{"id":5398,"date":"2024-04-26T17:45:19","date_gmt":"2024-04-26T15:45:19","guid":{"rendered":"http:\/\/siedlecka.blog.polityka.pl\/?p=5398"},"modified":"2024-04-26T20:44:03","modified_gmt":"2024-04-26T18:44:03","slug":"spiaczka-trybunalu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/2024\/04\/26\/spiaczka-trybunalu\/","title":{"rendered":"\u015api\u0105czka Trybuna\u0142u"},"content":{"rendered":"\n

Sejm rozpocz\u0105\u0142 prace nad reform\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Czy raczej nad operacj\u0105 chirurgiczn\u0105 polegaj\u0105c\u0105 na amputacjach, przeszczepach i transfuzjach. Operacja si\u0119 odb\u0119dzie, je\u015bli ordynator wyrazi zgod\u0119. A raczej nie wyrazi. Na razie pacjent jest w \u015bpi\u0105czce.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

W ko\u0144cz\u0105cym si\u0119 tygodniu mieli\u015bmy taki ci\u0105g zdarze\u0144: (1) w Sejmie pierwsze czytania ustaw o Trybunale Konstytucyjnym i wprowadzaj\u0105cej t\u0119 ustaw\u0119, (2) kolejnych \u015bwiadk\u00f3w \u2013 w tym Mariusza Kami\u0144skiego \u2013 przes\u0142uchiwa\u0142a komisja \u015bledcza ds. wybor\u00f3w kopertowych, a wi\u0119c te\u017c do sprawy odpowiedzialno\u015bci by\u0142ego premiera Morawieckiego za nadu\u017cycie w\u0142adzy, (3)\u00a0w Trybunale nie-Konstytucyjnym nie odby\u0142a si\u0119 (po raz kolejny) rozprawa w sprawie tej\u017ce odpowiedzialno\u015bci by\u0142ego premiera za wybory kopertowe. Tak sprawa reformy TK splot\u0142a si\u0119 z rozliczaniem w\u0142adzy PiS.<\/p>\n\n\n\n

Nieos\u0105dzanie spraw przez TnK nie jest niczym zaskakuj\u0105cym, chocia\u017c ta akurat jest gard\u0142owa w niemal dos\u0142ownym sensie. Je\u015bli bowiem konkluzja prac komisji kopertowej b\u0119dzie taka, \u017ce Mateusz Morawiecki, a mo\u017ce te\u017c inni politycy PiS i zblatowani z nim urz\u0119dnicy (cho\u0107 tylko Morawiecki by\u0142 na tyle nieostro\u017cny, \u017ce z\u0142o\u017cy\u0142 podpis pod poleceniem kosztownych przygotowa\u0144 do wybor\u00f3w kopertowych, zanim pojawi\u0142a si\u0119 do nich podstawa prawna) z\u0142amali prawo, to przed odpowiedzialno\u015bci\u0105 karn\u0105, a mo\u017ce konstytucyjn\u0105, nie obroni\u0105 ich immunitety parlamentarne \u2013 ani polskie, ani unijne.<\/p>\n\n\n\n

No wi\u0119c sprawa jest gard\u0142owa, a TnK nie orzeka. Chocia\u017c wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce jest do tego dobrze przygotowany, bo w sk\u0142adzie s\u0105dz\u0105cym nie ma \u017cadnego dublera, \u017ceby nie mo\u017cna by\u0142o z tego powodu kwestionowa\u0107 wa\u017cno\u015bci wyroku.<\/p>\n\n\n\n

A wi\u0119c je\u015bli TnK zawyrokowa\u0142by, jak wnioskuje o to grupa pos\u0142\u00f3w, \u017ce przepisy ustawy antycovidowej same z siebie, bez podstawy prawnej w postaci zmiany ordynacji wyborczej, pozwala\u0142y na zarz\u0105dzenie przez premiera przygotowa\u0144 do wybor\u00f3w kopertowych, to decyzja o tym, czy respektowa\u0107 ten wyrok, spadnie na s\u0105d, kt\u00f3remu \u2013 ewentualnie \u2013 przysz\u0142oby s\u0105dzi\u0107 spraw\u0119 odpowiedzialno\u015bci Morawieckiego i innych. Dok\u0142adnie tak, jak by\u0142o w sprawie uznania (lub nie) skuteczno\u015bci u\u0142askawienia przez prezydenta Dud\u0119 Kami\u0144skiego i W\u0105sika.<\/p>\n\n\n\n

W sprawie Kami\u0144skiego i W\u0105sika TnK wyda\u0142 a\u017c trzy wyroki zabezpieczaj\u0105ce z\nr\u00f3\u017cnych stron mo\u017cliwo\u015b\u0107 podwa\u017cenia ich u\u0142askawienia. Dlaczego w sprawie\nMorawieckiego nie mo\u017ce z siebie wydusi\u0107 tego jednego?<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce brak zgodno\u015bci w pi\u0119cioosobowym sk\u0142adzie s\u0105dz\u0105cym pod przewodem Stanis\u0142awa Piotrowicza. A zwa\u017cywszy \u017ce stanowisko Prokuratora Generalnego \u2013 nowe, z\u0142o\u017cone ju\u017c przez Adama Bodnara \u2013 wskazuje na powinno\u015b\u0107 umorzenia sprawy z powodu wyga\u015bni\u0119cia mocy obowi\u0105zuj\u0105cej przepisu ustawy covidowej, kt\u00f3ry mia\u0142by by\u0107 os\u0105dzony, mo\u017cna s\u0105dzi\u0107, \u017ce sp\u00f3r mi\u0119dzy cz\u0142onkami sk\u0142adu idzie o to, czy skorzysta\u0107 z tej furtki i przemkn\u0105\u0107 obok, czy zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w obron\u0105 by\u0142ego premiera.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c sam fakt, \u017ce takie spory tocz\u0105 si\u0119 w \u0142onie Trybuna\u0142u, kt\u00f3ry jeszcze kilka lat temu by\u0142 karn\u0105 i solidarn\u0105 \u201ebia\u0142o-czerwon\u0105 dru\u017cyn\u0105\u201d, pokazuje, \u017ce smok, kt\u00f3ry po\u017car\u0142 nam s\u0105d konstytucyjny, jest ju\u017c raczej bezz\u0119bny.<\/p>\n\n\n\n

Do sepsy tocz\u0105cej Trybuna\u0142 od wewn\u0105trz do\u0142\u0105czy\u0142 zewn\u0119trzny, instytucjonalny proces odcinania go od organizmu pa\u0144stwa. W przyj\u0119tej 6 marca uchwale Sejm stwierdzi\u0142, \u017ce \u201edzia\u0142aj\u0105c w celu usuni\u0119cia skutk\u00f3w kryzysu konstytucyjnego oraz przywr\u00f3cenia zgodno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci Trybuna\u0142u Konstytucyjnego\u201d z konstytucj\u0105, konwencjami i wyrokami polskich i mi\u0119dzynarodowych s\u0105d\u00f3w i trybuna\u0142\u00f3w, uznaje za niewa\u017cny wyb\u00f3r dubler\u00f3w s\u0119dzi\u00f3w do TK i wyroki wydane z ich udzia\u0142em, \u017ce Julia Przy\u0142\u0119bska sprawuje urz\u0105d prezesa TK bezprawnie, a \u201ew konsekwencji wszystkie decyzje proceduralne w zakresie kierowania pracami Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, a zw\u0142aszcza wyznaczenie sk\u0142ad\u00f3w orzekaj\u0105cych, podejmowane przez Juli\u0119 Przy\u0142\u0119bsk\u0105 mog\u0105 by\u0107 podwa\u017cane\u201d. Wi\u0119cej: \u201euwzgl\u0119dnienie w dzia\u0142alno\u015bci organu w\u0142adzy publicznej [a wi\u0119c parlamentu, rz\u0105du, s\u0105d\u00f3w, organ\u00f3w administracji] rozstrzygni\u0119\u0107 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa mo\u017ce zosta\u0107 uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy\u201d. Na koniec Sejm zaapelowa\u0142 do s\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u \u201eo rezygnacj\u0119, a tym samym o przy\u0142\u0105czenie si\u0119 do procesu demokratycznych przemian\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Uchwa\u0142a nie jest \u017ar\u00f3d\u0142em prawa, ale powo\u0142uje si\u0119 na \u017ar\u00f3d\u0142a prawa: wspomniane akty prawne i wyroki w sprawie polskiego TK. I jest wykonywana: orzeczenia TnK z udzia\u0142em dubler\u00f3w zaopatrywane s\u0105 w „Dzienniku Ustaw” w adnotacj\u0119, \u017ce nie wywo\u0142uj\u0105 skutk\u00f3w prawnych. To spowodowa\u0142o, \u017ce wa\u017cnych dla PiS spraw nie s\u0105dz\u0105 ju\u017c dublerzy. Rz\u0105d, marsza\u0142ek Sejmu i Prokurator Generalny najcz\u0119\u015bciej nie przysy\u0142aj\u0105 swoich przedstawicieli i stanowisk na rozprawy. W pismach informuj\u0105cych o odmowie zaj\u0119cia stanowiska powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na uchwa\u0142\u0119 Sejmu, a Julia Przy\u0142\u0119bska nie jest tytu\u0142owana \u201eprezesem\/k\u0105\u201d TK ani nawet \u201es\u0119dzi\u0105\u201d, ale \u201ePani\u0105 Magister\u201d (tak w niedawnym pi\u015bmie szefa MSZ Rados\u0142awa Sikorskiego).<\/p>\n\n\n\n

W projekcie ustawy wprowadzaj\u0105cej zmiany w ustawie o TK przewidziano, \u017ce wyroki wydane z udzia\u0142em dubler\u00f3w nie wywo\u0142uj\u0105 skutk\u00f3w prawnych z wyj\u0105tkiem tych, kt\u00f3re ju\u017c je wywo\u0142a\u0142y w sprawach zainicjowanych skarg\u0105 konstytucyjn\u0105 lub pytaniem prawnym s\u0105du.<\/p>\n\n\n\n

Jest jeszcze projekt zmiany konstytucji \u2013 na razie nieprocedowany \u2013 kt\u00f3ry przewiduje \u201ewyzerowanie\u201d Trybuna\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Przyj\u0119te w\u0142a\u015bnie do prac w Sejmie projekty zmian funkcjonowania Trybuna\u0142u zosta\u0142y wniesione jako poselskie, mimo \u017ce przygotowane w Ministerstwie Sprawiedliwo\u015bci. Rz\u0105d \u2013 jak wida\u0107 – jednak nie chcia\u0142 ich firmowa\u0107, mimo \u017ce dosta\u0142y wst\u0119pn\u0105 akceptacj\u0119 Komisji Europejskiej jako zapowied\u017a realizacji kamieni milowych, co odblokowa\u0142o pierwsz\u0105 transz\u0119 dop\u0142at i funduszy na KPO.<\/p>\n\n\n\n

Najprawdopodobniej nie maj\u0105 szans na podpis prezydenta. Mo\u017ce je co najwy\u017cej \u2013 na po\u015bmiewisko \u2013 pos\u0142a\u0107 do oceny TnK. Czy jednak na pewno na po\u015bmiewisko? W ko\u0144cu pozwalaj\u0105 obecnym s\u0119dziom TnK odej\u015b\u0107 dobrowolnie w stan spoczynku, nie ko\u0144cz\u0105c kadencji. Mo\u017ce byliby zainteresowani takim rozwi\u0105zaniem i przepu\u015bcili ustaw\u0119? Przysz\u0142oby im j\u0105 ocenia\u0107 bez ko\u0144cz\u0105cych w tym roku kadencje Przy\u0142\u0119bskiej i Piotrowicza. I bez dubler\u00f3w. Za to z s\u0119dziami wybranymi przez obecny parlament. Tym bardziej \u017ce ustawa daje PiS \u2013 i w og\u00f3le opozycji \u2013 powa\u017cny wp\u0142yw na wyb\u00f3r s\u0119dzi\u00f3w do TK, bo wybierani maj\u0105 by\u0107 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 3\/5 g\u0142os\u00f3w, czyli konstytucyjn\u0105. Bez zgody PiS nikt wi\u0119c s\u0119dzi\u0105 TK nie zostanie. Inna sprawa, \u017ce mo\u017ce si\u0119 to sko\u0144czy\u0107 patem \u2013 i \u017caden nowy s\u0119dzia nie b\u0119dzie wybrany.<\/p>\n\n\n\n

W tym roku Trybuna\u0142 nie-Konstytucyjny wyda\u0142 trzy wyroki i umorzy\u0142 18 spraw na posiedzeniu niejawnym. Dzia\u0142a dyskretnie, bo i chwali\u0107 nie ma si\u0119 czym. Ucich\u0142y doniesienia o obiadach proszonych u prezes Julii, o konsultacjach z kierownictwem partyjno-rz\u0105dowym, s\u0142ycha\u0107 za\u015b o kontrolach Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy i gro\u017c\u0105cych karach za kumulowanie niewykorzystanych urlop\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017ce znacz\u0105co obci\u0105\u017cy\u0107 bud\u017cet Trybuna\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107: po co na si\u0142\u0119 reformowa\u0107 Trybuna\u0142? Je\u015bli nie dzia\u0142a, to nie szkodzi. Odpowiedzi jest kilka. Pocz\u0105wszy od tak przyziemnej jak nieprzyzwoito\u015b\u0107 brania sporych pieni\u0119dzy za nicnierobienie, a ko\u0144cz\u0105c na tym, \u017ce martwota konstytucyjnego organu jest niekonstytucyjna. Ale fakt faktem, \u017ce przez osiem lat, niczym u pacjenta z mia\u017cd\u017cyc\u0105,\u00a0wytworzy\u0142o si\u0119 kr\u0105\u017cenie oboczne, dzi\u0119ki kt\u00f3remu system prawny radzi sobie z sytuacj\u0105 niekonstytucyjnej dzia\u0142alno\u015bci s\u0105du konstytucyjnego. S\u0105dy i s\u0119dziowie na powa\u017cnie wzi\u0119\u0142y zapisy o bezpo\u015brednim stosowaniu konstytucji i o tym, \u017ce jej podlegaj\u0105. Istnienie tego cz\u0119\u015bciowo odrzuconego przez organizm narz\u0105du, jakim jest Trybuna\u0142 nie-Konstytucyjny, z pewno\u015bci\u0105 nie jest zdrowe, ale znacznie mniej toksyczne ni\u017c problem neos\u0119dzi\u00f3w. Wi\u0119c trzeba uchwali\u0107 jak najlepsze ustawy, a je\u015bli prezydent Andrzej Duda je zablokuje \u2013 poczekaj\u0105 po prostu na lepsze czasy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sejm rozpocz\u0105\u0142 prace nad reform\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Czy raczej nad operacj\u0105 chirurgiczn\u0105 polegaj\u0105c\u0105 na amputacjach, przeszczepach i transfuzjach. Operacja si\u0119 odb\u0119dzie, je\u015bli ordynator wyrazi zgod\u0119. A raczej nie wyrazi. Na razie pacjent jest w \u015bpi\u0105czce.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5143,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5398"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5398"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5405,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5398\/revisions\/5405"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}