Po\u017cegnali\u015bmy Halin\u0119 Bortnowsk\u0105. Sko\u0144czenie m\u0105dr\u0105, dobr\u0105 i wsp\u00f3\u0142czuj\u0105c\u0105. W letnim s\u0142o\u0144cu, na omal wiejskim, cho\u0107 warszawskim cmentarzu parafialnym.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Prze\u017cy\u0142a 92 lata. Dziewczyna uwi\u0119ziona w starym ciele… Kilkana\u015bcie lat temu powiedzia\u0142a mi, \u017ce wci\u0105\u017c nie mo\u017ce uwierzy\u0107 w staro\u015b\u0107. Bo przecie\u017c jest taka jak zawsze, tylko cia\u0142o j\u0105 zdradzi\u0142o. Najbardziej oczy. Czytanie to by\u0142o jej \u017cycie, ksi\u0105\u017cki by\u0142y jak bliscy ludzie, a zacz\u0119\u0142a traci\u0107 wzrok. UTRATA \u2013 to by\u0142o to, z czym od tego czasu \u017cy\u0142a i co oswaja\u0142a na sw\u00f3j spos\u00f3b, to znaczy tak, \u017ceby rozpu\u015bci\u0107 gorycz i \u017ceby wynik\u0142o z tego co\u015b dobrego dla innych. Wi\u0119c podzieli\u0142a si\u0119 swoim do\u015bwiadczeniem utraty, o czym mo\u017cna przeczyta\u0107 w \u201eEndure<\/a>: korespondencja z wyspy Tyflonii, miejsca internowania dotkni\u0119tych Utrat\u0105\u201d. Bo wszyscy zmierzymy si\u0119 z utrat\u0105, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n By\u0142a osob\u0105 doskonale wsp\u00f3\u0142czuj\u0105c\u0105: spontanicznie, naturalnie. Obejmowa\u0142a wsp\u00f3\u0142czuciem i dobrem nie tylko ludzi i zwierz\u0119ta, ale wszystkie czuj\u0105ce istoty. W jej pobli\u017cu ro\u015bliny ros\u0142y jak szalone, te ma\u0142e, doniczkowe urasta\u0142y w drzewa i nie mie\u015bci\u0142y si\u0119 w jej malutkim mieszkaniu. Rozdawa\u0142a odn\u00f3\u017cki uczniom, znajomym i przyjacio\u0142om – jak b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czucie to by\u0142 jej dar. By\u0142a w latach 70. w\u015br\u00f3d pionier\u00f3w ruchu hospicyjnego. Jako wolontariuszka piel\u0119gnowa\u0142a i wspiera\u0142a duchowo umieraj\u0105cych. M\u00f3wiono, \u017ce dotykiem potrafi\u0142a u\u015bmierza\u0107 b\u00f3l i l\u0119k.<\/p>\n\n\n\n Odruchowo stawa\u0142a po stronie s\u0142abszego, innego, przeciwko wykluczeniu, nienawi\u015bci. Zaanga\u017cowana w polsko-niemieckie pojednanie, na pocz\u0105tku lat 90. broni\u0142a przeganianych zewsz\u0105d nosicieli wirusa HIV, sprzeciwia\u0142a si\u0119 rasizmowi i ksenofobii, broni\u0142a \u2013 tak\u017ce przed hierarchami swojego Ko\u015bcio\u0142a \u2013 godno\u015bci os\u00f3b nieheteronormatywnych. \u201eZ\u0142o\u015b\u0107 i strach to bezsilne si\u0142y. Prosz\u0119 trzyma\u0107 si\u0119 aureoli z t\u0119czy! Jest pogodna i pi\u0119kna, dzi\u0119kuj\u0119 za nadanie jej widzialnego kszta\u0142tu. Jak to dobrze, \u017ce Pani potrafi przekazywa\u0107 takie znaki. I spokojnie! Prosz\u0119 trwa\u0107 przy tym, co wyra\u017caj\u0105\u201d \u2013 napisa\u0142a w czerwcu 2019 r. na FB do El\u017cbiety Podle\u015bnej prze\u015bladowanej za rozlepienie plakat\u00f3w z T\u0119czow\u0105 Madonn\u0105 na murach Katedry w P\u0142ocku. Ona, teolo\u017cka i katechetka, sprawozdawczyni z III Sesji Soboru Watyka\u0144skiego II, przyjaci\u00f3\u0142ka Karola Wojty\u0142y, redaktorka i autorka miesi\u0119cznika \u201eZnak\u201d i „Tygodnika Powszechnego” \u2013 wiedzia\u0142a, \u017ce t\u0119cza jest znakiem mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, a t\u0119czowa aureola Madonnie nie uw\u0142acza.<\/p>\n\n\n\n Brama na warszawskim Nowym \u015awiecie, zimno, deszcz. Drobna staruszka w kapeluszu rozdaje z przeno\u015bnego stolika broszury przeciwko karze \u015bmierci – najbardziej symboliczny dla mnie obraz Haliny. Rok w rok tak sta\u0142a, ka\u017cdego 10 pa\u017adziernika, w Europejski Dzie\u0144 przeciwko Karze \u015amierci. P\u00f3\u017aniej ju\u017c nie sama. Upar\u0142a si\u0119, \u017ce spopularyzuje ide\u0119 walki z \u201ementalno\u015bci\u0105 kary \u015bmierci\u201d, czyli zemsty, kt\u00f3ra multiplikuje z\u0142o: \u201eKwestionuj\u0119 ide\u0119, \u017ce sprawiedliwo\u015b\u0107 si\u0119 dokona, je\u015bli sprawcy wyrz\u0105dzi si\u0119 z\u0142o proporcjonalne do tego, kt\u00f3re on wyrz\u0105dzi\u0142. W ten spos\u00f3b tworzymy niesko\u0144czony \u0142a\u0144cuch z\u0142a\u201d(\u201eGazeta Wyborcza\u201d, 1 sierpnia 2011).<\/p>\n\n\n\n Wierzy\u0142a, \u017ce odpowiedzi\u0105 jest Dobro, i tak w\u0142a\u015bnie odpowiada\u0142a. Bez patosu, konsekwentnie i m\u0105drze. I uczy\u0142a tego innych. Je\u017adzi\u0142a do wi\u0119zie\u0144, wprowadza\u0142a w prawa cz\u0142owieka kolejne roczniki licealist\u00f3w i student\u00f3w w ramach autorskich warsztat\u00f3w dziennikarskich \u201ePolis\u201d, pisa\u0142a bloga. Cierpliwie s\u0142ucha\u0142a, rozumia\u0142a i t\u0142umaczy\u0142a. Rozdawa\u0142a siebie niezwykle szczodrze. I mog\u0142aby si\u0119 dalej rozdawa\u0107, bo by\u0142a niewyczerpanym \u017ar\u00f3d\u0142em, ale ju\u017c si\u0119 chyba zm\u0119czy\u0142a. A jej B\u00f3g z podziwem zobaczy\u0142, ile ju\u017c zrobi\u0142a \u2013 i pozwoli\u0142 odpocz\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n * \u201eWszystko b\u0119dzie inaczej. Z Halin\u0105 Bortnowsk\u0105 rozmawia Jolanta Steciuk\u201d, Wydawnictwo Znak, 2010 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Po\u017cegnali\u015bmy Halin\u0119 Bortnowsk\u0105. Sko\u0144czenie m\u0105dr\u0105, dobr\u0105 i wsp\u00f3\u0142czuj\u0105c\u0105. W letnim s\u0142o\u0144cu, na omal wiejskim, cho\u0107 warszawskim cmentarzu parafialnym.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5481,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5477"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5477"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5477\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5480,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5477\/revisions\/5480"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}