\u0142 na poziomie kilkulatka, a trafi\u0142 do wi\u0119zienia za notoryczne kradzie\u017ce rower\u00f3w. Biegli stwierdzili, \u017ce ma zdolno\u015b\u0107 do rozr\u00f3\u017cniania dobra i z\u0142a, wie, \u017ce kra\u015b\u0107 nie wolno \u2013 wi\u0119c mo\u017ce pokierowa\u0107 swoim post\u0119powaniem i nie kra\u015b\u0107 rower\u00f3w. Logiczne. Chocia\u017c bezsensowne – ju\u017c cho\u0107by dlatego, \u017ce ten cz\u0142owiek nie rozumia\u0142 zwi\u0105zku pomi\u0119dzy uwi\u0119zieniem a kradzie\u017c\u0105 rower\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Poziom poczytalno\u015bci – np. ograniczona, zniesiona w znacznym stopniu \u2013 ma wp\u0142yw na wymiar kary, dlatego opinia bieg\u0142ych jest wa\u017cna. Czy zatem ma racj\u0119 prokuratura, zamawiaj\u0105c w tej sprawie kolejn\u0105 opini\u0119?<\/p>\n\n\n\n

Z punktu widzenia prawa do s\u0105du \u2013 nie ma racji. Powinna decydowa\u0107 w oparciu o t\u0119, kt\u00f3r\u0105 ju\u017c ma. O tym, czy jest wystarczaj\u0105ca, powinien zdecydowa\u0107 s\u0105d. Tak by\u0142o np. w sprawie Breivika.<\/p>\n\n\n\n

Do prokuratury mo\u017cna mie\u0107 te\u017c inn\u0105 pretensj\u0119: w lipcu skierowa\u0142a do\u00a0s\u0105du spraw\u0119 wolontariuszy Wielkiej Orkiestry \u015awi\u0105tecznej Pomocy i wynaj\u0119tych przez ni\u0105 ochroniarzy za niew\u0142a\u015bciwe przygotowanie fina\u0142u imprezy w Gda\u0144sku, podczas kt\u00f3rego Stefan W. dokona\u0142 zamachu na prezydenta Adamowicza. A sprawa ewentualnej odpowiedzialno\u015bci policji i s\u0142u\u017cby wi\u0119ziennej za puszczenie bez dozoru osoby, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 niebezpieczna, ci\u0105gnie si\u0119 w prokuraturze bez konkluzji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W drug\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci prezydenta Gda\u0144ska Paw\u0142a Adamowicza jego zab\u00f3jca Stefan W. nie mo\u017ce si\u0119 doczeka\u0107 procesu. Mimo \u017ce zamachu dokona\u0142 na oczach ca\u0142ej Polski. Prokuratura boi si\u0119 procesu?<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3559,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3556"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3556"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3556\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3577,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3556\/revisions\/3577"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}