Spraw\u0119 \u201etestu na bezstronno\u015b\u0107 s\u0119dziego\u201d S\u0105d Najwy\u017cszy mo\u017ce rozstrzygn\u0105\u0107, zanim sk\u0142\u00f3ceni koalicjanci dojd\u0105 do jakiego\u015b porozumienia na temat prezydenckiego projektu.<\/p>\n\n\n\n
Premier m\u00f3wi, \u017ce rozmowy z Solidarn\u0105 Polsk\u0105 o poparciu dla prezydenckiego projektu przekszta\u0142cenia Izby Dyscyplinarnej SN i rozmowy z Komisj\u0105 Europejsk\u0105 o akceptacji Krajowego Planu Odbudowy s\u0105 \u201ena etapie zaawansowanym\u201d. Marek Ast (PiS), przewodnicz\u0105cy sejmowej komisji sprawiedliwo\u015bci pracuj\u0105cej nad tym projektem, zapowiada w rz\u0105dowym radiu, \u017ce zostanie uchwalony do ko\u0144ca maja. I \u017ce zale\u017cy to od tego, \u201eczy b\u0119dzie porozumienie mi\u0119dzy panem prezydentem a ministrem sprawiedliwo\u015bci\u201d. Z kolei wicemarsza\u0142ek Sejmu Ryszard Terlecki w wywiadzie w \u201eSieciach\u201d \u017cali si\u0119 na szanta\u017ce i roszczenia Solidarnej Polski, gro\u017c\u0105c przedterminowymi wyborami. A wi\u0119c porozumienie z SP wcale si\u0119 rych\u0142o nie rysuje.<\/p>\n\n\n\n
Dwa tygodnie temu przerwano prace nad projektem, a w tym tygodniu nie zaplanowano posiedzenia komisji sprawiedliwo\u015bci na ten temat. Jest posiedzenie we wtorek, ale w sprawie zmiany ustawy o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece oraz ustawy o przetwarzaniu informacji kryminalnych. Oczywi\u015bcie zawsze przedmiot prac mo\u017cna zmieni\u0107, ale to, \u017ce nie zaplanowano pracy nad prezydenckim projektem, pokazuje, \u017ce do porozumienia daleko.<\/p>\n\n\n\n
\u017b\u0105danie wysuwane przez ziobryst\u00f3w jest zwyk\u0142\u0105 hucp\u0105, kpin\u0105 z orzecze\u0144 mi\u0119dzynarodowych trybuna\u0142\u00f3w i oczekiwa\u0144 zg\u0142aszanych przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest przywr\u00f3cenie do pracy zawieszonych s\u0119dzi\u00f3w. Ot\u00f3\u017c chc\u0105 oni, \u017ceby zamiast \u2013 mocno zreszt\u0105 w\u0105tpliwego \u2013 \u201etestu bezstronno\u015bci s\u0119dziego\u201d w ustawie da\u0107 \u201etest apolityczno\u015bci\u201d, gdzie ma si\u0119 bada\u0107, czy s\u0119dzia nie przejawia \u201eaktywno\u015bci publicznej, kt\u00f3ra mo\u017ce rzutowa\u0107 na jego bezstronno\u015b\u0107”. A wi\u0119c chodzi np. o wypowiedzi krytyczne wobec \u201ereformy\u201d wymiaru sprawiedliwo\u015bci czy samego ministra Ziobry albo o udzia\u0142 w zgromadzeniach o takiej tematyce, np. w Marszu Tysi\u0105ca T\u00f3g czy w pikietach w obronie s\u0119dzi\u00f3w prze\u015bladowanych dyscyplinarnie.<\/p>\n\n\n\n
Trudno potraktowa\u0107 takie \u017c\u0105dania powa\u017cnie, je\u015bli rz\u0105d liczy na odblokowanie rozm\u00f3w z Uni\u0105 o KPO. A wi\u0119c trudno spodziewa\u0107 si\u0119 porozumienia w sprawie \u017c\u0105da\u0144 ziobryst\u00f3w. Dlatego zapewne marsza\u0142ek Terlecki straszy przedterminowymi wyborami.<\/p>\n\n\n\n
Nie godz\u0105c si\u0119 na prezydencki \u201etest bezstronno\u015bci\u201d, ziobry\u015bci argumentuj\u0105, \u017ce to droga do odsuwania od s\u0105dzenia s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142anych przez neo-KRS. Gdyby tak by\u0142o rzeczywi\u015bcie, prezydencki projekt nie by\u0142by taki z\u0142y, jaki jest. Ale to mechanizm pozorny: strona ma trzy dni na z\u0142o\u017cenie wniosku o zbadanie bezstronno\u015bci s\u0119dziego, kt\u00f3rego jedynym argumentem nie mo\u017ce by\u0107 powo\u0142anie z udzia\u0142em neo-KRS. Trzeba wykaza\u0107, \u017ce s\u0119dzia nie gwarantuje bezstronno\u015bci w konkretnej sprawie. Taki mechanizm \u2013 wy\u0142\u0105czenia s\u0119dziego \u2013 jest w prawie od zawsze, wi\u0119c ustawa prezydencka nic nowego nie wnosi. Opr\u00f3cz absurdalnego terminu na z\u0142o\u017cenie wniosku: trzy dni od ustalenia sk\u0142adu s\u0105du.<\/p>\n\n\n\n
Tak wi\u0119c ziobry\u015bci walcz\u0105 z wyimaginowanym zagro\u017ceniem i nie jest pewne, czy w og\u00f3le sami w nie wierz\u0105. Rzecz wygl\u0105da raczej na pretekst, by co\u015b dodatkowego dla siebie przy okazji ugra\u0107.<\/p>\n\n\n\n
A tymczasem do S\u0105du Najwy\u017cszego coraz szerszym strumieniem p\u0142yn\u0105 kasacje oparte na argumencie, \u017ce s\u0105d by\u0142 niew\u0142a\u015bciwie obsadzony, bo zasiada\u0142 w nim neos\u0119dzia. Jest ich ju\u017c kilkadziesi\u0105t. Podobnie dzieje si\u0119 w Trybunale Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu, kt\u00f3ry orzek\u0142 jesieni\u0105 (w sprawie Advance Pharma), \u017ce Polska ma systemowy problem z procedur\u0105 powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w przez upolitycznion\u0105 neo-KRS i \u017ce powo\u0142ane tak osoby nie s\u0105 s\u0119dziami, a ich orzeczenia \u2013 orzeczeniami s\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
2 czerwca Izba Karna SN ma rozpatrze\u0107 pierwsz\u0105 spraw\u0119 z tej kategorii. To akurat nie kasacja, tylko pytanie prawne jednego z s\u0105d\u00f3w. S\u0105d pyta o dwie sprawy. Po pierwsze, czy mo\u017ce sam, z urz\u0119du, zbada\u0107 prawid\u0142owo\u015b\u0107 powo\u0142ania s\u0119dziego, czy te\u017c musi czeka\u0107 na wniosek strony w tej sprawie? To wa\u017cne, bo teraz s\u0119dziowie, kt\u00f3rzy sami wy\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 ze spraw, w kt\u00f3rych s\u0105dz\u0105 neos\u0119dziowie lub uchylaj\u0105 orzeczenia wydane przez neos\u0119dzi\u00f3w, poddawani s\u0105 szykanom dyscyplinarnym na mocy ustawy \u201ekaga\u0144cowej\u201d i zawieszani w obowi\u0105zkach.<\/p>\n\n\n\n
I drugie zagadnienie, kt\u00f3re 2 czerwca stanie przed s\u0119dziami Izby Karnej SN: czy do oceny bezstronno\u015bci s\u0119dziego wystarczy spos\u00f3b jego powo\u0142ania (z udzia\u0142em upolitycznionej neo-KRS), czy te\u017c trzeba zbada\u0107 wp\u0142yw tego powo\u0142ania na orzekanie. A wi\u0119c S\u0105d Najwy\u017cszy b\u0119dzie rozstrzyga\u0142, kt\u00f3ry standard jest w Polsce obowi\u0105zuj\u0105cy – ten wynikaj\u0105cy z orzecznictwa Trybuna\u0142u w Strasburgu (\u017ce dyskwalifikuje samo pochodzenie s\u0119dziego \u201ez nieprawego \u0142o\u017ca\u201d, tj. neo-KRS), czy standard zasugerowany w wyroku TSUE z listopada 2019 r. i wyra\u017cony w wykonuj\u0105cej go uchwale trzech po\u0142\u0105czonych Izb SN ze stycznia 2020 (\u017ce bada\u0107 trzeba przebieg procesu nominacji konkretnego s\u0119dziego i jego wp\u0142yw na bezstronno\u015b\u0107 i niezawis\u0142o\u015b\u0107 w konkretnych okoliczno\u015bciach). T\u0119 uchwa\u0142\u0119 SN za sprzeczn\u0105 z konstytucj\u0105 uzna\u0142 Trybuna\u0142 Przy\u0142\u0119bskiej, ale nie m\u00f3g\u0142 jej uchyli\u0107, bo nie ma mocy ani ocenia\u0107, ani uniewa\u017cnia\u0107 uchwa\u0142 S\u0105du Najwy\u017cszego.<\/p>\n\n\n\n
Niewykluczone\nwi\u0119c, \u017ce zanim rz\u0105dz\u0105cy dojd\u0105 do jakiego\u015b porozumienia w sprawie test\u00f3w \u201ebezstronno\u015bci\u201d\ni \u201eapolityczno\u015bci\u201d, S\u0105d Najwy\u017cszy to zagadnienie rozstrzygnie. Oczywi\u015bcie niczego\npolitykom narzuci\u0107 nie mo\u017ce, ale mo\u017ce uchyla\u0107 \u2013 lub nie \u2013 orzeczenia neos\u0119dzi\u00f3w,\na wi\u0119c tworzy\u0107 fakty, realn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 wymiaru sprawiedliwo\u015bci, na kt\u00f3r\u0105\nwp\u0142yw usi\u0142uj\u0105 wywiera\u0107 politycy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Spraw\u0119 \u201etestu na bezstronno\u015b\u0107 s\u0119dziego\u201d S\u0105d Najwy\u017cszy mo\u017ce rozstrzygn\u0105\u0107, zanim sk\u0142\u00f3ceni koalicjanci dojd\u0105 do jakiego\u015b porozumienia na temat prezydenckiego projektu. Premier m\u00f3wi, \u017ce rozmowy z Solidarn\u0105 Polsk\u0105 o poparciu dla prezydenckiego projektu przekszta\u0142cenia Izby Dyscyplinarnej SN i rozmowy z Komisj\u0105 Europejsk\u0105 o akceptacji Krajowego Planu Odbudowy s\u0105 \u201ena etapie zaawansowanym\u201d. Marek Ast (PiS), przewodnicz\u0105cy sejmowej […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3526,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4541"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4541"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4548,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4541\/revisions\/4548"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3526"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}