Uk\u0142ad zamkni\u0119ty zadzia\u0142a\u0142: w\u0142a\u015bnie Izba Kontroli Nadzwyczajnej SN (z\u0142o\u017cona wy\u0142\u0105cznie z neos\u0119dzi\u00f3w) w dw\u00f3ch skargach komitet\u00f3w wyborczych orzek\u0142a o zgodno\u015bci z prawem uchwa\u0142y PKW (z\u0142o\u017conej z nominat\u00f3w w\u0142adzy politycznej) o organizacji pracy w komisjach wyborczych za granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
RIKN, rozpatruj\u0105c skargi Trzeciej Drogi i Komitetu startuj\u0105cego do Senatu Krzysztofa Kwiatkowskiego uzna\u0142a zgodno\u015b\u0107 z prawem przepisu, kt\u00f3ry daje komisjom wyborczym za granic\u0105 24 godz. na policzeniem g\u0142os\u00f3w. To, \u017ce musz\u0105 dodatkowo policzy\u0107 w tym czasie g\u0142osy oddane w referendum, nie wzbudzi\u0142o niepokoju sk\u0142ad\u00f3w s\u0105dz\u0105cych. Mimo \u017ce je\u015bli komisje terminu 24-godzinnego nie dotrzymaj\u0105 – przepadn\u0105 wszystkie g\u0142osy, nawet te policzone.<\/p>\n\n\n\n
Uzasadnienie jest kuriozalne i wykr\u0119tne. Ot\u00f3\u017c neos\u0119dziowie z IKN stwierdzili, \u017ce… zd\u0105\u017c\u0105. A jak nie zd\u0105\u017c\u0105, to nie szkodzi, bo jak si\u0119 jakiemu\u015b obywatelowi\/ce nie spodoba, \u017ce ich g\u0142os przepad\u0142, to przecie\u017c mog\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107 do IKN protest wyborczy, i ona si\u0119 nad nim pochyli. Trudno potraktowa\u0107 t\u0119 argumentacj\u0119 inaczej, jak kpin\u0119 z wyborc\u00f3w i wybor\u00f3w. Jakie jest bowiem prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce IKN uzna taki protest, neguj\u0105c tym samym swoje w\u0142asne rozstrzygniecie w sprawach skarg komitet\u00f3w Trzeciej Drogi i Krzysztofa Kwiatkowskiego?<\/p>\n\n\n\n
Izba Kontroli Nadzwyczajnej SN powo\u0142uje si\u0119 na to, \u017ce to ustawodawca rozstrzygn\u0105\u0142, by komisje wyborcze za granic\u0105 mia\u0142y tylko 24 godz. na policzenie g\u0142os\u00f3w w wyborach parlamentarnych i PKW nie mo\u017ce tego zmieni\u0107. A w\u0105tpliwo\u015bci konstytucyjnych nie ma, bo ten przepis obowi\u0105zuje od lat i nikt go nie zaskar\u017cy\u0142, bo komisje zagraniczne si\u0119 wyrabia\u0142y. A IKN wierzy, \u017ce tym razem te\u017c tak b\u0119dzie. I nic do rzeczy nie ma, \u017ce dorzucono im teraz do policzenia g\u0142osy w (absurdalnym) referendum. <\/p>\n\n\n\n
Wprawdzie dorzucono te\u017c komisji wyborczych, ale nieproporcjonalnie do liczby os\u00f3b, kt\u00f3re zarejestrowa\u0142y si\u0119 do g\u0142osowania za granic\u0105: o ponad 70 proc. wi\u0119cej jest ch\u0119tnych ni\u017c w 2019 r. (ponad 600 tys.). Poza tym o ile w kodeksie wyborczym rzeczywi\u015bcie przewidziano dla zagranicznych komisji 24 godz., to w ustawie o referendum ju\u017c takiego wymogu nie ma. Izba Kontroli Nadzwyczajnej w og\u00f3le ten fakt pomija i orzeka tak, jakby z g\u00f3ry, bez argumentacji uzna\u0142a, \u017ce gdy wybory i referendum odbywaj\u0105 si\u0119 razem, to obowi\u0105zuj\u0105 zasady wyborcze, a nie referendalne. Odwrotna interpretacja: \u017ce w wyborach obowi\u0105zuj\u0105 wyborcze, a w referendum – referendalne (bez deadline’u) by\u0142aby zgodna z duchem konstytucji, wed\u0142ug kt\u00f3rej wybory s\u0105 powszechne (czyli jak najbardziej masowe) i r\u00f3wne (czyli ka\u017cdy g\u0142os si\u0119 liczy r\u00f3wno). Konstytucja i kodeks wyborczy nak\u0142adaj\u0105 te\u017c na PKW obowi\u0105zek takiej organizacji wybor\u00f3w, by najlepiej realizowa\u0142y te konstytucyjne warto\u015bci. Tymczasem PKW wykorzysta\u0142a wszystkie swoje prerogatywy tak, by maksymalnie skomplikowa\u0107 i g\u0142osowanie, i liczenie g\u0142os\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Art. 160 kodeksu wyborczego wymienia zadania PKW, m.in.: PKW ma tak\u017ce obowi\u0105zek skierowania, w okresie 13 dni przed dniem wybor\u00f3w, przyst\u0119pnej informacji o sposobie g\u0142osowania i warunkach wa\u017cno\u015bci g\u0142osu do mo\u017cliwie najwi\u0119kszej liczby wyborc\u00f3w, a w celu zapewnienia jak najpowszechniejszego udzia\u0142u w wyborach PKW wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z organizacjami pozarz\u0105dowymi do kt\u00f3rych cel\u00f3w statutowych nale\u017cy rozwijanie demokracji, spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego, podnoszenie aktywno\u015bci wyborczej i upowszechnianie praw obywatelskich.<\/p>\n\n\n\n Korzystaj\u0105c z tych uprawnie\u0144, PKW mog\u0142a doprowadzi\u0107 do tego, by referendum nie dezorganizowa\u0142o wybor\u00f3w. A wi\u0119c: Wszystkie te decyzje by\u0142yby zgodne nie tylko z kodeksem wyborczym, ale te\u017c z konstytucj\u0105. Tymczasem decyzje, kt\u00f3re PKW podj\u0119\u0142a, z konstytucj\u0105 s\u0105 sprzeczne: \u0142ami\u0105 zasad\u0119 powszechno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci wybor\u00f3w. Izba Kontroli Nadzwyczajnej w uzasadnieniu oddalenia skarg komitet\u00f3w wyborczych w og\u00f3le nie zaj\u0119\u0142a si\u0119 tym, czy PKW mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 takiego zorganizowania wybor\u00f3w, by by\u0142y zgodne z prawem i by nie ucierpia\u0142y prawa wyborc\u00f3w. Uzasadnienie, kt\u00f3re pojawi\u0142o si\u0119 na stronie S\u0105du Najwy\u017cszego pokazuje – jak wiele uzasadnie\u0144 Trybuna\u0142u niegdy\u015b Konstytucyjnego – \u017ce wysi\u0142ek w\u0142o\u017cono nie w prawnicz\u0105 argumentacj\u0119, ale w kuglowanie s\u0142owami, by og\u0142upi\u0107 ludzi i zado\u015b\u0107uczyni\u0107 woli w\u0142adzy politycznej.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c sam argument, \u017ce nigdy przepisu o 24 godz. na liczenie g\u0142os\u00f3w za granic\u0105 nie zaskar\u017cono do TK, jest kompromituj\u0105cy. Bo owszem, obowi\u0105zuje domniemanie konstytucyjno\u015bci przepisu, ale SN ma obowi\u0105zek stosowania prawa zgodnie z konstytucj\u0105, niezale\u017cnie od tego, czy TK si\u0119 o nim wypowiedzia\u0142, czy nie.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3wnie kompromituj\u0105cy jest pokr\u0119tny j\u0119zyk, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego IKN usi\u0142uje zamota\u0107 spraw\u0119 tak, by w razie czego m\u00f3c powiedzie\u0107, \u017ce nie orzek\u0142a tego, co orzek\u0142a: art. 230 \u00a7 2 kodeksu wyborczego [nak\u0142ada na zagraniczne komisje 24-godzinny termin liczenia g\u0142os\u00f3w i stanowi, \u017ce wszystkie przepadaj\u0105, je\u015bli przynajmniej jednego si\u0119 w tym czasie nie policzy], daje gwarancj\u0119, \u017ce potencjalne problemy z przekazaniem wynik\u00f3w g\u0142osowania Okr\u0119gowej Komisji Wyborczej w Warszawie I z niewielkich obwod\u00f3w zorganizowanych poza granicami kraju (…) nie zablokuj\u0105 na bli\u017cej nieokre\u015blony czas ustalenia wynik\u00f3w wybor\u00f3w i referendum w skali ca\u0142ego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n „Niewielkie obwody” raczej niczego nie zablokuj\u0105, bo s\u0105 niewielkie i uda si\u0119 tam stosunkowo szybko policzy\u0107 g\u0142osy. A co z „wielkimi”? Np. „Gazeta Wyborcza” podaje, \u017ce w jednej z komisji w Londynie, przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce tylko po\u0142owa zapisanych przyjdzie g\u0142osowa\u0107, cz\u0142onkowie b\u0119d\u0105 mieli 10 s na obejrzenie, analiz\u0119 i odnotowanie jednego g\u0142osu. Czy neos\u0119dziowie Izby Kontroli Nadzwyczajnej orzekaj\u0105cy w sprawach obu skarg Komitet\u00f3w Wyborczych (Pawe\u0142 Ksi\u0119\u017cak, Aleksander St\u0119pkowski, El\u017cbieta Karska, Grzegorz \u017bmij i Marek Dobrowolski) potrafiliby dokona\u0107 takiej sztuki? Czy w og\u00f3le ktokolwiek potrafi? A jeszcze trzeba zrobi\u0107 dwa protoko\u0142y dla PKW i przes\u0142a\u0107 je przez konsula. <\/p>\n\n\n\n Ale IKN sobie poradzi\u0142a: po prostu zignorowa\u0142a fakt istnienia okr\u0119gow z du\u017c\u0105 liczb\u0105 wyborc\u00f3w. A w ko\u0144cowym akapicie uzasadnienia stwierdza, \u017ce w razie czego rozpatrzy skargi wyborcze tych, kt\u00f3rych g\u0142osy posz\u0142y na przemia\u0142.<\/p>\n\n\n\n PKW przygotowa\u0142a wybory zgodnie z interesem partii panuj\u0105cej, a Izba Kontroli Nadzwyczajnej SN te ur\u0105gaj\u0105ce zasadom demokracji uchwa\u0142y „przyklepa\u0142a”. Wybory z 4 czerwca 1989 r. w\u0142adze PRL-u przygotowa\u0142y zdecydowanie uczciwiej. Je\u015bli w warunkach tych przygotowanych przez w\u0142adz\u0119 PiS opozycja jednak wygra, to nie b\u0119dzie to triumf demokracji, bo tej w wyborczych regu\u0142ach nie ma. To b\u0119dzie triumf obywatelsko\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli PiS utrzyma w\u0142adz\u0119 dzi\u0119ki wyborczym machlojkom, dla demokratycznego \u015bwiata te wybory b\u0119d\u0105 pod wzgl\u0119dem uczciwo\u015bci i demokratycznych regu\u0142 takie, jak skradzione przez \u0141ukaszenk\u0119 w 2020 r. wybory na Bia\u0142orusi. Wystarczy\u0142o osiem lat.<\/p>\n\n\n\n Wczoraj Michael Kozak, przedstawiciel rz\u0105du USA, asystent sekretarza stanu ds. p\u00f3\u0142kuli zachodniej, na sesji Organizacji Bezpieczenstwa i wsp\u00f3\u0142pracy w Europie, zaapelowa\u0142 do w\u0142adz Polski o podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 w celu za\u017cegnania kryzysu rz\u0105d\u00f3w prawa i niezale\u017cno\u015bci s\u0105downictwa. Polska jest wymieniana obok takich kraj\u00f3w, jak Bia\u0142oru\u015b, W\u0119gry czy Turcja. A w tegorocznym rankingu demokracji V-Dem<\/a> og\u0142aszanym przez Instytut V-Dem Uniwersytetu w G\u00f6teborgu Polsk\u0119 wyprzedzi\u0142y Botswana, Paragwaj, Boliwia, Kosowo i Armenia. Polska zaj\u0119\u0142a 77. miejsce, gdy Czechy miejsce 17. <\/p>\n\n\n\n Na kt\u00f3rym miejscu si\u0119 znajdziemy, je\u015bli prawdziwe oka\u017c\u0105 si\u0119 spekulacje, \u017ce w razie przegranych wybor\u00f3w PiS chce wyprowadzi\u0107 wojsko na ulice i \u017ce niech\u0119\u0107 do wykonania takich rozkaz\u00f3w jest prawdziw\u0105 przyczyn\u0105 sk\u0142adania dymisji wysokich rang\u0105 wojskowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Uk\u0142ad zamkni\u0119ty zadzia\u0142a\u0142: w\u0142a\u015bnie Izba Kontroli Nadzwyczajnej SN (z\u0142o\u017cona wy\u0142\u0105cznie z neos\u0119dzi\u00f3w) w dw\u00f3ch skargach komitet\u00f3w wyborczych orzek\u0142a o zgodno\u015bci z prawem uchwa\u0142y PKW (z\u0142o\u017conej z nominat\u00f3w w\u0142adzy politycznej) o organizacji pracy w komisjach wyborczych za granic\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5066,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5058"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5058"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5068,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5058\/revisions\/5068"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5066"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
– powo\u0142ywanie okr\u0119gowych i rejonowych komisji wyborczych;
– powo\u0142ywanie i odwo\u0142ywanie komisarzy wyborczych;
– ustalanie wzor\u00f3w urz\u0119dowych formularzy oraz druk\u00f3w wyborczych, a wiec np. wzoru list wyborczych i kart do g\u0142osowania;
– ustalenie swojego regulaminu, regulaminu komisarzy wyborczych oraz regulamin\u00f3w okr\u0119gowych, rejonowych, terytorialnych i obwodowych komisji wyborczych, okre\u015blaj\u0105c w nich w szczeg\u00f3lno\u015bci: zasady i tryb pracy, spos\u00f3b wykonywania zada\u0144<\/strong> i spos\u00f3b sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego.<\/p>\n\n\n\n
– ustali\u0107 taki wz\u00f3r spisu wyborc\u00f3w, by osobno odnotowywa\u0107 udzia\u0142 w wyborach, a osobno w referendum;
– zarz\u0105dzi\u0107 osobne urny na g\u0142osy wyborcze i referendalne;
– podj\u0105\u0107 uchwa\u0142\u0119, \u017ce w pierwszej kolejno\u015bci liczone s\u0105 g\u0142osy wyborcze, bo tylko na ich liczenie kodeks wyborczy daje limit 24 godz. komisjom zagranicznym.<\/p>\n\n\n\n