Czy o wyrwaniu z\u0119b\u00f3w ustawie o dost\u0119pie do informacji publicznej b\u0119d\u0105 orzeka\u0107 osoby, kt\u00f3re maj\u0105 w tym osobisty interes? RPO rozwa\u017cy, czy z\u0142o\u017cy\u0107 wnioski o ich wy\u0142\u0105czenie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Na czele sk\u0142adu Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, kt\u00f3ry ma orzec w sprawie dost\u0119pu do informacji, stoi \u201eprezes Julia\u201d, kt\u00f3ra pod naciskiem opinii publicznej zgodzi\u0142a si\u0119 w ko\u0144cu na ujawnienie – jawnego z mocy ustawy \u2013 o\u015bwiadczenia maj\u0105tkowego, utajnionego na jej wniosek przez pierwsz\u0105 prezes SN Ma\u0142gorzat\u0119 Manowsk\u0105. Sprawozdawc\u0105 (czyli s\u0119dzi\u0105, kt\u00f3ry przygotowuje projekt wyroku) jest Krystyna Paw\u0142owicz, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c poprosi\u0142a (tym razem prezes Przy\u0142\u0119bsk\u0105) o utajnienie swojego o\u015bwiadczenia maj\u0105tkowego. A w sk\u0142adzie s\u0105 s\u0119dziowie i dubler, kt\u00f3rzy tak\u017ce swoje o\u015bwiadczenia w tym roku utajnili: Bart\u0142omiej Socha\u0144ski, Micha\u0142 Warci\u0144ski, Justyn Piskorski oraz Jaros\u0142aw Wyrembak.<\/p>\n\n\n\n
Prezes Przy\u0142\u0119bska jest zreszt\u0105 znana z niech\u0119ci do jawno\u015bci. Swoje urz\u0119dowanie rozpocz\u0119\u0142a zarz\u0105dzeniem, \u017ce rozpraw przed Trybuna\u0142em nie mo\u017cna filmowa\u0107 ani nagrywa\u0107 d\u017awi\u0119ku. Dziennikarze mog\u0105 najwy\u017cej pos\u0142ucha\u0107. A opinia publiczna \u2013 obejrze\u0107 rozpraw\u0119 w internecie. Rozpraw zreszt\u0105 prawie nie ma, orzeczenia zapadaj\u0105 na posiedzeniach niejawnych. Taka tendencja jest od pocz\u0105tku rz\u0105d\u00f3w prezes Przy\u0142\u0119bskiej w TK, ale precyzyjnych danych, w ilu z rozstrzygni\u0119tych wyrokami sprawach odby\u0142y si\u0119 rozprawy, nie ma, bo w statystykach tej informacji si\u0119 nie uwzgl\u0119dnia. A gdyby o takow\u0105 si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 \u2013 TK zapewne odpowiedzia\u0142by, \u017ce to informacja wymagaj\u0105ca przetworzenia, trzeba wi\u0119c wykaza\u0107 interes publiczny w jej otrzymaniu. I zap\u0142aci\u0107. Albo \u017ce nie podlega wnioskowi o informacj\u0119, bo jest ka\u017cdorazowo przed rozpraw\u0105 podawana na stronie TK i mo\u017cna sobie zlicza\u0107 na piechot\u0119. Wi\u0119c trzeba by si\u0119 procesowa\u0107\u2026 Mam z prezes Przy\u0142\u0119bsk\u0105 trzy sprawy o dost\u0119p do informacji publicznej przed NSA.<\/p>\n\n\n\n
Teraz zapyta\u0142am, czy s\u0119dziowie, kt\u00f3rzy utajnili maj\u0105tki, zamierzaj\u0105 si\u0119 ze sprawy o dost\u0119pie do informacji publicznej wy\u0142\u0105czy\u0107 ze wzgl\u0119du na tzw. zewn\u0119trzn\u0105 bezstronno\u015b\u0107 s\u0119dziego (czyli to, czy w odbiorze spo\u0142ecznym s\u0119dzia w danej sprawie daje gwarancje bezstronno\u015bci). Przez tydzie\u0144 nie dosta\u0142am nawet potwierdzenia, \u017ce moje pytanie dotar\u0142o \u2013 mimo monitu.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142adzy ci\u0105\u017cy obowi\u0105zek informacyjny, a w\u0142adzy PiS w szczeg\u00f3lno\u015bci. Do tego stopnia, \u017ce reguluj\u0105c nowe sprawy, od razu wy\u0142\u0105cza je spod ustawy o informacji publicznej (tak by\u0142o np. z zakazan\u0105 stref\u0105 na granicy polsko-bia\u0142oruskiej czy z budow\u0105 na niej muru za ponad 1,5 mld z\u0142, bez przetargu). Do tego dochodzi sprawa \u201et\u0142ustych kot\u00f3w\u201d, kt\u00f3rych posady i maj\u0105tki w\u0142adza wola\u0142aby przed opini\u0105 publiczn\u0105 ukry\u0107. Tak jak w przypadku prezes Przy\u0142\u0119bskiej, kt\u00f3ra utajni\u0142a o\u015bwiadczenie maj\u0105tkowe, \u017ceby si\u0119 nie wyda\u0142o, \u017ce Trybuna\u0142 p\u0142aci\u0142 jej za wynajmowane w Warszawie mieszkanie, mimo \u017ce tu\u017c pod Warszaw\u0105 kupi\u0142a dom. Prawa nie z\u0142amano, ale wygl\u0105da to nie\u0142adnie. \u201ePrezes Julia\u201d t\u0142umaczy\u0142a to zagro\u017ceniem swojego \u017cycia przez nieznane osoby, kt\u00f3re dokonywa\u0142y wtargni\u0119\u0107 do jej mieszkania, ale doniesie\u0144 o tych wtargni\u0119ciach nie sk\u0142ada\u0142a<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Skoro prezes TK nie odpowiada na pytanie o zamiar wy\u0142\u0105czenia si\u0119, zwr\u00f3ci\u0142am si\u0119 z pytaniem do Rzecznika Praw Obywatelskich Marcina Wi\u0105cka, kt\u00f3ry przyst\u0105pi\u0142 do tej sprawy, czy z\u0142o\u017cy takie wnioski o wy\u0142\u0105czenie s\u0119dzi\u00f3w? Biuro RPO odpowiedzia\u0142o: \u201eZ uwagi na ich wag\u0119 oraz znaczenie sprawy zawis\u0142ej przed TK dla ochrony praw obywatelskich RPO zbada okoliczno\u015bci faktyczne wskazane przez Pani\u0105 Redaktor. Na podstawie szczeg\u00f3\u0142owej analizy RPO podejmie decyzj\u0119 w tej sprawie, o kt\u00f3rej Pani\u0105 poinformujemy\u201d.<\/p>\n\n\n\n Obowi\u0105zek udzielania informacji jest sol\u0105 w oku w\u0142adzy. Mog\u0142aby zmieni\u0107 ustaw\u0119, ale boi si\u0119 narazi\u0107 opinii publicznej. A wi\u0119c, jak w sprawie zakazu aborcji, wyjmuje gor\u0105ce kasztany z ognia cudzymi r\u0119kami. Konkretnie r\u0119kami pierwszej prezes SN Ma\u0142gorzaty Manowskiej i Trybuna\u0142u Przy\u0142\u0119bskiej.<\/p>\n\n\n\n P\u00f3\u0142tora roku temu\nprezes Manowska wnios\u0142a do Trybuna\u0142u wniosek o uznanie za sprzeczne z\nkonstytucj\u0105 najwa\u017cniejszych przepis\u00f3w ustawy o dost\u0119pie do informacji\npublicznej. Chodzi g\u0142\u00f3wnie o:<\/p>\n\n\n\n Spekulowano, \u017ce prezes Manowska wnios\u0142a t\u0119 spraw\u0119 do Trybuna\u0142u m.in. w interesie Tadeusza Rydzyka, kt\u00f3ry wraz ze wsp\u00f3\u0142pracownikami fundacji Lux Veritatis stan\u0105\u0142 przed s\u0105dem karnym z prywatnego oskar\u017cenia Stowarzyszenia Watchdog Polska o nieudzielenie informacji publicznej. Ale sama pierwsza prezes SN te\u017c boryka si\u0119 z problemem wniosk\u00f3w o informacj\u0119 publiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli Trybuna\u0142 Przy\u0142\u0119bskiej orzeknie zgodnie z wnioskiem prezes Manowskiej, ustawa o dost\u0119pie do informacji stanie si\u0119 nieprzydatna dla uzyskiwania przez obywateli zagwarantowanego konstytucj\u0105 dost\u0119pu do informacji o dzia\u0142aniach w\u0142adzy publicznej. Ju\u017c dzi\u015b wiele informacji trzeba sobie wyprocesowywa\u0107, nieraz latami, w s\u0105dach administracyjnych, a potem wyprocesowa\u0107 wykonanie tych wyrok\u00f3w. Po wyrwaniu ustawie z\u0119b\u00f3w nie b\u0119dzie ju\u017c o co. A konstytucyjne prawo dost\u0119pu do informacji o dzia\u0142aniach w\u0142adzy b\u0119dzie zapewnia\u0142o tyle samo co\u00a0\u201ewolno\u015b\u0107 s\u0142owa, druku, zgromadze\u0144 i wiec\u00f3w, pochod\u00f3w i manifestacji\u201d zagwarantowane w art. 83 konstytucji PRL.<\/p>\n\n\n\n Wnioskiem prezes Manowskiej Trybuna\u0142 Przy\u0142\u0119bskiej mia\u0142 si\u0119 zaj\u0105\u0107 15 grudnia zesz\u0142ego roku, ale udaremnili to\u2026 pos\u0142owie PiS Arkadiusz Mularczyk i Marek Ast, kt\u00f3rzy jako przedstawiciele marsza\u0142ka Sejmu nie stawili si\u0119 przed Trybuna\u0142em, bo byli zaj\u0119ci w Sejmie. Marsza\u0142ek El\u017cbieta Witek napisa\u0142a im usprawiedliwienie i poprosi\u0142a o zmian\u0119 terminu rozprawy. Taka sytuacja zdarzy\u0142a si\u0119 bodaj pierwszy raz w historii Trybuna\u0142u. A pos\u0142owie raczej nie sami zdecydowali o swojej absencji.<\/p>\n\n\n\n Sprawa spad\u0142a z wokandy ju\u017c drugi raz. Po raz pierwszy – w listopadzie 2021 r., jak g\u0142osi plotka, z powodu braku jednomy\u015blno\u015bci w\u015br\u00f3d s\u0119dzi\u00f3w. Bo \u201eprezes Julia\u201d niejednomy\u015blno\u015bci nie lubi.<\/p>\n\n\n\n Zobaczymy, czy lubi\ndba\u0107 o \u201ezewn\u0119trzn\u0105 bezstronno\u015b\u0107\u201d, czyli spo\u0142eczn\u0105 wiarygodno\u015b\u0107 orzecze\u0144\nTrybuna\u0142u. Cho\u0107 jej trybuna\u0142owi ju\u017c chyba \u017cadna sprawa nie jest w stanie zaszkodzi\u0107\nwizerunkowo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czy o wyrwaniu z\u0119b\u00f3w ustawie o dost\u0119pie do informacji publicznej b\u0119d\u0105 orzeka\u0107 osoby, kt\u00f3re maj\u0105 w tym osobisty interes? RPO rozwa\u017cy, czy z\u0142o\u017cy\u0107 wnioski o ich wy\u0142\u0105czenie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":365,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4617"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4617"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4624,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4617\/revisions\/4624"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}