W\u0142adza PiS przej\u0119\u0142a wszystkie \u2013 opr\u00f3cz Rzecznika Praw Obywatelskich \u2013 organy kontrolne w Polsce. Kombinuje, jak os\u0142abi\u0107 finansowo niezale\u017cne media. Teraz zmierza do ograniczenia kontroli spo\u0142ecznej. R\u0119kami pierwszej prezes S\u0105du Najwy\u017cszego Ma\u0142gorzaty Manowskiej, kt\u00f3ra z\u0142o\u017cy\u0142a do Trybuna\u0142u Julii Przy\u0142\u0119bskiej wniosek zmierzaj\u0105cy do wykastrowania ustawy o dost\u0119pie do informacji publicznej.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Wniosek wymierzony jest przede wszystkim w organizacje stra\u017cnicze i aktywnych obywateli, kt\u00f3rych te organizacje ucz\u0105 i wspieraj\u0105 po to, by mogli kontrolowa\u0107 w\u0142adze \u2013 g\u0142\u00f3wnie lokalne, chocia\u017c nie tylko. Je\u015bli Trybuna\u0142 Przy\u0142\u0119bskiej podzieli zdanie pierwszej prezes SN, organizacje i obywatele de facto<\/em> strac\u0105 ustawowe prawo do informacji. Pozostanie im tylko art. 61 konstytucji, gwarantuj\u0105cy prawo do informacji o dzia\u0142aniach w\u0142adzy. Ale on odsy\u0142a do ustawy. Poza tym je\u015bli urz\u0119dnikowi nie wska\u017ce si\u0119 podstawy ustawowej, konstytucja nie zrobi na nim \u017cadnego wra\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n Wniosek prezes Manowskiej mniej dotknie dziennikarzy, bo oni mog\u0105 \u017c\u0105da\u0107 informacji na podstawie prawa prasowego. Chocia\u017c je\u015bli Trybuna\u0142 Przy\u0142\u0119bskiej np. uzna, \u017ce nale\u017cy bardzo w\u0105sko interpretowa\u0107 konstytucyjne prawo do informacji o dzia\u0142aniach w\u0142adzy publicznej, to na pewno wp\u0142ynie to na udzielanie (lub, jak to cz\u0119sto w ci\u0105gu ostatnich lat bywa: nieudzielanie) informacji tak\u017ce mediom.<\/p>\n\n\n\n Prezes Manowska zarzuca ustawie pos\u0142ugiwanie si\u0119 nieprecyzyjnymi sformu\u0142owaniami i niezdefiniowanymi poj\u0119ciami, co narusza zasad\u0119 okre\u015blono\u015bci prawa (art. 2 konstytucji). Tymczasem ustawa o dost\u0119pie do informacji publicznej dzia\u0142a od 19 lat. Przez ten czas obros\u0142a setkami wyrok\u00f3w s\u0105d\u00f3w administracyjnych precyzuj\u0105cych poj\u0119cia w niej zawarte, w tym te, kt\u00f3re prezes Manowska skar\u017cy do Trybuna\u0142u Przy\u0142\u0119bskiej.<\/p>\n\n\n\n Nie wiemy, dlaczego to akurat prezes Manowska skar\u017cy ustaw\u0119. Mo\u017ce po to, \u017ceby ukry\u0107 \u2013 pod pozorem obiektywnych w\u0105tpliwo\u015bci prawnych \u2013 polityczny cel: ochrony w\u0142adzy publicznej przed spo\u0142eczn\u0105 kontrol\u0105? Wniosek premiera czy grupy pos\u0142\u00f3w wygl\u0105da\u0142by mniej obiektywnie. Chocia\u017c pierwsza prezes SN te\u017c jest organem w\u0142adzy i te\u017c podlega obowi\u0105zkowi udzielania informacji publicznej. I raz ju\u017c pierwszy prezes SN \u2013 Stanis\u0142aw D\u0105browski w 2013 r. – usi\u0142owa\u0142 za pomoc\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego wyj\u0105\u0107 S\u0105d Najwy\u017cszy spod obowi\u0105zku udzielania informacji publicznej. Chodzi\u0142o o przegrane procesy z Fundacj\u0105 ePa\u0144stwo m.in. w sprawie informacji o tym, kt\u00f3rzy s\u0119dziowie SN i za jakie pieni\u0105dze zawarli z wydawnictwem Wolters Kluwer umowy o opracowywanie wybranych wyrok\u00f3w SN.<\/p>\n\n\n\n Trybuna\u0142 nigdy tamtego wniosku nie os\u0105dzi\u0142, a prezes Ma\u0142gorzata Gersdorf w ko\u0144cu go wycofa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Teraz mamy nowy, du\u017co szerszy wniosek prezes Manowskiej. Tak go sformu\u0142owa\u0142a, \u017ce mo\u017cliwe jest, i\u017c Trybuna\u0142 po prostu usunie skar\u017cone przepisy. Je\u015bli tak si\u0119 stanie, sama ustawa przestanie dzia\u0142a\u0107, bo bez nich nie ma sensu.<\/p>\n\n\n\n Wniosek prezes SN dotyczy m.in. tego:<\/p>\n\n\n\n – kto jest zobowi\u0105zany do udzielania informacji publicznej – prezes Manowska zarzuca s\u0142owom u\u017cytym w ustawie nieokre\u015blono\u015b\u0107 i to, \u017ce s\u0105 szersze, ni\u017c przewiduje art. 61 konstytucji gwarantuj\u0105cy dost\u0119p do informacji \u201eo dzia\u0142alno\u015bci organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej oraz os\u00f3b pe\u0142ni\u0105cych funkcje publiczne. Prawo to obejmuje r\u00f3wnie\u017c uzyskiwanie informacji o dzia\u0142alno\u015bci organ\u00f3w samorz\u0105du gospodarczego i zawodowego, a tak\u017ce innych os\u00f3b oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonuj\u0105 one zadania w\u0142adzy publicznej i gospodaruj\u0105 mieniem komunalnym lub maj\u0105tkiem Skarbu Pa\u0144stwa”.<\/p>\n\n\n\n – definicji informacji publicznej (\u201eKa\u017cda informacja o sprawach publicznych stanowi informacj\u0119 publiczn\u0105 w rozumieniu ustawy i podlega udost\u0119pnieniu na zasadach i w trybie okre\u015blonych w niniejszej ustawie\u201d). Prezes Manowska uwa\u017ca, \u017ce s\u0105 w tej definicji niedookre\u015blone poj\u0119cia, a poza tym naruszona jest prywatno\u015b\u0107 funkcjonariuszy w\u0142adzy i innych os\u00f3b, kt\u00f3rych informacja publiczna mo\u017ce dotyczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n – przepisu, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce wnioskuj\u0105c o informacj\u0119, nie trzeba wykaza\u0107 \u201einteresu prawnego\u201d \u2013 czyli nie trzeba dowodzi\u0107, \u017ce ma si\u0119 szczeg\u00f3lne, poza obywatelskim, prawo do uzyskania wiedzy o dzia\u0142aniach w\u0142adzy publicznej i innych podmiot\u00f3w wykonuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 publiczn\u0105 lub korzystaj\u0105cych z publicznych pieni\u0119dzy.<\/p>\n\n\n\n – przepisu karnego ustanawiaj\u0105cego kar\u0119 grzywny za nieudzielenie informacji \u2013 prezes Manowska go tak\u017ce uwa\u017ca za niedookre\u015blony.<\/p>\n\n\n\n Trybuna\u0142 mo\u017ce usun\u0105\u0107 te przepisy lub je zinterpretowa\u0107 \u2013 odpowiednio w\u0105sko, oczywi\u015bcie. Skutkiem mo\u017ce by\u0107 np. to, \u017ce nie b\u0119dziemy si\u0119 ju\u017c mogli domaga\u0107 (z jakim si\u0119 to dzi\u015b dzieje skutkiem \u2013 to ju\u017c inna sprawa) od rozmaitych fundacji i innych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 o. Rydzyka informacji, ile i na co publicznych pieni\u0119dzy dosta\u0142 i jak je wyda\u0142. Podobnie z wszelkimi innymi pieszczochami w\u0142adzy PiS typu media braci Karnowskich, przedsi\u0119wzi\u0119cia naczelnego „Gazety Polskiej” Tomasza Sakiewicza, Reduty Dobrego Imienia itd. Nie dowiemy si\u0119, kogo w\u0142adza obsadza na urz\u0119dniczych stanowiskach w instytucjach publicznych i ile tym ludziom p\u0142aci. Podobnie we w\u0142adzach sp\u00f3\u0142ek skarbu pa\u0144stwa. Nie dowiemy si\u0119, kto i za ile pracuje w TVP. Nie dowiemy si\u0119 o nagrodach dla urz\u0119dnik\u00f3w centralnych i samorz\u0105dowych. I np. dla pos\u0142usznych w\u0142adzy prokurator\u00f3w, kt\u00f3re to informacje, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na dost\u0119p do informacji publicznej, od kilku lat usi\u0142uje wyszarpywa\u0107 w\u0142adzy Stowarzyszenie Prokurator\u00f3w Lex Super Omnia.<\/p>\n\n\n\n Nie wybuchnie ju\u017c afera podobna do tej z nagrodami dla rz\u0105du Beaty Szyd\u0142o. Wszelkie bonusy urz\u0119dnik\u00f3w typu samochody s\u0142u\u017cbowe, obiady na s\u0142u\u017cbowe karty p\u0142atnicze, wyjazdy za s\u0142u\u017cbowe pieni\u0105dze – okryje tajemnica s\u0142u\u017cbowa lub ochrona danych osobowych. Nie b\u0119dzie afer z \u201ekilometr\u00f3wkami\u201d pobieranymi przez europos\u0142\u00f3w nieposiadaj\u0105cych samochod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n To tylko takie \u201esmaczki\u201d. Ale nie b\u0119dzie te\u017c dost\u0119pu do powa\u017cnej przestrzeni zada\u0144 publicznych, kt\u00f3rych wykonywanie w\u0142adza od lat przekazuje prywatnym podmiotom, pozbywaj\u0105c si\u0119 odpowiedzialno\u015bci. Ten outsourcing staje si\u0119 coraz wi\u0119kszym problemem, bo nie ma jak egzekwowa\u0107 od tych podmiot\u00f3w odpowiedzialno\u015bci. Najbardziej znanym z takich podmiot\u00f3w by\u0142a kierowana przez Antoniego Macierewicza komisja ds. likwidacji WSI. \u0141ama\u0142a prawo, skarb pa\u0144stwa p\u0142aci\u0142 za ni\u0105 odszkodowania po przegranych procesach, a nikogo z jej cz\u0142onk\u00f3w, z Macierewiczem na czele, nie da\u0142o si\u0119 poci\u0105gn\u0105\u0107 do odpowiedzialno\u015bci, bo nie byli zaliczani w poczet funkcjonariuszy publicznych.<\/p>\n\n\n\n Rz\u0105d PiS wynalaz\u0142 jeszcze inny patent: ustanawianie rozmaitych \u201enarodowych\u201d cia\u0142 finansowanych z publicznych pieni\u0119dzy. Obsadzane s\u0105 \u201ekrewnymi kr\u00f3lika\u201d, kt\u00f3rzy przyznaj\u0105 sobie solidne uposa\u017cenia, ewentualnie zawieraj\u0105 krociowe umowy z firmami w\u0142asnymi lub koleg\u00f3w. Przyk\u0142adem Polska Fundacja Narodowa (ta od antys\u0119dziowskich billboard\u00f3w i jachtu za 900 tys. euro,\u00a0kt\u00f3ry nigdy nie wyp\u0142yn\u0105\u0142; faktur\u0119 ujawni\u0142a Sie\u0107 Obywatelska Watchdog Polska, korzystaj\u0105c z dost\u0119pu do informacji publicznej). Takie cia\u0142a mog\u0105 te\u017c odgrywa\u0107 rol\u0119 \u015brodka do transferu publicznych pieni\u0119dzy do partii koalicji rz\u0105dz\u0105cej. I nie b\u0119dzie jak tego sprawdzi\u0107, bo podmioty korzystaj\u0105ce z publicznych pieni\u0119dzy, ale niewykonuj\u0105ce zada\u0144 w\u0142adzy publicznej, przestan\u0105 podpada\u0107 pod obowi\u0105zek udzielania informacji publicznej.<\/p>\n\n\n\n A je\u015bli kto\u015b zdob\u0119dzie i upubliczni informacj\u0119, kt\u00f3ra dzi\u0119ki skutecznemu zaskar\u017ceniu do Trybuna\u0142u Przy\u0142\u0119bskiej przestanie by\u0107 informacj\u0105 publiczn\u0105, mo\u017ce mu grozi\u0107 prokuratorskie post\u0119powanie za ujawnienie tajemnicy prawem chronionej. Z sygnalistami na czele.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W\u0142adza PiS przej\u0119\u0142a wszystkie \u2013 opr\u00f3cz Rzecznika Praw Obywatelskich \u2013 organy kontrolne w Polsce. Kombinuje, jak os\u0142abi\u0107 finansowo niezale\u017cne media. Teraz zmierza do ograniczenia kontroli spo\u0142ecznej. R\u0119kami pierwszej prezes S\u0105du Najwy\u017cszego Ma\u0142gorzaty Manowskiej, kt\u00f3ra z\u0142o\u017cy\u0142a do Trybuna\u0142u Julii Przy\u0142\u0119bskiej wniosek zmierzaj\u0105cy do wykastrowania ustawy o dost\u0119pie do informacji publicznej.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3658,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3652"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3652"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3652\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3659,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3652\/revisions\/3659"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}