PiS sprzeniewierza\u0142 publiczne pieni\u0105dze, prowadzi\u0142 kampani\u0119 wyborcz\u0105 na dopalaczach – a kary nie ma. Czy na pewno? I czy na pewno trzeba wyposa\u017cy\u0107 PKW \u2013 organ przecie\u017c polityczny – w wi\u0119ksz\u0105 w\u0142adz\u0119 jej wymierzania?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Bomba nie wybuch\u0142a. PKW po raz drugi odroczy\u0142a przyj\u0119cie sprawozdania komitetu wyborczego PiS z kampanii do parlamentu. Nast\u0119pny termin wyznaczy\u0142a na 29 sierpnia. I mo\u017ce to nie by\u0107 termin ostateczny. Toczy si\u0119 sp\u00f3r polityczny o granice uprawnie\u0144 PKW.<\/p>\n\n\n\n
Sp\u00f3r o prawo powinien by\u0107 sporem prawnym, a nie politycznym, ale tak ju\u017c si\u0119 u nas przyj\u0119\u0142o, \u017ce prawo jest polityczne. Doktryn\u0119 o polityczno\u015bci prawa (wy\u017cszo\u015b\u0107 woli politycznej nad prawem) wylansowa\u0142 PiS, najwyra\u017aniej skutecznie.<\/p>\n\n\n\n
PKW wie, \u017ce wobec skali nadu\u017cywania publicznych \u015brodk\u00f3w do zagwarantowania sobie sukcesu wyborczego przez PiS i jego koalicjant\u00f3w, wobec oczekiwania du\u017cej cz\u0119\u015bci opinii publicznej, \u017ce takie nadu\u017cycia nie ujd\u0105 p\u0142azem, i wobec powinno\u015bci przeciwdzia\u0142ania patologiom na przysz\u0142o\u015b\u0107 (dzia\u0142anie odstraszaj\u0105ce) – reakcj\u0105 powinno by\u0107 odrzucenie lub zakwestionowanie cz\u0119\u015bci sprawozdania PiS, co spowoduje utrat\u0119 do 75 proc. zwrotu koszt\u00f3w kampanii i do 75 proc. subwencji bud\u017cetowej (z ok. 26 mln z\u0142). Wie te\u017c, \u017ce prawne uzasadnienie takiej decyzji b\u0119dzie, wobec ograniczonych kompetencji PKW, trudne. Zapewne szuka wi\u0119c jakiego\u015b mocnego \u2013 przynajmniej na pierwszy rzut oka \u2013 argumentu, \u017ce kwestionuj\u0105c wydatki, kt\u00f3re formalnie nie by\u0142y poniesione w ramach kampanii, nie wykracza poza swoje kompetencje. Pami\u0119ta przy tym, \u017ce PiS mo\u017ce si\u0119 odwo\u0142a\u0107 do S\u0105du Najwy\u017cszego, do z\u0142o\u017conej z neos\u0119dzi\u00f3w Izby Kontroli Nadzwyczajnej, kt\u00f3rzy z pewno\u015bci\u0105 ka\u017cd\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 uzasadnienia wy\u0142api\u0105, by decyzj\u0119 PKW obali\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Odraczaj\u0105c decyzj\u0119, PKW zapowiedzia\u0142a, \u017ce wyst\u0105pi o dodatkowe wyja\u015bnienia do Rz\u0105dowego Centrum Legislacji i NASK, kt\u00f3re to instytucje mia\u0142y w ukryty spos\u00f3b finansowa\u0107 agitacj\u0119 na rzecz przysz\u0142ych kandydat\u00f3w Zjednoczonej Prawicy w wyborach (o czym dalej).<\/p>\n\n\n\n
Rzecz idzie nie tyle o by\u0107 albo nie by\u0107 PiS i jego przystawek, bo pozbawienie na jaki\u015b czas publicznych dotacji z pewno\u015bci\u0105 nie zabije tej doskonale zabezpieczonej nieruchomo\u015bciami i innymi mniej lub bardziej oficjalnymi dochodami partii. Rzecz idzie o poczucie sprawiedliwo\u015bci. Bo to, \u017ce PiS i jego koalicjanci finansowali swoje kampanie z publicznych pieni\u0119dzy i \u017ce nie by\u0142y to miliony, ale setki milion\u00f3w z\u0142otych z funduszy przeznaczonych na zupe\u0142nie inne cele (cho\u0107by Fundusz Sprawiedliwo\u015bci na rzecz wsparcia poszkodowanych przest\u0119pstwem i by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w) \u2013 nie budzi \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci. Podobnie jak to, \u017ce mia\u0142o to wp\u0142yn\u0105\u0107 na poparcie wyborcze rz\u0105dz\u0105cych ugrupowa\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Sp\u00f3r dotyczy co najwy\u017cej tego, czy takie wydatkowanie tych pieni\u0119dzy by\u0142o przest\u0119pstwem. I – co w tym wypadku kluczowe \u2013 czy Pa\u0144stwowa Komisja Wyborcza mo\u017ce te wydatki ocenia\u0107 w ramach rozliczania kampanii wyborczej.<\/p>\n\n\n\n
PKW jest pod olbrzymi\u0105 presj\u0105. Nie pierwszy raz, by przypomnie\u0107 cho\u0107by wybory samorz\u0105dowe 2014, okupacj\u0119 PKW i oskar\u017cenia o sfa\u0142szowanie wybor\u00f3w. Tym razem presja p\u0142ynie zewsz\u0105d: PiS ostrzega, \u017ce pozbawienie go dotacji b\u0119dzie aktem zemsty politycznej i wykroczeniem PKW poza jej kompetencje. Oskar\u017ca rz\u0105d o bezprawne naciski na PKW.<\/p>\n\n\n\n
Funkcjonariusze rz\u0105du i partii rz\u0105dz\u0105cej rzeczywi\u015bcie wszem wobec og\u0142aszaj\u0105, \u017ce jedynym prawid\u0142owym rozstrzygni\u0119ciem PKW b\u0119dzie uznanie, \u017ce PiS z\u0142ama\u0142 zasady finansowania kampanii, i odebranie mu dotacji.<\/p>\n\n\n\n
PKW dosta\u0142a od rz\u0105du bogaty materia\u0142 potwierdzaj\u0105cy, \u017ce w\u0142adze Zjednoczonej Prawicy tak przed og\u0142oszeniem kampanii wyborczych, jak i w ich trakcie wydawa\u0142y olbrzymie sumy z publicznych pieni\u0119dzy na promowanie swoich ugrupowa\u0144 i poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b. W przypadku Funduszu Sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3rym dysponowa\u0142o Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci, a wi\u0119c Suwerenna Polska Zbigniewa Ziobry, mamy nawet dowody na to, \u017ce planowano, ile pieni\u0119dzy z FS p\u00f3jdzie na promocj\u0119 konkretnego kandydata SP, a potem dokonywano oblicze\u0144 efektywno\u015bci tych inwestycji, gdzie miar\u0105 by\u0142a liczba zdobytych realnie g\u0142os\u00f3w. Ministerstwo obliczy\u0142o, \u017ce chodzi o dotacje w wysoko\u015bci 224 mln z\u0142, przyznane w latach 2019-23, z kt\u00f3rych 200 mln z\u0142 zasili\u0142o okr\u0119gi wyborcze kandydat\u00f3w Suwerennej Polski.<\/p>\n\n\n\n
Szef kancelarii premiera Jan Grabiec przes\u0142a\u0142 do PKW sprawozdania poszczeg\u00f3lnych resort\u00f3w z tego, ile, jak\u0105 drog\u0105 i z jakich publicznych funduszy wspiera\u0142y konkretnych kandydat\u00f3w Zjednoczonej Prawicy. Jednym z najwi\u0119kszych opisanych kurioz\u00f3w jest finansowe i kadrowe wsparcie Rz\u0105dowego Centrum Legislacji, kt\u00f3rego mia\u0142 sam sobie udzieli\u0107 jego szef Krzysztof Szczucki. Grabiec pisze, \u017ce w latach 2022-23 \u201epodj\u0105\u0142 szereg dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 sk\u0142ada\u0107 si\u0119 na dzia\u0142ania o charakterze agitacji przedwyborczej\u201d, jak zatrudnienie os\u00f3b, kt\u00f3re oddelegowa\u0142 specjalnie do kampanii. Poza tym \u201eje\u017adzi\u0142 po jednostkach Stra\u017cy Po\u017carnej, spotyka\u0142 si\u0119 z samorz\u0105dowcami, wizytowa\u0142 przedsi\u0119biorstwa” na terenie, z kt\u00f3rego potem kandydowa\u0142 do Sejmu.<\/p>\n\n\n\n
Inny przyk\u0142ad: 18 mln z\u0142 publicznej dotacji dla pa\u0144stwowego instytutu badawczego NASK, z kt\u00f3rej \u2013 pod has\u0142em tropienia fake news\u00f3w w mediach – na zlecenie rz\u0105du monitorowano media pod k\u0105tem wp\u0142ywu publikacji na \u201ewiarygodno\u015b\u0107 PiS”.<\/p>\n\n\n\n
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej wykry\u0142o, \u017ce resort za rz\u0105d\u00f3w PiS przekazywa\u0142 znacz\u0105co wi\u0119ksze dotacje do region\u00f3w, z kt\u00f3rych zamierzali kandydowa\u0107 jego ludzie. Podobne by\u0142y wyniki audytu w resorcie finans\u00f3w w Izbach Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, \u0141odzi, Poznaniu. Finansowano tam pikniki promuj\u0105ce osi\u0105gni\u0119cia rz\u0105du, przekazywano pieni\u0105dze, promowano osoby kandyduj\u0105ce w wyborach np. w ten spos\u00f3b, \u017ce kupowano zestawy ratownictwa medycznego, kt\u00f3re te osoby potem przekazywa\u0142y. Podobnie dzia\u0142o si\u0119 np. w Wojew\u00f3dzkim Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej w Gda\u0144sku. Z kolei resort infrastruktury odnotowa\u0142 dotacje ze \u015brodk\u00f3w z Programu Spo\u0142eczno-Gospodarczego dla parafii w obszarze oddzia\u0142ywania inwestycji CPK w czasie kampanii. To tylko przyk\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n
– Zastanawia\u0142em si\u0119, czy cz\u0142onkowie PKW wr\u00f3cili z jakiej\u015b d\u0142ugiej wyprawy na Marsa, gdzie nie by\u0142o wida\u0107, co si\u0119 dzieje<\/em> – powiedzia\u0142 szef komitetu sta\u0142ego Rady Ministr\u00f3w Maciej Berek, komentuj\u0105c s\u0142owa cz\u0142onka PKW Ryszarda Kalisza, \u017ce dostarczony materia\u0142 dowodowy jest za s\u0142aby do stwierdzenia nieprawid\u0142owo\u015bci w zakresie, w jakim PKW ma prawo ocenia\u0107 kampanijne finansowanie.<\/p>\n\n\n\n Jan Grabiec oczekuje od PKW takiej interpretacji jej uprawnie\u0144, kt\u00f3ra je poszerzy. W pi\u015bmie do PKW stwierdza: \u201eGodzi si\u0119 te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce zasada legalizmu wymaga od ka\u017cdego organu pa\u0144stwa wype\u0142nienia tre\u015bci\u0105 ka\u017cdej przyznanej mu kompetencji. Oznacza to powinno\u015b\u0107 dostosowania form i skali dzia\u0142ania do uwarunkowa\u0144 faktycznych. Przywr\u00f3cenie spo\u0142ecznej wiary w r\u00f3wno\u015b\u0107 szans wyborczych stanowi\u0107 powinno wyznacznik dzia\u0142a\u0144 najwy\u017cszego organu wyborczego”. M\u00f3wi\u0105c mniej na okr\u0105g\u0142o: minister Grabiec w imieniu rz\u0105du domaga si\u0119, by PKW zado\u015b\u0107uczyni\u0142a spo\u0142ecznemu poczuciu sprawiedliwo\u015bci, poszerzaj\u0105c swoje uprawnienia. Tylko \u017ce wtedy mo\u017cna by zarzuci\u0107 jej z\u0142amanie konstytucyjnej zasady, \u017ce organy pa\u0144stwa dzia\u0142aj\u0105 \u201ena podstawie i w granicach prawa\u201d, czyli w\u0142a\u015bnie zasady legalizmu, na kt\u00f3r\u0105 powo\u0142uje si\u0119 Grabiec. Bo zasada ta oznacza, \u017ce organ pa\u0144stwa nie mo\u017ce swoich uprawnie\u0144 interpretowa\u0107 rozszerzaj\u0105co.<\/p>\n\n\n\n Dla PKW zbawcze w tej sytuacji by\u0142oby, gdyby kwestionowane dotowanie \u201epod sto\u0142em\u201d propagandy wyborczej Zjednoczonej Prawicy z nieprzeznaczonych do tego celu funduszy zosta\u0142o uznane przez wymiar sprawiedliwo\u015bci za przest\u0119pstwo. Ale do tego daleko. Na razie prokuratura prowadzi post\u0119powania, nie ma akt\u00f3w oskar\u017cenia, a g\u0142\u00f3wny antybohater Marcin Romanowski, odpowiedzialny za Fundusz Sprawiedliwo\u015bci, nie zosta\u0142 skutecznie pozbawiony immunitetu zast\u0119pcy cz\u0142onka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. Ryszard Kalisz oceni\u0142 materia\u0142y, jakie dosta\u0142 od prokuratury, jako \u201ebardzo kiepskie\u201d pod k\u0105tem uzasadnienia odebrania PiS dotacji.<\/p>\n\n\n\n \u017beby zrozumie\u0107, sk\u0105d tak drastyczna r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy rzeczywisto\u015bci\u0105 a prawnym dystansem do niej \u00a0PKW, trzeba sobie odpowiedzie\u0107 na pytanie: co to jest \u201ekampania wyborcza\u201d? Bo ewidentnie czym innym jest ona dla PKW, a czym innym dla opinii publicznej i polityk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n My przez \u201ekampani\u0119 wyborcz\u0105\u201d rozumiemy wszystko, co ma przyczyni\u0107 si\u0119 do wzrostu lub spadku popularno\u015bci konkuruj\u0105cych ugrupowa\u0144 przed wyborami. W tym sensie kampani\u0105 mog\u0105 by\u0107 nazwane dzia\u0142ania podleg\u0142ej rz\u0105dowi prokuratury (np. postawienie zarzut\u00f3w politykowi opozycyjnej partii) czy decyzje rz\u0105du np. o podwy\u017cce emerytur, kt\u00f3re maj\u0105 miejsce w czasie przedwyborczym. W tym sensie agitacj\u0105 s\u0105 te\u017c dotacje np. z Funduszu Sprawiedliwo\u015bci dla Ko\u0142a Gospody\u0144 Wiejskich w okr\u0119gu, w kt\u00f3rym startuje kandydat Solidarnej\/Suwerennej Polski.<\/p>\n\n\n\n Dla PKW kampania wyborcza ma w\u0119\u017csze znaczenie, okre\u015blone w kodeksie wyborczym i jej w\u0142asnych uprawnieniach. To dzia\u0142ania komitet\u00f3w wyborczych finansowane wy\u0142\u0105cznie ze \u015brodk\u00f3w zgromadzonych na koncie Funduszu Wyborczego konkretnego Komitetu, zwi\u0105zane z \u201eagitacj\u0105 wyborcz\u0105\u201d okre\u015blon\u0105 w kodeksie wyborczym (art. 105 par 1) jako \u201epubliczne nak\u0142anianie lub zach\u0119canie do g\u0142osowania w okre\u015blony spos\u00f3b, w tym w szczeg\u00f3lno\u015bci do g\u0142osowania na kandydata okre\u015blonego komitetu wyborczego\u201d. Kampania wyborcza za\u015b \u2013 dla PKW \u2013 zaczyna si\u0119 z dniem og\u0142oszenia wybor\u00f3w. Poza ocen\u0105 PKW jest to, co si\u0119 dzieje przed oficjalnym og\u0142oszeniem wybor\u00f3w \u2013 a wi\u0119c np. nierzadko spotykane promowanie na billboardach kandydat\u00f3w bez odwo\u0142ywania si\u0119 do wyborczego kontekstu, a np. do sprawowanych przez nich funkcji publicznych. Podobnie tzw. kie\u0142basa wyborcza, czyli np. fundowane przysz\u0142ym wyborcom przez rz\u0105dz\u0105ce ugrupowania prezenty w postaci 14. emerytur czy finansowane z pieni\u0119dzy ministerialnych pikniki, na kt\u00f3rych poszczeg\u00f3lni ministrowie chwal\u0105 si\u0119 osi\u0105gni\u0119ciami. Pami\u0119tamy s\u0142ynne wyjazdowe posiedzenia rz\u0105du Ewy Kopacz odbywaj\u0105ce si\u0119 pod has\u0142em \u201erz\u0105d bli\u017cej ludzi\u201d w przedwyborczym sierpniu 2015 r.<\/p>\n\n\n\n Poza kompetencj\u0105 PKW jest \u2013 w tym rozumieniu \u2013 tak\u017ce agitacyjno-wyborcza rola wielkich manifestacji opozycji, np. marszu 4 czerwca 2023 w Warszawie, wsp\u00f3\u0142organizowanego przez KO z Komitetem Obrony Demokracji i innymi organizacjami obywatelskimi. Finansowany by\u0142 z pieni\u0119dzy partyjnych, a wi\u0119c publicznych, i ze spo\u0142ecznych, czyli mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ze zbi\u00f3rki publicznej, czego, gdy chodzi o kampani\u0119 wyborcz\u0105, zakazuje kodeks wyborczy. Marsz odby\u0142 si\u0119 przed og\u0142oszeniem kampanii, ale niew\u0105tpliwie mia\u0142 wp\u0142yw na wynik wybor\u00f3w. PiS m\u00f3g\u0142by argumentowa\u0107, \u017ce skoro do jego kampanijnych wydatk\u00f3w liczy si\u0119 ministerialne pikniki, to do wydatk\u00f3w kampanijnych KO nale\u017cy doliczy\u0107 koszty np. marszu 4 czerwca, na kt\u00f3rym przecie\u017c nawo\u0142ywano do g\u0142osowania na opozycj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Ci, kt\u00f3rzy gotowi s\u0105 zaakceptowa\u0107, \u017ce PKW ma dzisiaj mocno ograniczone kompetencje, domagaj\u0105 si\u0119 zmian w prawie i poszerzenia tych kompetencji. Wyposa\u017cenia PKW w uprawnienia organu quasi-\u015bledczego i poszerzenia pola badania na rozmaite zjawiska zwi\u0105zane z rozwojem technologii (np. kampania w internecie, u\u017cycie bot\u00f3w \u2013 prekursorem by\u0142 Andrzej Duda), agitacj\u0119 wyborcz\u0105 omijaj\u0105c\u0105 komitety wyborcze, uprzywilejowan\u0105 pozycj\u0119 ugrupowania rz\u0105dz\u0105cego, rol\u0119 medi\u00f3w publicznych itd.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie warto si\u0119 nad takimi zmianami zastanowi\u0107. Ale je\u015bli si\u0119 dobrze w tym poszerzaniu kompetencji rozp\u0119dzi\u0107, to gdzie si\u0119 zatrzymamy? Czy PKW b\u0119dzie kontrolowa\u0107 nie tylko okres wyborczy, ale i przedwyborczy? Jaki? P\u00f3\u0142 roku? Rok przed og\u0142oszeniem wybor\u00f3w? Czy b\u0119dzie zalicza\u0107 finansowanie wiec\u00f3w opozycji w okresie przedwyborczym? Zaka\u017ce rz\u0105dowi prowadzenia w tym okresie akcji informuj\u0105cej o jego sukcesach i planach? Ocenzuruje internet?<\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tajmy, \u017ce PKW to ju\u017c nie cia\u0142o z\u0142o\u017cone z niezawis\u0142ych s\u0119dzi\u00f3w, ale z dziewi\u0119ciu os\u00f3b mianowanych z klucza politycznego, z przewag\u0105 opcji aktualnie rz\u0105dz\u0105cej. Czy chcemy takiemu cia\u0142u odda\u0107 jeszcze wi\u0119ksz\u0105 w\u0142adz\u0119 nad procesem wyborczym? Pami\u0119tajmy, \u017ce PKW decyduje o kszta\u0142cie i przebiegu wybor\u00f3w i referend\u00f3w, w tym o drukach do g\u0142osowania, kt\u00f3rych forma mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik wybor\u00f3w (s\u0142ynne \u201eksi\u0105\u017ceczki\u201d w wyborach samorz\u0105dowych 2014, kt\u00f3re podbi\u0142y wyniki PSL, czy spos\u00f3b przeprowadzenia wymuszonego przez PiS referendum razem z zesz\u0142orocznymi wyborami parlamentarnymi). A tak\u017ce o liczbie i rozmieszczeniu komisji wyborczych i technicznej stronie wybor\u00f3w za granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n Powinni\u015bmy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce o wyniku wybor\u00f3w maj\u0105 decydowa\u0107 wyborcy, a nie \u017caden tak czy inaczej skonstruowany organ. Nale\u017cy pilnowa\u0107, \u017ceby taki organ nie mia\u0142 w\u0142adzy zdolnej wypaczy\u0107 wyborczy wynik, co oznacza, \u017ce powinni\u015bmy by\u0107 z rozszerzaniem jego w\u0142adzy ostro\u017cni. Je\u015bli by\u0142o z\u0142amanie prawa – powinien to ocenia\u0107 s\u0105d i wymierzy\u0107 odpowiedni\u0105 sankcj\u0119. Je\u015bli pope\u0142niono przest\u0119pstwo \u2013 to sprawa dla prokuratury i s\u0105du karnego. Nie dla organu kontroluj\u0105cego wybory.<\/p>\n\n\n\n Dla olbrzymiej cz\u0119\u015bci opinii publicznej nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce PiS i jego rz\u0105dowi koalicjanci sprzeniewierzyli publiczne pieni\u0105dze dla swojej partyjnej korzy\u015bci. Sankcj\u0105 za to jest w demokracji przede wszystkim publiczne napi\u0119tnowanie i polityczna odpowiedzialno\u015b\u0107 (utrata w\u0142adzy, przegrane wybory, spadek poparcia). Tak\u017ce czasowa utrata dotacji, ale ta jest z politycznego punktu widzenia mniej dolegliwa. Lamentowanie, \u017ce sprawiedliwo\u015bci nie sta\u0142o si\u0119 zado\u015b\u0107, je\u015bli z powodu w\u0105skich uprawnie\u0144 PKW ta sankcja nie dotknie PiS, mo\u017cna uzna\u0107 za przesad\u0119. Sankcja polityczna jest. Mo\u017ce b\u0119dzie te\u017c karna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" PiS sprzeniewierza\u0142 publiczne pieni\u0105dze, prowadzi\u0142 kampani\u0119 wyborcz\u0105 na dopalaczach – a kary nie ma. Czy na pewno? I czy na pewno trzeba wyposa\u017cy\u0107 PKW \u2013 organ przecie\u017c polityczny – w wi\u0119ksz\u0105 w\u0142adz\u0119 jej wymierzania?<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2152,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5507"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5520,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5507\/revisions\/5520"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}