Trwa jubileuszowy, 20. Maraton Pisania List\u00f3w Amnesty International. W wielu miejscach organizuj\u0105 go szko\u0142y. Mo\u017ce ostatni raz? Bo jednocze\u015bnie w Sejmie trwa uchwalanie ustawy lex Czarnek. Mo\u017cliwe, \u017ce w przysz\u0142ym roku wi\u0119\u017aniowie sumienia, w obronie kt\u00f3rych mo\u017cna b\u0119dzie pisa\u0107 listy, b\u0119d\u0105 musieli przej\u015b\u0107 przez cenzur\u0119 kuratora o\u015bwiaty. Patrz\u0105c na list\u0119 tegorocznych, w przysz\u0142ym roku mog\u0142oby by\u0107 z tym cienko.<\/p>\n\n\n\n
Maraton wymy\u015blili polscy aktywi\u015bci. Przyj\u0105\u0142 si\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Jego bohaterk\u0105 by\u0142a np. transp\u0142ciowa Chelsea Manning, kt\u00f3ra przed tranzycj\u0105 jako Bradley Manning przekaza\u0142a portalowi WikiLeaks tajne dokumenty wojskowe, opisuj\u0105ce m.in. zbrodnie armii ameryka\u0144skiej w Iraku i Afganistanie.<\/p>\n\n\n\n
Tegoroczne wi\u0119\u017aniarki i wi\u0119\u017aniowie sumienia mog\u0105 wzbudzi\u0107 ideologiczny niepok\u00f3j ministra edukacji Przemys\u0142awa Czarnka i jego kurator\u00f3w – na czele z os\u0142awion\u0105 ma\u0142opolsk\u0105 kuratork\u0105 Barbar\u0105 Nowak,\u00a0kt\u00f3ra \u015bciga dyrektork\u0119 szko\u0142y w Dobczycach za udzia\u0142 uczni\u00f3w w festynie \u201eTour de Konstytucja\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Mamy np. dwie ukrai\u0144skie aktywistki na rzecz praw os\u00f3b LGBT+: Ann\u0119 Sharyhin\u0119 i Vir\u0119 Chemygin\u0119, za\u0142o\u017cycielki Sphere. Organizacja zapewnia w Charkowie bezpieczne lokum dla do\u015bwiadczaj\u0105cych przemocy kobiet i os\u00f3b LGBT+. Aktywistki spotykaj\u0105 si\u0119 z przemoc\u0105 ze strony organizacji homofobicznych i nie mog\u0105 liczy\u0107 na skuteczn\u0105 ochron\u0119 w\u0142adz. Czy to si\u0119 spodoba w kraju, kt\u00f3rego w\u0142adze popiera\u0142y samorz\u0105dowe tzw. uchwa\u0142y anty-LGBT? Kt\u00f3rego prezydent t\u0142umaczy\u0142, \u017ce \u201eto nie ludzie, to ideologia\u201d? A minister o\u015bwiaty stwierdzi\u0142: \u201eci ludzie nie s\u0105 r\u00f3wni ludziom normalnym\u201d?<\/p>\n\n\n\n
Dalej mamy meksyka\u0144sk\u0105 dzia\u0142aczk\u0119 na rzecz praw kobiet Wendy Galarz\u0119. Listami mo\u017cna wesprze\u0107 jej walk\u0119 o poci\u0105gni\u0119cie do odpowiedzialno\u015bci winnych otwarcia ognia do demonstruj\u0105cych po zab\u00f3jstwie kobiety, kt\u00f3ra pad\u0142a ofiar\u0105 dyskryminacji ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107. Wendy zosta\u0142a postrzelona i wszcz\u0119\u0142a spraw\u0119 przeciwko policji. Walka o prawa kobiet to nie jest temat, kt\u00f3ry minister Czarnek chcia\u0142by widzie\u0107 w szko\u0142ach, gdzie dziewcz\u0119ta maj\u0105 \u201epiel\u0119gnowa\u0107 cnoty niewie\u015bcie\u201d i rodzi\u0107 pierwsze dziecko w wieku 20-25 lat. A tak\u017ce by\u0107 wyrozumia\u0142e dla m\u0119\u017cczyzny, nawet gdy \u201ezachowuje si\u0119 jak ostatni wariat, przychodzi w nocy do domu pijany, zdradza gdzie\u015b na bokach swoj\u0105 \u017con\u0119, nie dba o t\u0119 rodzin\u0119. Ale kobieta wychowuj\u0119 t\u0119 dw\u00f3jk\u0119 dzieci, przyjmuje jeszcze tego m\u0119\u017ca z nadziej\u0105, \u017ce on si\u0119 nawr\u00f3ci po jakim\u015b czasie”.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, czy przez cenzur\u0119 kuratora od Czarnka przesz\u0142aby kolejna dziewczyna Ciham Ali z Erytrei. Zamiast \u201epiel\u0119gnowa\u0107 cnoty niewie\u015bcie\u201d jako nastolatka uciek\u0142a z domu, bo marzy\u0142a si\u0119 jej kariera projektantki mody. Chcia\u0142a przedosta\u0107 si\u0119 na Zach\u00f3d. Zosta\u0142a aresztowana i do dzi\u015b nie wiadomo, co w\u0142adze z ni\u0105 zrobi\u0142y. A wi\u0119c jako bohaterka list\u00f3w protestacyjnych pisanych przez uczni\u00f3w polskich szk\u00f3\u0142 do w\u0142adz Erytrei jest pod czterema wzgl\u0119dami niew\u0142a\u015bciwa: porzuci\u0142a rodzin\u0119, nie chce zosta\u0107 szybko \u017con\u0105 i matk\u0105, bo woli robi\u0107 karier\u0119 zawodow\u0105, a w dodatku zosta\u0142a migrantk\u0105, podobnie jak kobiety, kt\u00f3re polskie w\u0142adze wypychaj\u0105 do las\u00f3w na granicy z Bia\u0142orusi\u0105, nara\u017caj\u0105c ich zdrowie i \u017cycie. Wreszcie: uczniowie mieliby wyra\u017ca\u0107 protest wobec jej \u201ezagini\u0119cia\u201d przez w\u0142adze Erytrei w sytuacji, gdy liczba os\u00f3b, kt\u00f3re zosta\u0142y \u201ezagini\u0119te\u201d przez polskich funkcjonariuszy po polskiej stronie na granicy z Bia\u0142orusi\u0105, idzie ju\u017c w setki.<\/p>\n\n\n\n
Kolejny wi\u0119zie\u0144 sumienia, Gwatemalczyk (rdzenny mieszkaniec) Bernardo Caal Xol, na poz\u00f3r mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 dla w\u0142adz o\u015bwiatowych do zaakceptowania, bo dzia\u0142a\u0142 na rzecz zachowania \u015brodowiska naturalnego, za co zosta\u0142 skazany na siedem lat wi\u0119zienia. Ale a nu\u017c taki bohater zach\u0119ci uczni\u00f3w do protest\u00f3w przeciwko wycinaniu kolejnej puszczy czy budowie autostrady przez kolejne unikalne przyrodniczo obszary, jak Biebrza\u0144ski Park Narodowy? Poza tym w Polsce te\u017c zatrzymuje si\u0119 i s\u0105dzi aktywist\u00f3w ekologicznych, czasem robi si\u0119 im przeszukanie osobiste \u201ew poszukiwaniu narkotyk\u00f3w\u201d\u2026 A wi\u0119c aktywista gwatemalski nie jest raczej wzorem osobowo\u015bciowym, kt\u00f3ry kuratorzy Czarnka chcieliby zaleca\u0107 do promowania. Ekolodzy, obok cyklist\u00f3w i wegetarian, s\u0105 wszak u nas oficjalnie \u201eobywatelami gorszego sortu\u201d. W dodatku organizatorzy maratonu nieopatrznie opisali Bernardo Caal Xol jako wyst\u0119puj\u0105cego \u201ew obronie \u015bwi\u0119tej rzeki\u201d, a to pachnie poga\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n
Kolejna tegoroczna bohaterka maratonu to chi\u0144ska dziennikarka Zhang Zhan. W lutym 2021 r., tu\u017c po wybuchu pandemii w Wuhanie, pojecha\u0142a do tego \u2013 zamkni\u0119tego w\u00f3wczas przez w\u0142adz\u0119 – \u00a0miasta i raportowa\u0142a w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych o pandemii, zatrzymywaniu niezale\u017cnych reporter\u00f3w i reporterek i n\u0119kaniu rodzin os\u00f3b chorych na koronawirusa. Zatrzymano j\u0105 i skazano na cztery lata wi\u0119zienia. Kuratorom od Czarnka mo\u017ce si\u0119 to skojarzy\u0107 ze stref\u0105 zakazan\u0105 na granicy bia\u0142oruskiej, gdzie zamkni\u0119cie przed\u0142u\u017cono do marca. Z represjami wobec wolontariuszy, tak\u017ce mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy uwi\u0119zionym w strefie ludziom nios\u0105 pomoc humanitarn\u0105. I wobec dziennikarzy, kt\u00f3rzy \u2013 nawet przed granic\u0105 strefy \u2013 pr\u00f3buj\u0105 zebra\u0107 materia\u0142, by informowa\u0107 o sytuacji opini\u0119 publiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Podobne skojarzenia mo\u017ce mie\u0107 kurator o\u015bwiaty wobec kolejnej bohaterki maratonu: nastoletniej Palestynki Janny Jihad, kt\u00f3ra jako spo\u0142eczna dziennikarka informuje o sytuacji na Zachodnim Brzegu Jordanu okupowanym przez Izrael. Jest za to szykanowana, otrzymuje gro\u017aby \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n
Imoleayo Michael, m\u0142ody Nigeryjczyk, zosta\u0142 aresztowany za przeciwstawianie si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci specjalnego oddzia\u0142u policji, kt\u00f3ry\u00a0 nadu\u017cywa prawa do stosowania przemocy. Jest programist\u0105 i rozpowszechnia\u0142 informacje o antypolicyjnych protestach w mediach. Wtr\u0105cono go do wi\u0119zienia i grozi mu kilka lat pozbawienia wolno\u015bci. Kuratorzy od Czarnka mog\u0105 nabra\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, czy protesty przeciwko brutalno\u015bci policji s\u0105 postaw\u0105 zas\u0142uguj\u0105c\u0105 na promowanie w polskiej szkole. Szczeg\u00f3lnie \u017ce niekt\u00f3re uczennice i uczniowie mog\u0105 pami\u0119ta\u0107, jak policjant z\u0142ama\u0142 w trzech miejscach r\u0119k\u0119 dziewczynie podczas zesz\u0142orocznych protest\u00f3w przeciwko antyaborcyjnemu wyrokowi TK. Ucierpia\u0142o wtedy w Warszawie sze\u015b\u0107 demonstrantek: z\u0142amany nos, noga, uszkodzenie kr\u0119gos\u0142upa. Policja umorzy\u0142a post\u0119powanie i og\u0142osi\u0142a, \u017ce to \u201efa\u0142szywa narracja\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Uczennice i uczniowie mog\u0105 te\u017c pami\u0119ta\u0107, jak policja przysz\u0142a do Ma\u0107ka Rauhuta, 14-latka z Krapkowic, i grozi\u0142a mu wi\u0119zieniem za to, \u017ce poinformowa\u0142 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych o demonstracji Strajku Kobiet w swoim mie\u015bcie. Mog\u0105 pami\u0119ta\u0107, \u017ce uczni\u00f3w i uczennic zastraszanych problemami w szkole za udzia\u0142 w demonstracjach by\u0142o wi\u0119cej. Mog\u0105 pami\u0119ta\u0107 zarzuty \u201esprowadzenia powszechnego niebezpiecze\u0144stwa dla zdrowia i \u017cycie\u201d dla organizatorek protest\u00f3w, tak\u017ce maturzystek.<\/p>\n\n\n\n
Podobnie niekorzystnie na morale uczni\u00f3w wed\u0142ug ministra Czarnka mog\u0142oby by\u0107 ocenione poparcie dla Panusayi, znanej jako „Rung\u201d, czyli „t\u0119cza\u201d, tajlandzkiej studentki. Ju\u017c sam jej przydomek mo\u017ce by\u0107 uznany za niecenzuralny, szczeg\u00f3lnie \u017ce opowiada si\u0119 za r\u00f3wno\u015bci\u0105. W dodatku jest dzia\u0142aczk\u0105 opozycji i symbolem walki o wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, przeciwko przepisom, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 prawo do krytyki w\u0142adz. W marcu by\u0142a wi\u0119ziona na mocy tego prawa przez 60 dni i prowadzi\u0142a strajk\u00a0g\u0142odowy. Teraz grozi jej do\u017cywotnie wi\u0119zienie.<\/p>\n\n\n\n
Kolejny bohater maratonu AI to egipski prawnik zajmuj\u0105cy si\u0119 obron\u0105 praw cz\u0142owieka Mohamed Baker. Organizatorzy pisz\u0105, \u017ce zosta\u0142 fa\u0142szywie oskar\u017cony o\u202fterroryzm i osadzony w wi\u0119zieniu, gdzie nie ma nawet \u0142\u00f3\u017cka czy materaca, nie ma spacer\u00f3w ani widze\u0144 z rodzin\u0105. Tu niby nie ma si\u0119 czego czepi\u0107, ale\u2026 Mo\u017cna podejrzewa\u0107, \u017ce Mohamed Baker wyznaje islam. A zgodnie z promowan\u0105 przez w\u0142adze narracj\u0105, m.in. za pomoc\u0105 specjalnych spot\u00f3w w rz\u0105dowej telewizji, muzu\u0142manie to terrory\u015bci. A ten ma zarzut o terroryzm. Twierdzenie, \u017ce taki zarzut wobec muzu\u0142manina jest nies\u0142uszny, mog\u0142oby pomiesza\u0107 w g\u0142owach uczennicom i uczniom.<\/p>\n\n\n\n
Ostatni bohater tegorocznego maratonu, 16-letni Bia\u0142orusin Mikita Zalatarou, jako jedyny chyba nie mo\u017ce budzi\u0107 zastrze\u017ce\u0144 ju\u017c cho\u0107by tylko dlatego, \u017ce polskie w\u0142adze oficjalnie sprzyjaj\u0105 bia\u0142oruskiej opozycji. Dlatego nie obci\u0105\u017ca go fakt, \u017ce zosta\u0142 zatrzymany podczas antyrz\u0105dowej demonstracji. Zosta\u0142 obwiniony o rzucenie koktajlu Mo\u0142otowa w stron\u0119 dw\u00f3ch funkcjonariuszy. By torturowany, skazano go na pi\u0119\u0107 lat wi\u0119zienia. Przez kurator\u00f3w od Czarnka m\u00f3g\u0142by by\u0107 uznany za po\u017cyteczny wychowawczo dow\u00f3d na to, \u017ce dzia\u0142ania polskich w\u0142adz wobec demonstrant\u00f3w na tym tle mog\u0105 by\u0107 uznane za wysoce umiarkowane.<\/p>\n\n\n\n