S\u0105d otworzy\u0142 mi drog\u0119 do Trybuna\u0142u w Strasburgu. Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka b\u0119dzie wi\u0119c mia\u0142 okazj\u0119 oceni\u0107, czy coraz powszechniejszy, szczeg\u00f3lnie wobec Obywateli RP, obyczaj polskiej policji pozbawiania wolno\u015bci bez podstawy prawnej nie narusza Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka.
\n
\nW poniedzia\u0142ek doczeka\u0142am si\u0119 rozpatrzenia przez S\u0105d Rejonowy dla Warszawy-\u015ar\u00f3dmie\u015bcia mojej skargi z czerwca na bezprawne pozbawienie wolno\u015bci przez policj\u0119 podczas kontrmiesi\u0119cznicy smole\u0144skiej. Ja i oko\u0142o 90 innych os\u00f3b zostali\u015bmy wyniesieni z siedz\u0105cej pikiety na trasie marszu smole\u0144skiego i pozbawieni wolno\u015bci przez ponad dwie godziny na pobliskim podw\u00f3rku. Policja nie wypuszcza\u0142a nas, twierdz\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce nie jeste\u015bmy zatrzymani. W tym czasie spisywano nas i sprawdzano w policyjnej bazie. Na koniec dostali\u015bmy propozycj\u0119 zap\u0142acenia mandatu 500 z\u0142 za wykroczenie polegaj\u0105ce na przeszkadzaniu w legalnym zgromadzeniu.<\/p>\n
Sprawdzano nas ponad dwie godziny, mimo \u017ce policjant\u00f3w by\u0142o tam nie mniej ni\u017c zatrzymanych, a do sprawdzenia wystarczy po\u0142\u0105czenie si\u0119 z internetow\u0105 baz\u0105 policji. Mandaty proponowano nam ustnie, a poniewa\u017c odmawiali\u015bmy – policjanci nie potrzebowali czasu, by je wypisywa\u0107.<\/p>\n
Byli\u015bmy pozbawieni wolno\u015bci, bo uniemo\u017cliwiano nam oddalenie si\u0119, a nawet skorzystanie z toalety lub kupno wody w pobliskiej restauracji. Uniemo\u017cliwiono nam kontakt z adwokatami, kt\u00f3rzy przybyli na nasze telefoniczne wezwanie: nie przepuszczono ich przez kordon policji, twierdz\u0105c, \u017ce nie mamy prawa do adwokata, bo nie jeste\u015bmy zatrzymani.<\/p>\n
Mnie to spotka\u0142o raz. Ale np. aktywist\u00f3w Obywateli RP spotyka to do\u015b\u0107 cz\u0119sto. Gdziekolwiek nie p\u00f3jd\u0105 protestowa\u0107 \u2013 np. przeciwko przemarszowi ONR czy pod domem Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego przeciwko upartyjnieniu s\u0105d\u00f3w \u2013 natychmiast s\u0105 \u201elegitymowani\u201d, nieraz przez kilka godzin. Czasem w celu \u201ewylegitymowania\u201d zawo\u017ceni s\u0105 na komend\u0119 policji, gdzie \u2013 tak jak ja i reszta kontrdemonstrant\u00f3w 10 czerwca \u2013 \u201epozostaj\u0105 w dyspozycji policji\u201d.<\/p>\n
Problem w tym, \u017ce nie ma w prawie takiej podstawy pozbawienia wolno\u015bci jak \u201epozostawanie w dyspozycji\u201d. Mo\u017cna by\u0107 zatrzymanym, np. \u201edo wyja\u015bnienia\u201d, czy aresztowanym. Wtedy ma si\u0119 okre\u015blony prawem status i zwi\u0105zane z nim prawa, np. do kontaktu z adwokatem. Tymczasem \u201epozostaj\u0105cy w dyspozycji\u201d nie ma \u017cadnych praw, bo w \u015bwietle przepis\u00f3w taki stan nie istnieje.<\/p>\n
Takie \u201epozostawanie w dyspozycji\u201d sta\u0142o si\u0119 w Polsce zwyczajow\u0105 szykan\u0105 stosowan\u0105 wobec obywateli dysydent\u00f3w. Chcia\u0142am, \u017ceby legalno\u015b\u0107 tych szykan oceni\u0142 polski s\u0105d. Dlatego z pomoc\u0105 reprezentuj\u0105cej mnie pro bono kancelarii adwokackiej Pietrzak Sidor i Wsp\u00f3lnicy z\u0142o\u017cy\u0142am do s\u0105du skarg\u0119 na pozbawienie wolno\u015bci bez podstawy prawnej. I powo\u0142a\u0142am si\u0119 bezpo\u015brednio na konstytucj\u0119: art. 41 ust. 5: \u201eKa\u017cdy bezprawnie pozbawiony wolno\u015bci ma prawo do odszkodowania\u201d.<\/p>\n
Czeka\u0142am trzy miesi\u0105ce i w poniedzia\u0142ek doczeka\u0142am si\u0119 rozpatrzenia mojej skargi. Razem z mec. Paw\u0142em Osikiem usi\u0142owali\u015bmy przekona\u0107 s\u0105d, w osobie s\u0119dziego Paw\u0142a Macugi, \u017ce aby kogo\u015b pozbawi\u0107 wolno\u015bci, trzeba mie\u0107 podstaw\u0119 prawn\u0105. I \u017ce pa\u0144stwowy organ mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 tylko na podstawie i w granicach prawa.<\/p>\n
Polegli\u015bmy. S\u0119dzia oddali\u0142 moj\u0105 skarg\u0105 jako niezasadn\u0105. Uzna\u0142, \u017ce skoro policja ma uprawnienia, \u017ceby legitymowa\u0107 \u2013 to mog\u0142a mnie legitymowa\u0107. I \u017ce legitymowanie przez dwie godziny to nie jest pozbawienie wolno\u015bci, je\u015bli nazywa si\u0119 \u201elegitymowanie\u201d, a nie \u201ezatrzymanie\u201d czy \u201earesztowanie\u201d. Bo tylko aresztowanie czy zatrzymanie jest pozbawieniem wolno\u015bci. A legitymowanie to po prostu czynno\u015b\u0107, do kt\u00f3rej policja jest uprawniona. \u017be trwa\u0142o dwie godziny? Wida\u0107 tyle by\u0142o trzeba. Tym bardziej \u017ce po drugiej stronie kordonu policji zebra\u0142 si\u0119 t\u0142um, kt\u00f3ry domaga\u0142 si\u0119 \u201euwolnienia zatrzymanych\u201d, co mog\u0142o przeszkadza\u0107 policjantom w czynno\u015bciach. S\u0119dzia nie wyja\u015bni\u0142, w jaki spos\u00f3b przeszkadza\u0142o, skoro wystarczy\u0142o, by po\u0142\u0105czyli si\u0119 z komputerow\u0105 baza danych, sprawdzaj\u0105c dane \u201eniezatrzymanych\u201d.<\/p>\n
A wi\u0119c je\u015bli co\u015b nie nazywa si\u0119 zatrzymaniem, to nie jest pozbawieniem wolno\u015bci. I tyle.<\/p>\n
S\u0142uchaj\u0105c uzasadnienia postanowienia s\u0119dziego Macugi, my\u015bla\u0142am sobie, \u017ce nie doczyta\u0142 mojej skargi. Przecie\u017c ja si\u0119 skar\u017cy\u0142am w\u0142a\u015bnie na to, \u017ce by\u0142am pozbawiona wolno\u015bci, mimo \u017ce nie by\u0142am zatrzymana. A wi\u0119c by\u0142am pozbawiona wolno\u015bci bez podstawy prawnej. On za\u015b stwierdzi\u0142, \u017ce skoro nie by\u0142am zatrzymana, to tym samym nie by\u0142am pozbawiona wolno\u015bci. C\u00f3\u017c za wiara w moc s\u0142owa! Wystarczy d\u0142ugopis nazwa\u0107 kajakiem \u2013 i b\u0119dzie kajakiem.<\/p>\n
S\u0119dzia doda\u0142 jeszcze, \u017ce przecie\u017c przeszkadza\u0142am legalnemu zgromadzeniu. Tylko co to ma do mojej skargi? Ja si\u0119 nie skar\u017cy\u0142am na postawienie mi zarzutu przeszkadzania w zgromadzeniu, tylko na bezprawne pozbawienie wolno\u015bci. Czy\u017cby s\u0119dzia uwa\u017ca\u0142, \u017ce policja mia\u0142a prawo sama wymierzy\u0107 mi kar\u0119 za wykroczenie, pozbawiaj\u0105c wolno\u015bci przez dwie godziny?<\/p>\n
Na koniec odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do mojego sumienia. Stwierdzi\u0142, \u017ce gdybym uczestniczy\u0142a w legalnym zgromadzeniu, a kto\u015b by je blokowa\u0142, tobym by\u0142a wdzi\u0119czna policji za interwencj\u0119.<\/p>\n
Jasne! Tylko znowu: jak si\u0119 to ma do mojej skargi? Ja si\u0119 nie skar\u017cy\u0142am na wyniesienie mnie przez policj\u0119 z siedz\u0105cej pikiety. Przeciwnie: uwa\u017cam, \u017ce policja, odblokowuj\u0105c smole\u0144ski poch\u00f3d, dzia\u0142a\u0142a zgodnie z prawem. Mam pretensje o pozbawienie mnie wolno\u015bci bez podstawy prawnej. Mam te\u017c nieodparte wra\u017cenie, \u017ce s\u0119dzia tego po prostu nie zrozumia\u0142.<\/p>\n
Ale nie ma tego z\u0142ego. Od postanowienia s\u0119dziego Macugi o oddaleniu mojej skargi nie mam ju\u017c w kraju \u017cadnego \u015brodka odwo\u0142awczego. Dlatego idziemy do Strasburga. Skoro pozbawianie wolno\u015bci bez podstawy prawnej sta\u0142o si\u0119 metod\u0105 walki polskiej w\u0142adzy z obywatelami dysydentami, to mamy tak zwany problem systemowy. I warto, by oceni\u0142 go mi\u0119dzynarodowy organ ochrony praw cz\u0142owieka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u0105d otworzy\u0142 mi drog\u0119 do Trybuna\u0142u w Strasburgu. Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka b\u0119dzie wi\u0119c mia\u0142 okazj\u0119 oceni\u0107, czy coraz powszechniejszy, szczeg\u00f3lnie wobec Obywateli RP, obyczaj polskiej policji pozbawiania wolno\u015bci bez podstawy prawnej nie narusza Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":376,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=370"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":377,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions\/377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}