Pieni\u0105dze na KPO mo\u017ce b\u0119d\u0105. Ale co z powstrzymaniem degradacji s\u0105downictwa? Kolejna przegrana w\u0142adzy w sprawie \u201ereform\u201d w s\u0105downictwie potwierdza, \u017ce PiS patologizuje wymiar sprawiedliwo\u015bci, \u0142ami\u0105c unijne prawo. Tylko: co dalej?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Wyrok TSUE w sprawie ustawy kaga\u0144cowej potwierdza dotychczasowe orzecznictwo TSUE w sprawach pisowskich reform wymiaru sprawiedliwo\u015bci: \u017ce s\u0119dziowie nie mog\u0105 by\u0107 karani za orzekanie, \u017ce maj\u0105 prawo, a nawet obowi\u0105zek z urz\u0119du bada\u0107 prawid\u0142owo\u015b\u0107 sk\u0142adu s\u0105du, \u017ce przepisy dyscyplinarne nie mog\u0105 pozwala\u0107 na \u015bciganie s\u0119dzi\u00f3w za wykonywanie obowi\u0105zk\u00f3w i \u017ce s\u0105d dyscyplinarny musi dawa\u0107 gwarancje bezstronno\u015bci i niezawis\u0142o\u015bci, czego nie dawa\u0142a ani Izba Dyscyplinarna SN, ani (co mo\u017cna wyinterpretowa\u0107 z wyroku) nowa Izba Odpowiedzialno\u015bci Zawodowej SN.<\/p>\n\n\n\n
Przygotowana przez PiS i czekaj\u0105ca w Trybunale niegdy\u015b Konstytucyjnym na rozpatrzenie z wniosku prezydenta kolejna nowelizacja ustawy o S\u0105dzie Najwy\u017cszym teoretycznie mo\u017ce spe\u0142nia\u0107 te wymogi, bo zakazuje karania s\u0119dzi\u00f3w za kwestionowanie legitymacji neos\u0119dzi\u00f3w do orzekania i za stosowanie orzecze\u0144 TSUE. Ale stan praworz\u0105dno\u015bci w Polsce b\u0119dzie w podobnym miejscu, co dzisiaj: ca\u0142y ci\u0119\u017car walki z pa\u0144stwem o nasze prawo do bezstronnego, spe\u0142niaj\u0105cego unijne standardy s\u0105du b\u0119dzie spoczywa\u0142 na barkach s\u0119dzi\u00f3w sprzeciwiaj\u0105cych si\u0119 upolitycznieniu s\u0105downictwa. Nadal bowiem funkcjonowa\u0107 w nim b\u0119d\u0105 neos\u0119dziowie, kt\u00f3rych wci\u0105\u017c przybywa i kt\u00f3rzy w niekt\u00f3rych s\u0105dach stanowi\u0105 ju\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107. I cho\u0107 legitymacj\u0119 do s\u0105dzenia odebra\u0142 im ju\u017c w kilku wyrokach Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka, jak dot\u0105d Komisja Europejska nie zdecydowa\u0142a si\u0119 zaskar\u017cy\u0107 do TSUE legalno\u015bci neos\u0119dzi\u00f3w i nominuj\u0105cej ich neo-KRS.<\/p>\n\n\n\n
Patologizacja s\u0105downictwa w Polsce mo\u017ce si\u0119 spokojnie toczy\u0107 dalej. Ustawa czekaj\u0105ca w Trybunale niegdy\u015b Konstytucyjnym przekazuj\u0105ca s\u0119dziowskie s\u0105downictwo dyscyplinarne do NSA (pomijam niekonstytucyjno\u015b\u0107 tego rozwi\u0105zania) bez wymogu, \u017ce spraw tych nie mog\u0105 s\u0105dzi\u0107 neosedziowie, powoduje, \u017ce nadal kr\u0105\u017cy\u0107 b\u0119dziemy w k\u00f3\u0142ko: w\u0142adza mianuje nie-s\u0119dzi\u00f3w, s\u0119dziowie ich kwestionuj\u0105, a oni s\u0105dz\u0105 dalej.<\/p>\n\n\n\n
W najnowszym wyroku TSUE podkre\u015bla \u2013 podobnie jak we wcze\u015bniejszych wyrokach, m.in. w sprawie Malty z 2021 r., \u017ce \u201eprzy wykonywaniu swojej kompetencji w zakresie organizacji wymiaru sprawiedliwo\u015bci pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie maj\u0105 bowiem obowi\u0105zek dotrzymywa\u0107 zobowi\u0105za\u0144 wynikaj\u0105cych dla nich z prawa Unii. S\u0105 zatem obowi\u0105zane nie dopu\u015bci\u0107 do pogorszenia, z punktu widzenia warto\u015bci pa\u0144stwa prawnego, swojego ustawodawstwa w dziedzinie organizacji wymiaru sprawiedliwo\u015bci poprzez powstrzymanie si\u0119 od przyjmowania przepis\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby narusza\u0107 niezawis\u0142o\u015b\u0107 s\u0119dziowsk\u0105\u201d. To oznacza, \u017ce pa\u0144stwa nie mog\u0105 zmniejsza\u0107 niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w i gwarancji niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w w stosunku do stanu, w jakim wst\u0119powa\u0142y do Unii. Pisowska reforma od pocz\u0105tku t\u0119 sytuacj\u0119 pogarsza\u0142a, w szczeg\u00f3lno\u015bci przez zmian\u0119 sposobu nominowania s\u0119dzi\u00f3w z mieszanego (s\u0119dziowsko-politycznego) na czysto polityczny. Jednak ani Komisja Europejska nie zdecydowa\u0142a si\u0119 postawi\u0107 kropki nad \u201ei\u201d i zaskar\u017cy\u0107 neo-KRS-u do TSUE, ani TSUE przy okazji rozpatrywanych do tej pory pyta\u0144 prejudycjalnych polskich s\u0105d\u00f3w tej kropki nad \u201ei\u201d nie postawi\u0142, zostawiaj\u0105c wszystko na barkach walcz\u0105cych o niezawis\u0142o\u015b\u0107 s\u0119dziom. KE i TSUE skupi\u0142y si\u0119 na obronie s\u0119dzi\u00f3w przed karaniem za weryfikowanie neos\u0119dzi\u00f3w, ale nie pr\u00f3buj\u0105 powstrzyma\u0107 procesu degradacji niezale\u017cno\u015bci s\u0105downictwa, eliminuj\u0105c z systemu neo-KRS.<\/p>\n\n\n\n
Julii Przy\u0142\u0119bskiej mo\u017ce si\u0119 uda\u0107 zebranie jedenastu cz\u0142onk\u00f3w TnK sk\u0142onnych orzeka\u0107 w sprawie wniosku prezydenta. Po wyroku TSUE maj\u0105 uproszczon\u0105 sytuacj\u0119, cho\u0107 nie nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 jednomy\u015blno\u015bci w sprawie konstytucyjno\u015bci przekazania s\u0105downictwa dyscyplinarnego dla s\u0119dzi\u00f3w do NSA. Czy wtedy Unia uzna sytuacj\u0119 za wystarczaj\u0105c\u0105 do odblokowania pieni\u0119dzy na KPO? PiS sam sobie mocno skomplikowa\u0142 sytuacj\u0119 ustaw\u0105 o komisji do badania wp\u0142yw\u00f3w rosyjskich. Unia nie mo\u017ce udawa\u0107, \u017ce nie widzi, jak drastycznie pogarsza ona poziom praworz\u0105dno\u015bci w Polsce, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie nadchodz\u0105cych wybor\u00f3w. I to tak\u017ce wtedy, gdyby parlament uchwali\u0142 prezydenck\u0105 nowelizacj\u0119. Przewodnicz\u0105ca KE Ursula von Der Leyen ju\u017c si\u0119 spraw\u0105 zainteresowa\u0142a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pieni\u0105dze na KPO mo\u017ce b\u0119d\u0105. Ale co z powstrzymaniem degradacji s\u0105downictwa? Kolejna przegrana w\u0142adzy w sprawie \u201ereform\u201d w s\u0105downictwie potwierdza, \u017ce PiS patologizuje wymiar sprawiedliwo\u015bci, \u0142ami\u0105c unijne prawo. Tylko: co dalej?<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3292,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4939"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4939"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4942,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4939\/revisions\/4942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}