Mamy nies\u0119dzi\u00f3w. Niby wiemy o tym od pi\u0119ciu lat, ale \u2013 czego nale\u017ca\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107 \u2013 teraz mamy to stwierdzone w wyrokach.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Mamy pi\u0105tkowy wyrok Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, m\u00f3wi\u0105cy, \u017ce Trybuna\u0142 (niegdy\u015b) Konstytucyjny, orzekaj\u0105c w sk\u0142adzie z dublerem, nie jest s\u0105dem w rozumieniu Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka. A wi\u0119c dublerzy nie s\u0105 s\u0119dziami. A wydane z ich udzia\u0142em rozstrzygni\u0119cia nie s\u0105 orzeczeniami. By\u0142o ich za\u015b do tej pory 352. W tym te najwa\u017cniejsze, ustrojowe, jak cho\u0107by ten o usuni\u0119ciu Adama Bodnara z urz\u0119du RPO. A za chwil\u0119 o nieobowi\u0105zywaniu w Polsce wyrok\u00f3w TSUE.<\/p>\n\n\n\n
I mamy o dzie\u0144 wcze\u015bniejszy wyrok Naczelnego S\u0105du Administracyjnego (w sk\u0142adzie: Cezary Pryca, Ma\u0142gorzata Koryci\u0144ska i Wojciech Kr\u0119cisz – przewodnicz\u0105cy i sprawozdawca). Ten z kolei mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 do podwa\u017cenia nominacji 27 s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego. Wydany zosta\u0142 w oparciu o wyrok Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci UE, kt\u00f3ry odpowiedzia\u0142 NSA na pytanie, czy s\u0119dzia powo\u0142any z udzia\u0142em neo-KRS\u00a0 jest powo\u0142any w\u0142a\u015bciwie. Chodzi\u0142o o odwo\u0142ania od wynik\u00f3w konkursu na s\u0119dzi\u00f3w SN przeprowadzonego w 2018 r. Odwo\u0142ali si\u0119 kandydaci odrzuceni, tzw. kamikadze, kt\u00f3rzy startowali, by ujawni\u0107 pozorno\u015b\u0107 konkursu i jego nieprawid\u0142owo\u015bci. TSUE da\u0142 wskaz\u00f3wki, jak oceni\u0107, czy neo-KRS jest organem niezale\u017cnym.<\/p>\n\n\n\n
NSA je zastosowa\u0142 i\u2026 uchyli\u0142 uchwa\u0142y neo-KRS o powo\u0142aniu 27 s\u0119dzi\u00f3w do S\u0105du Najwy\u017cszego (Izba Cywilna i dwie neo-Izby: Dyscyplinarna i Kontroli Nadzwyczajnej). W uzasadnieniu wytkn\u0105\u0142 wszystko: \u017ce cz\u0142onk\u00f3w neo-KRS powo\u0142ali de facto<\/em> politycy, \u017ce zasiadaj\u0105 tam prezesi s\u0105d\u00f3w zale\u017cni od ministra sprawiedliwo\u015bci, \u017ce sam konkurs by\u0142 \u2013 jak si\u0119 okaza\u0142o \u2013 wadliwy. Do tego neo-KRS nie wype\u0142nia swojej konstytucyjnej powinno\u015bci stania na stra\u017cy niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w i niezale\u017cno\u015bci s\u0119dzi\u00f3w, bo nigdy w tych sprawach nie zabiera g\u0142osu. Zosta\u0142a te\u017c zawieszona w cz\u0142onkostwie Europejskiej Sieci Krajowych Rad S\u0105downictwa jako cia\u0142o niespe\u0142niaj\u0105ce standard\u00f3w europejskich: \u201eobecna Krajowa Rada S\u0105downictwa nie daje wystarczaj\u0105cych gwarancji niezale\u017cno\u015bci od organ\u00f3w w\u0142adzy wykonawczej i w\u0142adzy ustawodawczej w procedurze powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w. Stopie\u0144 jej zale\u017cno\u015bci od w\u0142adzy ustawodawczej i wykonawczej przy wykonywaniu powierzonych jej zada\u0144 jest za\u015b na tyle wysoki, \u017ce nie mo\u017ce on by\u0107 bez znaczenia dla oceny odno\u015bnie do spe\u0142niania przez wy\u0142onionych przez ni\u0105 s\u0119dzi\u00f3w obiektywnych wymog\u00f3w (przes\u0142anek) niezawis\u0142o\u015bci i bezstronno\u015bci wynikaj\u0105cych z art. 47 Karty Praw Podstawowych\u201d.<\/p>\n\n\n\n Do tego NSA kwestionuje spos\u00f3b og\u0142oszenia konkursu na s\u0119dzi\u00f3w do SN: prezydent zrobi\u0142 to bez kontrasygnaty premiera, cho\u0107 nie jest to jego konstytucyjna prerogatywa (przed rz\u0105dami PiS konkursy og\u0142asza\u0142a KRS).<\/p>\n\n\n\n Koniec ko\u0144c\u00f3w NSA uchyli\u0142 uchwa\u0142y neo-KRS w sprawie konkursu na s\u0119dzi\u00f3w SN jako wydane przez organ niespe\u0142niaj\u0105cy konstytucyjnych i unijnych kryteri\u00f3w. I umorzy\u0142 post\u0119powanie, co wyklucza wydanie w tej sprawie nowych uchwa\u0142 przez neo-KRS. To powa\u017cny krok naprz\u00f3d w dziele obrony praworz\u0105dno\u015bci: stwierdzenie, \u017ce neo-KRS ze swej natury nie ma kompetencji do uczestniczenia w procedurze s\u0119dziowskich nominacji.<\/p>\n\n\n\n NSA powiedzia\u0142 „A”. Ale nie powiedzia\u0142 „B”. Wraz z tym orzeczeniem prawnie przesta\u0142a wi\u0119c istnie\u0107 podstawa, na kt\u00f3rej prezydent powo\u0142a\u0142 27 s\u0119dzi\u00f3w do S\u0105du Najwy\u017cszego. Na zdrowy rozum: skoro \u201eodpad\u0142a podstawa\u201d \u2013 jak m\u00f3wi\u0105 prawnicy – to akt dokonany w oparciu o ni\u0105 mo\u017cna uzna\u0107 za niewa\u017cny. Cho\u0107 nie jest to twarda zasada: jak podkre\u015bla prof. \u0141\u0119towska, wszystko zale\u017cy od powagi naruszenia le\u017c\u0105cego u podstaw uchylenia.<\/p>\n\n\n\n Rekomendowanie s\u0119dzi\u00f3w przez organ pozbawiony gwarancji politycznej bezstronno\u015bci wydaje si\u0119 powa\u017cne. Powagi naruszeniu dodaje te\u017c inny fakt: prezydent powo\u0142a\u0142 tych 27 os\u00f3b do SN, ignoruj\u0105c natychmiast wykonalne postanowienie NSA o wstrzymaniu nominacji w zwi\u0105zku z tocz\u0105cymi si\u0119 przed NSA sprawami odwo\u0142awczymi.<\/p>\n\n\n\n NSA na ko\u0144cu uzasadnienia czwartkowego wyroku umywa r\u0119ce od rozstrzygania kwestii wa\u017cno\u015bci prezydenckich nominacji. Pisze: \u201eskutki wydanego w sprawie orzeczenia nie odnosz\u0105 si\u0119 do ustrojowej wa\u017cno\u015bci oraz skuteczno\u015bci prezydenckich akt\u00f3w powo\u0142a\u0144 na urz\u0105d s\u0119dziego S\u0105du Najwy\u017cszego dokonanych na podstawie rekomendacji przedstawionych przez KRS kontrolowan\u0105 uchwa\u0142\u0105. W aktualnym stanie prawnym akty te bowiem nie podlegaj\u0105 s\u0105dowej weryfikacji i nie s\u0105 wzruszalne\u201d.<\/p>\n\n\n\n Czy rzeczywi\u015bcie nie podlegaj\u0105 s\u0105dowej weryfikacji? A gdyby tak prezydent powo\u0142a\u0142 na s\u0119dziego SN kota prezesa Kaczy\u0144skiego, niczym Kaligula konia Incitatusa na senatora? Te\u017c nie by\u0142oby to \u201ewzruszalne\u201d? Nie ma przepisu, kt\u00f3ry wy\u0142\u0105cza akty prezydenta spod kontroli. Tak przyj\u0119\u0142y s\u0105dy administracyjne, bo im tak \u0142atwiej. Konstytucja da\u0142a prezydentowi prerogatyw\u0119 powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w, ale tylko na wniosek Krajowej Rady S\u0105downictwa. Konstytucja nie wyj\u0119\u0142a te\u017c prezydenta spod obowi\u0105zku wykonywania orzecze\u0144 s\u0105d\u00f3w. Ani nie daje mu prawa decydowania za nie. Zatem nie mo\u017ce dokona\u0107 nominacji s\u0119dzi\u00f3w, ignoruj\u0105c \u2013 jak w tym przypadku \u2013 bezpo\u015brednio wykonalne orzeczenie.<\/p>\n\n\n\n Koncepcj\u0119 uzdrawiaj\u0105cej mocy prezydenta przy powo\u0142aniu s\u0119dzi\u00f3w z nieprawid\u0142owych konkurs\u00f3w lansuje tzw. ustawa kaga\u0144cowa, by uniemo\u017cliwi\u0107 kwestionowanie nominacji neos\u0119dzi\u00f3w. Kwestionowanie prawomocno\u015bci prezydenckich nominacji uznaje ona za delikt dyscyplinarny, a rozpatrywanie takich spraw przekazuje Izbie Kontroli Nadzwyczajnej SN, z\u0142o\u017conej, po cz\u0119\u015bci przynajmniej, z s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142anych na mocy uchylonej przez NSA uchwa\u0142y. Uznaj\u0105c, \u017ce akty prezydenta nie podlegaj\u0105 weryfikacji, wspiera si\u0119 to antykonstytucyjne rozumowanie.<\/p>\n\n\n\n Poza tym: skoro w czwartkowym wyroku NSA uzna\u0142 si\u0119 za w\u0142a\u015bciwy do rozpatrzenia skarg os\u00f3b odrzuconych w konkursie do S\u0105du Najwy\u017cszego, mimo \u017ce PiS \u2013 przepisem niekonstytucyjnym i sprzecznym z traktatow\u0105 zasad\u0105 prawa do \u015brodk\u00f3w odwo\u0142awczych \u2013 odebra\u0142 tym osobom prawo do odwo\u0142ania, to r\u00f3wnie dobrze m\u00f3g\u0142 oceni\u0107 wa\u017cno\u015b\u0107 podj\u0119tej sprzecznie z prawem decyzji prezydenta. Szczeg\u00f3lnie gdy \u201eodpad\u0142a podstawa\u201d prawna tych nominacji, czyli uchwa\u0142a neo-KRS.<\/p>\n\n\n\n W pi\u0105tek Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka orzek\u0142, \u017ce Duda z\u0142ama\u0142 prawo, odmawiaj\u0105c zaprzysi\u0119\u017cenia trzech prawid\u0142owo wybranych do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego s\u0119dzi\u00f3w, ignoruj\u0105c wyrok TK i powo\u0142uj\u0105c trzech dubler\u00f3w. A czym by\u0142o powo\u0142anie s\u0119dzi\u00f3w do SN mimo wstrzymania tego procesu przez NSA? Uznanie, \u017ce akty prezydenckie s\u0105 \u201eniewzruszalne\u201d, sankcjonuje owoce przest\u0119pstwa. A kot prezesa w S\u0105dzie Najwy\u017cszym mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mamy nies\u0119dzi\u00f3w. Niby wiemy o tym od pi\u0119ciu lat, ale \u2013 czego nale\u017ca\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107 \u2013 teraz mamy to stwierdzone w wyrokach.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2659,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3811"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3811"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3814,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3811\/revisions\/3814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}