{"id":3920,"date":"2021-06-19T07:00:15","date_gmt":"2021-06-19T05:00:15","guid":{"rendered":"http:\/\/siedlecka.blog.polityka.pl\/?p=3920"},"modified":"2021-06-19T07:20:31","modified_gmt":"2021-06-19T05:20:31","slug":"rzecznik-wykastrowany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/2021\/06\/19\/rzecznik-wykastrowany\/","title":{"rendered":"Rzecznik wykastrowany"},"content":{"rendered":"\n

Doczekali\u015bmy si\u0119: po ponad dw\u00f3ch miesi\u0105cach Trybuna\u0142 Julii Przy\u0142\u0119bskiej wyda\u0142 uzasadnienie do swojego wyroku w sprawie pe\u0142nienia urz\u0119du RPO po zako\u0144czeniu kadencji. Na razie go jeszcze nie opublikowa\u0142, a jedynie przes\u0142a\u0142 RPO Adamowi Bodnarowi – z dat\u0105 17 czerwca, czyli na dzie\u0144 przed g\u0142osowaniem w Senacie nad Lidi\u0105 Staro\u0144<\/a>.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Jak nale\u017ca\u0142o oczekiwa\u0107, jest w tym uzasadnieniu wskaz\u00f3wka, co powinien uchwali\u0107 Sejm na wypadek, gdyby dotychczasowemu RPO sko\u0144czy\u0142a si\u0119 kadencja, a nie wybrano nowego. Dlaczego t\u0119 wskaz\u00f3wk\u0119 Trybuna\u0142 daje dopiero teraz? Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce po to, aby by\u0142 pretekst dla w\u0142adzy do uchwalenia nowych przepis\u00f3w ju\u017c po usuni\u0119ciu Bodnara z urz\u0119du, co nast\u0105pi 15 lipca. Bo gdyby nadal urz\u0119dowa\u0142, to logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 tych przepis\u00f3w mog\u0142oby by\u0107 nieusuni\u0119cie go z Biura RPO.<\/p>\n\n\n\n

Co w uzasadnieniu\nnapisa\u0142 Trybuna\u0142?<\/p>\n\n\n\n

Przede wszystkim wywodzi on, \u017ce kontynuowanie sprawowania urz\u0119du po up\u0142yni\u0119ciu kadencji przez dotychczasowego RPO jest absolutnie konstytucyjnie wykluczone. Konstytucja m\u00f3wi o pi\u0119cioletniej kadencji \u2013 i tyle. Bez \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci przeci\u0105gania jej. \u201eW ocenie Trybuna\u0142u przepis pozwalaj\u0105cy Rzecznikowi pe\u0142ni\u0107 swe obowi\u0105zki do czasu obj\u0119cia stanowiska przez nowo powo\u0142anego RPO jest form\u0105 wyd\u0142u\u017cenia kadencji Rzecznika, okre\u015blonej wprost w art. 209 ust. 1 Konstytucji. Pozostaje on w sprzeczno\u015bci z wyra\u017con\u0105 w nim okre\u015blon\u0105 liczbowo d\u0142ugo\u015bci\u0105 kadencji zaplanowan\u0105 na pi\u0119\u0107 lat\u201d.<\/p>\n\n\n\n

By uzasadni\u0107, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie nale\u017cy rozumie\u0107 s\u0142owo \u201ekadencja\u201d (pi\u0119cioletnia), Trybuna\u0142 si\u0119ga do Monteskiusza, a nawet do \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142owu s\u0142owa \u201ekadencja\u201d: \u201eEtymologicznie bowiem kadencja<\/em> pochodzi od rdzenia kad-, kt\u00f3ry w j\u0119zykach protoindoeuropejskich oznacza\u0142 upadek<\/em>. Z tego samego pnia wywodzi si\u0119 kaduk, czyli maj\u0105tek bez spadkobierc\u00f3w, okre\u015blenie rytmu w muzyce i kadencja w rozumieniu trwania pewnego urz\u0119du\u201d.<\/p>\n\n\n\n

A wi\u0119c Adam Bodnar musi \u201eupa\u015b\u0107\u201d. Nawet je\u015bli jego \u201emaj\u0105tek\u201d nie ma spadkobierc\u00f3w. Ale co w takim razie z maj\u0105tkiem, czyli urz\u0119dem? Trybuna\u0142 wskazuje, \u017ce nale\u017cy wydzieli\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w i uprawnie\u0144, kt\u00f3re po zako\u0144czeniu kadencji, w czasie \u201ebezkr\u00f3lewia\u201d, rzecznik czy inna osoba mo\u017ce wykonywa\u0107, a kt\u00f3rych nie: \u201eTrybuna\u0142 zdaje sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce w pewnych okoliczno\u015bciach mo\u017ce si\u0119 nie uda\u0107 osi\u0105gn\u0105\u0107 konsensusu odno\u015bnie do nowego RPO, a urz\u0105d nie mo\u017ce pozosta\u0107 nieobsadzony przez jaki\u015b czas. Sytuacja taka powinna by\u0107 uregulowana ustawowo w spos\u00f3b niebudz\u0105cy w\u0105tpliwo\u015bci konstytucyjnych. Tymczasem art. 3 ust. 6 ustawy o RPO powierza obowi\u0105zki ust\u0119puj\u0105cemu RPO bezwarunkowo, jednocze\u015bnie nie precyzuj\u0105c, kt\u00f3re z przepis\u00f3w o RPO maj\u0105 w takiej sytuacji zastosowanie, co sk\u0142ada si\u0119 na obowi\u0105zki Rzecznika, a co na przywileje, z kt\u00f3rych nie powinien korzysta\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Dalej sugeruje, \u017ce takim uprawnieniem, kt\u00f3rego mie\u0107 nie powinien, jest inicjowanie spraw s\u0105dowych. Czyli proponuje odebra\u0107 takiemu nie w pe\u0142ni Rzecznikowi kompetencj\u0119, kt\u00f3ra w\u0142adz\u0119 najbardziej uwiera. Jak np. skar\u017cenie decyzji premiera do s\u0105du administracyjnego (vide wybory \u201ekopertowe\u201d), wspieranie ukaranych demonstrant\u00f3w czy restaurator\u00f3w przed s\u0105dami (w wyniku czego ustali\u0142o si\u0119 orzecznictwo, \u017ce antycovidowe zakazy zosta\u0142y wprowadzone bez podstawy prawnej). Trybuna\u0142 uzasadnia, \u017ce przyznanie Rzecznikowi takich uprawnie\u0144 po zako\u0144czeniu kadencji godzi\u0142oby w konstytucyjn\u0105 zasad\u0119 pewno\u015bci prawnej. Niepewni prawomocno\u015bci dzia\u0142a\u0144 takiego przeterminowanego Rzecznika mieliby by\u0107 obywatele i s\u0105dy.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego te wskaz\u00f3wki ukazuj\u0105 si\u0119 dopiero teraz? Bo gdyby rz\u0105d wcze\u015bniej przygotowa\u0142 takie prawo, przed odej\u015bciem Adama Bodnara, to Bodnar by\u0142by jego naturalnym beneficjentem. A tak rz\u0105d b\u0119dzie mia\u0142 alibi, by wprowadzi\u0107 do Biura RPO swojego cz\u0142owieka. I wyposa\u017cy\u0107 go w takie uprawnienia, \u017ceby \u201enie przeszkadza\u0142\u201d w\u0142adzy. Oczywi\u015bcie nie zaraz. Na razie Biuro RPO po prostu przestanie dzia\u0142a\u0107 do czasu uchwalenia \u2013 zapewne po wakacjach \u2013 nowego prawa.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie mo\u017ce by\u0107 i tak, \u017ce przed 15 lipca uda si\u0119 wybra\u0107 nowego RPO. Tyle \u017ce ju\u017c wida\u0107, \u017ce Senat nie zgodzi si\u0119 na \u201ekogokolwiek\u201d. Wi\u0119c musia\u0142aby to by\u0107 kandydatura kompromisowa. Jaki PiS ma w takim kompromisie interes, skoro teraz ma piecz\u0119\u0107 Trybuna\u0142u na pomy\u015ble tymczasowego RPO o kompetencjach do \u2013 co najwy\u017cej \u2013 udzielania ludno\u015bci porad prawnych?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Doczekali\u015bmy si\u0119: po ponad dw\u00f3ch miesi\u0105cach Trybuna\u0142 Julii Przy\u0142\u0119bskiej wyda\u0142 uzasadnienie do swojego wyroku w sprawie pe\u0142nienia urz\u0119du RPO po zako\u0144czeniu kadencji. Na razie go jeszcze nie opublikowa\u0142, a jedynie przes\u0142a\u0142 RPO Adamowi Bodnarowi – z dat\u0105 17 czerwca, czyli na dzie\u0144 przed g\u0142osowaniem w Senacie nad Lidi\u0105 Staro\u0144.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3025,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3920"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3920"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3920\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3928,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3920\/revisions\/3928"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}