
{"id":4370,"date":"2022-01-20T15:24:39","date_gmt":"2022-01-20T14:24:39","guid":{"rendered":"http:\/\/siedlecka.blog.polityka.pl\/?p=4370"},"modified":"2022-01-20T17:09:51","modified_gmt":"2022-01-20T16:09:51","slug":"sad-najwyzszy-o-bezprawiu-na-granicy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/2022\/01\/20\/sad-najwyzszy-o-bezprawiu-na-granicy\/","title":{"rendered":"S\u0105d Najwy\u017cszy o bezprawiu na granicy"},"content":{"rendered":"\n<p>Stan wyj\u0105tkowy w\u0142adza wprowadzi\u0142a \u0142ami\u0105c konstytucj\u0119 \u2013 orzek\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w sprawie dziennikarzy ukaranych nagan\u0105. Stanu wyj\u0105tkowego ju\u017c nie ma, jest stan niekonstytucyjnego rozporz\u0105dzenia. I s\u0105 kolejne osoby karane za pomaganie uchod\u017acom. S\u0105dy musz\u0105 wzi\u0105\u0107 ten wyrok pod uwag\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Wzi\u0105\u0107 go pod uwag\u0119 w praworz\u0105dnym kraju powinni te\u017c ci, kt\u00f3rzy przy granicy w mundurach i z d\u0142ug\u0105 broni\u0105 zatrzymuj\u0105 i zastraszaj\u0105 wolontariuszy i dziennikarzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Kilka dni temu uzbrojeni ludzie nieznanej formacji trzymali w nocy, w lesie, pod broni\u0105 kilkoro wolontariuszy, kt\u00f3rzy zjawili si\u0119 tam z pomoc\u0105 humanitarn\u0105 na wezwanie ci\u0119\u017cko chorego irackiego ch\u0142opaka. Zabrali im telefony i dokumenty (relacja <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/oko.press\/videos\/877400789618842\">na portalu OKO.press<\/a>). Ci ludzie zrobili to nawet nie na obszarze zamkni\u0119tym przez ministra. Zapewne zostali wyszkoleni tak, by traktowa\u0107 wolontariuszy jako wrog\u00f3w zagra\u017caj\u0105cych bezpiecze\u0144stwu polskiej granicy. Podobnymi wrogami s\u0105 dziennikarze.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzyosobowy sk\u0142ad Izby Karnej S\u0105du Najwy\u017cszego (przewodnicz\u0105cy Tomasz Artymiuk, sprawozdawca Barbara Skoczkowska i \u00a0W\u0142odzimierz Wr\u00f3bel) rozpatrzy\u0142 we wtorek kasacj\u0119 Rzecznika Praw Obywatelskich od ukarania za z\u0142amanie zakazu pobytu w strefie stanu wyj\u0105tkowego trojga dziennikarzy pracuj\u0105cych dla niemiecko-francuskiej telewizji ARTE i francuskiej agencji AFP.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0105d w pe\u0142ni zgodzi\u0142 si\u0119 z argumentami RPO, \u017ce rozporz\u0105dzenie o stanie wyj\u0105tkowym naruszy\u0142o ustaw\u0119 o stanie wyj\u0105tkowym i konstytucj\u0119. Naruszy\u0142o za\u015b tym, \u017ce zakaz jest ca\u0142kowity i og\u00f3lny, gdy tymczasem ustawa m\u00f3wi, \u017ce nale\u017cy wskaza\u0107 \u201eoznaczone miejsca, obiekty i obszary\u201d, na kt\u00f3rych b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0142 stan wyj\u0105tkowy i \u201eustalony czas\u201d obowi\u0105zywania. S\u0105d Najwy\u017cszy: \u201eNie stanowi oznaczonego miejsca, obiektu i obszaru po\u0142o\u017conego na obszarze obj\u0119tym stanem wyj\u0105tkowym, o kt\u00f3rym m\u00f3wi art. 18 ust. 2 pkt 1 u.s.w., obszar obj\u0119ty stanem wyj\u0105tkowym, za\u015b za <em>ustalony czas<\/em> nie mo\u017cna uzna\u0107 <em>ca\u0142ej doby<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei konstytucja (art. 233 ust. 1) zakazuje ograniczenia stanem wyj\u0105tkowym zasady poszanowania ludzkiej godno\u015bci, ochrony \u017cycia (od siebie dodam: uchod\u017acy w lasach umieraj\u0105), zasady humanitarnego traktowania, dost\u0119pu do s\u0105du (\u0142ami\u0105 go wyw\u00f3zki) czy ochrony rodziny i dzieci (rodziny s\u0105 rozdzielane, dzieci wypycha si\u0119 do lasu). S\u0105d Najwy\u017cszy: \u201ena podstawie ustawy o stanie wyj\u0105tkowym nie jest mo\u017cliwe jakiekolwiek ograniczenie ochrony godno\u015bci cz\u0142owieka, ochrony \u017cycia lub obowi\u0105zku humanitarnego traktowania\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Art. 228 ust. 5 konstytucji nakazuje, by ograniczenia na\u0142o\u017cone stanem nadzwyczajnym odpowiada\u0142y stopniowi zagro\u017cenia, czyli by by\u0142y proporcjonalne. Tymczasem \u201edosz\u0142o do nieproporcjonalnego wkroczenia w wolno\u015b\u0107 przemieszczania si\u0119 oraz wyboru pobytu. (\u2026) Nie spos\u00f3b przyj\u0105\u0107, \u017ce zakaz przebywania na obszarze obj\u0119tym stanem wyj\u0105tkowym bez wzgl\u0119du na por\u0119 dnia oraz miejsce mo\u017cna uzna\u0107 za uzasadnione zagro\u017ceniem bezpiecze\u0144stwa obywateli oraz porz\u0105dku publicznego, zwi\u0105zanym z obecn\u0105 sytuacj\u0105 na granicy pa\u0144stwowej Rzeczypospolitej Polskiej z Republik\u0105 Bia\u0142orusi&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>W dodatku jakie zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa ma obecno\u015b\u0107 kilku dziennikarzy czy dzia\u0142aczy humanitarnych? SN odni\u00f3s\u0142 si\u0119 tu szczeg\u00f3lnie do Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca, kt\u00f3remu w\u0142adze odm\u00f3wi\u0142y pozwolenia na wst\u0119p do strefy stanu wyj\u0105tkowego, a kt\u00f3ry w swojej ustawie ma pomoc humanitarn\u0105 \u201ena terenie ca\u0142ego kraju\u201d \u2013 bez ogranicze\u0144. SN: \u201ewykluczenie mo\u017cliwo\u015bci prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej przez Polski Czerwony Krzy\u017c poprzez wprowadzenie powszechnego zakazu przebywania na obszarze obj\u0119tym stanem wyj\u0105tkowym przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w stanowi naruszenie powy\u017cszych regulacji ustawowych\u201d. SN stwierdza, \u017ce \u201eprowadzenie takiej [humanitarnej] dzia\u0142alno\u015bci nie mo\u017ce by\u0107 uznane za dzia\u0142anie nielegalne\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Jako \u017ce wyrok dotyczy dziennikarzy, S\u0105d Najwy\u017cszy odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do ich konstytucyjnego prawa i obowi\u0105zku: pe\u0142nienia misji informacyjnej i kontrolnej. Stwierdzi\u0142, \u017ce og\u00f3lny zakaz, bez wyj\u0105tku dla dziennikarzy (mimo \u017ce wyj\u0105tki uczyniono dla innych grup, np. przedsi\u0119biorc\u00f3w czy pielgrzym\u00f3w do miejsc kultu), \u201eprowadzi do naruszenia\u00a0art. 54 ust. 1 konstytucji, zgodnie z kt\u00f3rym ka\u017cdemu zapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 wyra\u017cania swoich pogl\u0105d\u00f3w oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji&#8221;, oraz\u00a0art. 10 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry gwarantuje &#8222;prawo do wolno\u015bci wyra\u017cania opinii obejmuj\u0105ce wolno\u015b\u0107 posiadania pogl\u0105d\u00f3w, otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji w\u0142adz publicznych i bez wzgl\u0119du na granice pa\u0144stwowe&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>SN uzna\u0142 tak\u017ce, \u017ce zakaz wst\u0119pu dla dziennikarzy narusza Prawo prasowe i mo\u017ce by\u0107 uznany za naruszenie zakazu utrudniania zbierania materia\u0142\u00f3w czy t\u0142umienie krytyki. \u201eKluczowa rola medi\u00f3w wyra\u017ca si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci poprzez przekazywanie informacji o reakcji w\u0142adz pa\u0144stwowych na demonstracje publiczne oraz o formie przywracaniu porz\u0105dku\u201d &#8211; uzasadni\u0142 wyrok SN i przywo\u0142a\u0142 wyroki Trybuna\u0142u w Strasburgu stwierdzaj\u0105ce m.in., \u017ce \u201enie tylko prawem, ale tak\u017ce obowi\u0105zkiem dziennikarzy jest przekazywanie informacji w kwestiach b\u0119d\u0105cych przedmiotem zainteresowania opinii publicznej w spos\u00f3b zgodny z ich obowi\u0105zkami i odpowiedzialno\u015bci\u0105\u201d (Bladet Troms\u00f8 i Stensaas przeciwko Norwegii).<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eW \u015bwietle powy\u017cszego to w\u0142a\u015bnie osoby\nwykonuj\u0105ce zaw\u00f3d dziennikarza posiadaj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 legitymacj\u0119 do przebywania w\nmiejscach, w kt\u00f3rych maj\u0105 miejsce wydarzenia istotne dla wsp\u00f3lnoty politycznej\u201d\n\u2013 czytamy w uzasadnieniu wyroku SN.<\/p>\n\n\n\n<p>Stanu wyj\u0105tkowego ju\u017c nie ma. Ale wszystkie podniesione w tym wyroku argumenty stosuj\u0105 si\u0119 do nowego stanu: rozporz\u0105dzenia szefa MSWiA \u201ew sprawie wprowadzenia czasowego zakazu przebywania w strefie nadgranicznej przyleg\u0142ej do granicy pa\u0144stwowej z Republik\u0105 Bia\u0142orusi\u201d, wydanego\u00a0na podstawie ustawy o ochronie granicy pa\u0144stwowej. Jak dziennikarze i wolontariusze udzielaj\u0105cy pomocy humanitarnej zagra\u017caj\u0105 bezpiecze\u0144stwu polskiej granicy? Nikt nigdy tego nie wyja\u015bni\u0142. Jedyne, co mogli\u015bmy us\u0142ysze\u0107 od w\u0142adzy, to \u017ce ten zakaz jest dla ich w\u0142asnego dobra.<\/p>\n\n\n\n<p>Arbitralne, nieproporcjonalne ograniczenie praw i wolno\u015bci konstytucyjnych za pomoc\u0105 rozporz\u0105dzenia wydanego jednoosobowo przez ministra jest wielokrotnie powa\u017cniejszym z\u0142amaniem konstytucji i mi\u0119dzynarodowych konwencji praw cz\u0142owieka ni\u017c rozporz\u0105dzenie prezydenta czy Rady Ministr\u00f3w z powo\u0142aniem na ustaw\u0119 o stanie wyj\u0105tkowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecne na granicy rozmaite umundurowane, a niekoniecznie znane z nazwy formacje, zaopatrzone w d\u0142ug\u0105 bro\u0144 i robi\u0105ce na polsko-bia\u0142oruskiej granicy co\u015b w rodzaju rekonstrukcji stanu wojennego AD 1981, dzia\u0142aj\u0105 w imieniu pa\u0144stwa (co nie zawsze jest pewne, bo si\u0119 nie legitymuj\u0105). W imieniu pa\u0144stwa orzeka r\u00f3wnie\u017c S\u0105d Najwy\u017cszy. A to on, a nie te uzbrojone osoby czy te\u017c ich prze\u0142o\u017ceni, jest w\u0142adny interpretowa\u0107 prawo. Ci uzbrojeni ludzie powinni jego wyroki co najmniej bra\u0107 pod uwag\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stan wyj\u0105tkowy w\u0142adza wprowadzi\u0142a \u0142ami\u0105c konstytucj\u0119 \u2013 orzek\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w sprawie dziennikarzy ukaranych nagan\u0105. Stanu wyj\u0105tkowego ju\u017c nie ma, jest stan niekonstytucyjnego rozporz\u0105dzenia. I s\u0105 kolejne osoby karane za pomaganie uchod\u017acom. S\u0105dy musz\u0105 wzi\u0105\u0107 ten wyrok pod uwag\u0119. Wzi\u0105\u0107 go pod uwag\u0119 w praworz\u0105dnym kraju powinni te\u017c ci, kt\u00f3rzy przy granicy w mundurach i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4375,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4370"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4370"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4381,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4370\/revisions\/4381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}