Dzi\u015b 20. rocznica zamach\u00f3w terrorystycznych w USA. To ci\u0105gle bolesna tragedia blisko 3 tys. bezpo\u015brednich ofiar i ich rodzin. Ale nie mniej tragiczne s\u0105 skutki cywilizacyjne i moralne: Zach\u00f3d w obronie, ale te\u017c pod pretekstem walki z terroryzmem porzuci\u0142 lub przewarto\u015bciowa\u0142, a\u017c do zaprzeczenia im, warto\u015bci oparte na prawach cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
To, \u017ce dzi\u015b praktycznie nie dzia\u0142a prawo uchod\u017acze, jest jednym ze skutk\u00f3w – w uchod\u017acach widzimy zagro\u017cenie terrorystyczne i czujemy si\u0119 usprawiedliwieni, odpychaj\u0105c ich od granic. Nawet gdy oznacza to dla nich \u015bmier\u0107. Cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to ludzie z kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych ryzyko bycia ofiar\u0105 zamachu terrorystycznego jest niepor\u00f3wnanie wi\u0119ksze ni\u017c w Europie. To oni uciekaj\u0105 przed terroryzmem.<\/p>\n\n\n\n
Terrory\u015bci dzia\u0142aj\u0105 w my\u015bl zasady, \u017ce cz\u0142owiek jest \u015brodkiem do celu: realizacji ideologii. Pora\u017ck\u0105 praw cz\u0142owieka w starciu z ideologi\u0105 terrorystyczn\u0105 s\u0105 zab\u00f3jstwa dokonywane za pomoc\u0105 dron\u00f3w. Ofiary wyznaczane s\u0105 nie na drodze s\u0105dowej, ale decyzj\u0105 polityczn\u0105, na podstawie rekomendacji s\u0142u\u017cb specjalnych. Usprawiedliwieniem dla porzucenia zasady s\u0105dowego wymiaru kary jest \u201ewojna z terroryzmem\u201d \u2013 nieskodyfikowane poj\u0119cie, kt\u00f3re dzi\u0119ki owemu nieskodyfikowaniu mo\u017ce obejmowa\u0107 dowolne dzia\u0142ania. To, ile Bogu ducha winnych os\u00f3b zginie w takim zamachu, nie ma wi\u0119kszego znaczenia, je\u015bli tylko zasadniczy cel zostanie osi\u0105gni\u0119ty. A wi\u0119c zasada \u201ecz\u0142owiek \u015brodkiem do celu\u201d w czystej postaci.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142a\u015bnie \u201eThe Washington Post\u201d potwierdzi\u0142, \u017ce w niedawnym ameryka\u0144skim zamachu dronem na samoch\u00f3d jad\u0105cy w stron\u0119 lotniska w Kabulu, w kt\u00f3rym mia\u0142 si\u0119 znajdowa\u0107 \u201epotencjalny zamachowiec\u201d, zgin\u0119\u0142o dziesi\u0119ciu cywil\u00f3w, w tym o\u015bmioro dzieci, notabene<\/em> pracownik afga\u0144skiej organizacji charytatywnej i jego rodzina. Domniemanego terrorysty tam nie by\u0142o. Takich przypadkowych ofiar w zamachach dron\u00f3w s\u0105 tysi\u0105ce, afera wybucha tylko, je\u015bli oka\u017c\u0105 si\u0119 obywatelami USA. Fundament praw cz\u0142owieka, jakim jest zasada niezbywalnej godno\u015bci cz\u0142owieka, zostaje zniesiona zakl\u0119ciem \u201ewalka z terroryzmem\u201d.<\/p>\n\n\n\n Od 20 lat na dzier\u017cawionej od Kuby przez USA wyspie Guantanamo funkcjonuje wi\u0119zienie, w kt\u00f3rym pozbawia si\u0119 wolno\u015bci bez wyroku domniemanych terroryst\u00f3w. Na wi\u0119kszo\u015b\u0107 z uwi\u0119zionych nie ma dowod\u00f3w. Nie da si\u0119 ich skaza\u0107 za konkretne czyny. Zgodnie z zasad\u0105 habeas corpus<\/em> powinni by\u0107 uwolnieni. Ale w \u015bwiecie po 11 wrze\u015bnia bycie \u201edomniemanym terroryst\u0105\u201d wyjmuje cz\u0142owieka spod ochrony praw cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Zamach z 11 wrze\u015bnia usprawiedliwia \u0142amanie \u201e\u015bwi\u0119tej\u201d zasady praw cz\u0142owieka: zakazu tortur. Szczyc\u0105ce si\u0119 poszanowaniem praw cz\u0142owieka pa\u0144stwa Zachodu, w tym Polska, wynajmowa\u0142y ameryka\u0144skim s\u0142u\u017cbom specjalnym \u201eczarne dziury\u201d \u2013 miejsca, gdzie mo\u017cna by\u0142o porywa\u0107, wi\u0119zi\u0107 i torturowa\u0107 ludzi podejrzewanych o terroryzm lub o to, \u017ce co\u015b wiedz\u0105 na temat terroryst\u00f3w. Istnienie \u201eczarnych dziur\u201d potwierdzi\u0142o szereg raport\u00f3w, m.in. Rady Europy i Parlamentu Europejskiego, a tak\u017ce \u2013 w 2014 r. – Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka w sprawie przeciwko Polsce. Nakaza\u0142 m.in. zako\u0144czy\u0107 \u015bledztwo w tej sprawie tocz\u0105ce si\u0119 od 2008 r. Do dzisiaj (13 lat) nie zosta\u0142o zako\u0144czone. W zesz\u0142ym roku Trybuna\u0142 Karny w Hadze przyj\u0105\u0142 do rozpoznania spraw\u0119 \u0142amania praw cz\u0142owieka przez USA w Afganistanie, w tym w\u0105tek \u201eczarnych dziur\u201d, do kt\u00f3rych porywano ludzi.<\/p>\n\n\n\n Zamach z 11 wrze\u015bnia przedefiniowa\u0142 te\u017c prawo do prywatno\u015bci. Strach ludzi przed atakami terrorystycznymi, podsycany przez s\u0142u\u017cby specjalne, da\u0142 spo\u0142eczne przyzwolenie na masow\u0105, prewencyjn\u0105 – jawn\u0105 (m.in. pods\u0142uchiwanie i podgl\u0105danie w miejscach publicznych za pomoc\u0105 monitoringu wizyjnego) i tajn\u0105 – kontrol\u0119. Edward Snowden, sygnalista \u015bcigany przez wymiar sprawiedliwo\u015bci USA, ujawni\u0142 w 2013 r. skal\u0119 niejawnej, systemowej kontroli w ramach programu PRISM, sprawowanej tylko przez s\u0142u\u017cby ameryka\u0144skie \u2013 NSA. To u\u0142amek problemu. A od tego czasu nast\u0105pi\u0142a zmiana jako\u015bciowa: zlikwidowano barier\u0119 informatyczn\u0105 i teraz s\u0142u\u017cby potrafi\u0105 ju\u017c nie tylko gromadzi\u0107 wszelkie dane teleinformatyczne o ka\u017cdym z nas, ale te\u017c b\u0142yskawicznie je analizowa\u0107 pod k\u0105tem precyzyjnie dobranych kryteri\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W Polsce s\u0142u\u017cby specjalne dosta\u0142y m.in. – na mocy zakl\u0119cia \u201ewojna z terroryzmem\u201d \u2013 prawo do inwigilowania bez zgody s\u0105du ka\u017cdego cudzoziemca wje\u017cd\u017caj\u0105cego na teren Polski, do swobodnego dost\u0119pu do naszej aktywno\u015bci w internecie (jakich informacji szukamy, z kim si\u0119 kontaktujemy), a tak\u017ce (ABW) do w\u0142amywania si\u0119 do komputer\u00f3w i sieci \u2013 np. wewn\u0105trz firm czy redakcji \u2013 w celu testowania ich bezpiecze\u0144stwa przed w\u0142amaniem. I nie by\u0142o w tej sprawie masowych protest\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wprowadzono te\u017c prawo do zestrzelenia samolotu pasa\u017cerskiego, je\u015bli jest podejrzenie, \u017ce na pok\u0142adzie s\u0105 terrory\u015bci. Uchyli\u0142 je Trybuna\u0142 Konstytucyjny. I uzasadni\u0142 zasad\u0105 poszanowania godno\u015bci: \u017cycie pasa\u017cer\u00f3w nie mo\u017ce by\u0107 \u015brodkiem do celu, jakim jest zapewnienie bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n \u015awiat po 11 wrze\u015bnia zmieni\u0142 si\u0119 nieodwracalnie, a zmiana ta jest zwyci\u0119stwem terroryst\u00f3w nad warto\u015bciami Zachodu. Deklaratywnie nadal si\u0119 odwo\u0142ujemy do praw cz\u0142owieka, ale ca\u0142e ich kategorie zosta\u0142y przedefiniowane, cz\u0119sto w spos\u00f3b zaprzeczaj\u0105cy ich istocie. Dzieje si\u0119 to w spos\u00f3b niedostrzegalny, zgodny z metafor\u0105 o podgrzewanej \u017cabie. \u017byjemy w trybie permanentnego stanu wyj\u0105tkowego. To, co przed 11 wrze\u015bnia wydawa\u0142oby si\u0119 niedopuszczalne, szokuj\u0105ce i gro\u017ane, sta\u0142o si\u0119 \u2013 jak zab\u00f3jstwa za pomoc\u0105 dron\u00f3w \u2013 oboj\u0119tnie odnotowywanymi informacjami. Zakl\u0119cia \u201ewojna z terroryzmem\u201d, \u201ewojna hybrydowa\u201d sprawiaj\u0105, \u017ce najdrastyczniejsze \u0142amanie praw cz\u0142owieka staje si\u0119 usprawiedliwion\u0105 samoobron\u0105. I przestali\u015bmy zauwa\u017ca\u0107, jak\u0105 p\u0142acimy za to cen\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzi\u015b 20. rocznica zamach\u00f3w terrorystycznych w USA. To ci\u0105gle bolesna tragedia blisko 3 tys. bezpo\u015brednich ofiar i ich rodzin. Ale nie mniej tragiczne s\u0105 skutki cywilizacyjne i moralne: Zach\u00f3d w obronie, ale te\u017c pod pretekstem walki z terroryzmem porzuci\u0142 lub przewarto\u015bciowa\u0142, a\u017c do zaprzeczenia im, warto\u015bci oparte na prawach cz\u0142owieka.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4158,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4155"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4155"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4159,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4155\/revisions\/4159"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}