PiS, \u201ereformuj\u0105c\u201d Trybuna\u0142 Konstytucyjny (z wielk\u0105 determinacj\u0105, bo uchwali\u0142 w tej sprawie bodaj pi\u0119\u0107 ustaw i nowelizacji), wprowadzi\u0142 m.in. kadencyjno\u015b\u0107 funkcji prezesa. Wcze\u015bniej prezesi sprawowali t\u0119 funkcj\u0119 do ko\u0144ca swojego s\u0119dziowania w Trybunale.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
PiS uwa\u017ca\u0142, \u017ce to patologia, a w imi\u0119 walki z elitami i demokratyzacji nale\u017cy wprowadzi\u0107 kadencj\u0119. I wprowadzi\u0142: sze\u015bcioletni\u0105. Obecnie prezesuj\u0105cej TK (powo\u0142anej notabene<\/em> sprzecznie z pisowskimi przepisami) Julii Przy\u0142\u0119bskiej ta kadencja ko\u0144czy si\u0119 20 grudnia 2022 r. Ale \u201eprezes Julia\u201d \u2013 jak familiarnie pisa\u0142 o niej w zhakowanych mailach minister Micha\u0142 Dworczyk – wcale nie chce ust\u0105pi\u0107. S\u0142u\u017cby prawne Trybuna\u0142u wypracowa\u0142y stanowisko, wedle kt\u00f3rego nie obowi\u0105zuje jej kadencyjno\u015b\u0107. Mamy to stanowisko w ramach odpowiedzi udzielonej nam przez s\u0142u\u017cby prasowe TK.<\/p>\n\n\n\n Stanowisko opiera si\u0119 na fakcie, \u017ce Julia Przy\u0142\u0119bska zosta\u0142a mianowana prezesk\u0105, gdy zbieg\u0142y si\u0119 dwie ustawy: stara i nowa. S\u0142u\u017cby prawne Trybuna\u0142u s\u0105 zdania, \u017ce do pani prezes nale\u017cy stosowa\u0107 stare prawo, kt\u00f3re nie przewidywa\u0142o kadencyjno\u015bci, a nie nowe, kt\u00f3re j\u0105 przewiduje. Przeciwnego zdania \u2013 opieraj\u0105c si\u0119 na tych samych niespornych faktach – jest zapytany przez nas by\u0142y wiceprezes TK prof. Stanis\u0142aw Biernat.<\/p>\n\n\n\n 20 grudnia 2016 r. wesz\u0142a w \u017cycie ustawa \u201ePrzepisy wprowadzaj\u0105ce ustaw\u0119 o organizacji i trybie post\u0119powania przed Trybuna\u0142em Konstytucyjnym oraz ustaw\u0119 o statusie s\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u Konstytucyjnego\u201d. Ale nie ca\u0142a, tylko jej przepisy o trybie wyboru prezesa. A tak\u017ce przepis uchylaj\u0105cy poprzedni\u0105 ustaw\u0119 o TK.<\/p>\n\n\n\n Julia Przy\u0142\u0119bska moc\u0105 nowej ustawy zosta\u0142a prezesk\u0105 21 grudnia. Ale \u2013 pisz\u0105 s\u0142u\u017cby prawne TK \u2013 przepisy m\u00f3wi\u0105ce o sze\u015bcioletniej kadencji (jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 przepis\u00f3w nowej ustawy) wesz\u0142y w \u017cycie dopiero 14 dni po wdro\u017ceniu przepis\u00f3w o wyborze prezesa. A wi\u0119c Przy\u0142\u0119bska zosta\u0142a wybrana w takim stanie prawnym, \u017ce przepis\u00f3w o kadencji prezesa nie by\u0142o. Zatem kadencja jej nie obowi\u0105zuje: \u201eW chwili wyboru obecnie urz\u0119duj\u0105cego Prezesa TK przepisy nie okre\u015bla\u0142y kadencji tego urz\u0119du, a zatem – tak jak w przypadku wszystkich poprzednich prezes\u00f3w \u2013 kadencja urz\u0119duj\u0105cego Prezesa TK zako\u0144czy si\u0119 z chwil\u0105 wyga\u015bni\u0119cia mandatu s\u0119dziego Trybuna\u0142u Konstytucyjnego\u201d \u2013 czytamy w odpowiedzi Biura Informacyjnego TK dla \u201ePolityki\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ale w tym logicznym ci\u0105gu rozumowania jest luka, na kt\u00f3r\u0105 zwraca uwag\u0119 prof. Biernat. Bo owszem, obecna prezes zosta\u0142a wybrana, gdy nie obowi\u0105zywa\u0142 przepis o kadencji, ale i gdy nie obowi\u0105zywa\u0142a ju\u017c ustawa, wed\u0142ug kt\u00f3rej prezes pe\u0142ni t\u0119 funkcj\u0119 do ko\u0144ca swojej s\u0119dziowskiej kadencji.<\/p>\n\n\n\n Zatem Przy\u0142\u0119bska wpad\u0142a w swego rodzaju dziur\u0119 w czasie. Ale prawnicy maj\u0105 na takie sytuacje narz\u0119dzia w postaci regu\u0142 wyk\u0142adni. Te za\u015b zastosowa\u0142 poproszony przez nas o to prof. Stanis\u0142aw Biernat.<\/p>\n\n\n\n Stanowisko s\u0142u\u017cb prawnych TK uzna\u0142 za \u201eb\u0142\u0119dne, poniewa\u017c zosta\u0142o oparte na nieprawid\u0142owym i niepe\u0142nym rozumowaniu\u201d. Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce \u201ezdaje si\u0119 ono opiera\u0107 na koncepcji ochrony praw nabytych\u201d: skoro poprzedni prezesi nie byli ograniczeni kadencj\u0105, to i prezes Przy\u0142\u0119bska nie jest, bo kiedy zacz\u0119\u0142a prezesowanie, nie by\u0142o jeszcze ograniczenia jej kadencji.<\/p>\n\n\n\n Tymczasem, podkre\u015bla prof. Biernat, \u201ew odniesieniu do warunk\u00f3w sprawowania publicznych funkcji konstytucyjnego organu pa\u0144stwa nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o prawach nabytych\u201d. Powo\u0142ywanie si\u0119 na sytuacje poprzednich prezes\u00f3w zdaniem prof. Biernata tym bardziej jest nieuprawnione, \u017ce wynika\u0142y ka\u017cdorazowo z konkretnych przepis\u00f3w kolejnych ustaw o TK obowi\u0105zuj\u0105cych w dniu zako\u0144czenia poszczeg\u00f3lnych kadencji. Natomiast w dniu powo\u0142ania Julii Przy\u0142\u0119bskiej na stanowisko prezesa nie obowi\u0105zywa\u0142a ju\u017c poprzednia ustawa o TK: \u201ePowo\u0142anie si\u0119 w argumentacji na przepisy nieobowi\u0105zuj\u0105cych ju\u017c ustaw nie ma \u017cadnego normatywnego uzasadnienia, innymi s\u0142owy: trafia w pr\u00f3\u017cni\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n Trzecim argumentem prof. Biernata jest fakt, \u017ce artyku\u0142 o sze\u015bcioletniej kadencji prezesa ma charakter \u201eorganizacyjno-proceduralny\u201d, a takie, zgodnie z przyj\u0119t\u0105 wyk\u0142adni\u0105, stosuje si\u0119 bezpo\u015brednio i wprost do wszystkich przypadk\u00f3w, kt\u00f3re istniej\u0105 w dniu jego wej\u015bcia w \u017cycie. A wi\u0119c i do sytuacji zastanych \u2013 jak ta, \u017ce Julia Przy\u0142\u0119bska by\u0142a ju\u017c prezesem TK, i to wybranym, gdy \u017caden przepis prawny nie regulowa\u0142, do kiedy mo\u017ce sprawowa\u0107 t\u0119 funkcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c:\nprof. Stanis\u0142aw Biernat uwa\u017ca, \u017ce Julii Przy\u0142\u0119bskiej nie m\u00f3g\u0142 obj\u0105\u0107 stan prawny,\nkt\u00f3ry obejmowa\u0142 poprzednich prezes\u00f3w, bo nie obowi\u0105zywa\u0142, gdy obj\u0119\u0142a funkcj\u0119.\nObowi\u0105zuje j\u0105 zatem stan prawny, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 za jej prezesury:\nsze\u015bcioletniej kadencji.<\/p>\n\n\n\nKadencja prezesa TK. Fakty<\/h2>\n\n\n\n