Umorzono wszystkie, opr\u00f3cz dw\u00f3ch, sprawy o przest\u0119pstwa funkcjonariuszy na szkod\u0119 migrant\u00f3w na granicy z Bia\u0142orusi\u0105. W tym samym czasie prokuratura wytoczy\u0142a aktywistom dwa procesy o pomoc humanitarn\u0105 i prawn\u0105.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Ju\u017c samo to zestawienie ma wymiar symboliczny i \u015bwiadczy o tym, jak w\u0142adza w Polsce \u2013 obecna i poprzednia \u2013 rozumie swoje konstytucyjne i ustawowe obowi\u0105zki ochrony praw cz\u0142owieka. \u015aledztwa w sprawie funkcjonariuszy prowadzi\u0142 zesp\u00f3\u0142 prokurator\u00f3w specjalnie powo\u0142any do ich zbadania na wniosek prokuratora krajowego Dariusza Korneluka. – Wszystkie akty przest\u0119pcze mia\u0142y by\u0107 wyja\u015bnione i tak si\u0119 sta\u0142o. Ustalono, \u017ce nikt nie zabija\u0142 i nie torturowa\u0142 uchod\u017ac\u00f3w, jak to przedstawiano p\u00f3\u0142tora roku temu<\/em> \u2013 ocenia dzi\u015b prokurator Korneluk.<\/p>\n\n\n\n Procesy wytoczone aktywistom humanitarnym prokuratura w pierwszej instancji przegra\u0142a. \u017beby wytoczy\u0107 proces \u201epi\u0105tce z Hajn\u00f3wki\u201d za niesienie pomocy humanitarnej: \u017cywno\u015bci, ciep\u0142ej odzie\u017cy, pomocy medycznej, prokuratura zmanipulowa\u0142a i wypaczy\u0142a przepis kodeksu karnego uznaj\u0105cy za przest\u0119pstwo udzielanie \u201edla osi\u0105gni\u0119cia korzy\u015bci materialnej lub osobistej\u201d pomocy cudzoziemcom w nielegalnym pobycie w Polsce.<\/p>\n\n\n\n \u017beby wytoczy\u0107 proces Bartkowi, kt\u00f3ry udzieli\u0142 pomocy prawnej tr\u00f3jce migrant\u00f3w, wyja\u015bniaj\u0105c im ich sytuacj\u0119 prawn\u0105 i przyjmuj\u0105c rol\u0119 ich pe\u0142nomocnika w procedurze ubiegania si\u0119 o azyl, prokuratura zrobi\u0142a z niego chuligana i szanta\u017cyst\u0119. Za \u201eprzemoc i gro\u017ab\u0119 bezprawn\u0105\u201d uznano jego s\u0142owa, \u017ce funkcjonariusze Stra\u017cy Granicznej z\u0142amali prawo i \u017ce zawiadomi o tym Rzecznika Praw Obywatelskich i media. Przedtem pogranicznicy uniemo\u017cliwili mu asystowanie jego mocodawcom podczas czynno\u015bci urz\u0119dowych, a jednego z nich, potajemnie, pushbackowali na Bia\u0142oru\u015b, mimo \u017ce z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek o azyl. I mimo \u017ce mia\u0142 obra\u017cenia po pobiciu przez s\u0142u\u017cby bia\u0142oruskie.<\/p>\n\n\n\n Zgo\u0142a inaczej traktowane s\u0105 przez prokuratur\u0119 sprawy o nieudzielanie przez funkcjonariuszy na granicy pomocy osobom rannym, chorym i wycie\u0144czonym, tak\u017ce te zako\u0144czone \u015bmierci\u0105. Sprawy o bicie i poni\u017canie migrant\u00f3w (nazywa si\u0119 to \u201enadu\u017cyciem \u015brodk\u00f3w przymusu bezpo\u015bredniego\u201d), o pushbackowanie mimo z\u0142o\u017cenia wniosku o azyl w Polsce, o nara\u017canie migrant\u00f3w na utrat\u0119 zdrowia i \u017cycia przez wypychanie ich na Bia\u0142oru\u015b \u201ew miejscu do tego nieprzeznaczonym\u201d, a wi\u0119c do lasu, na bagna, do rzeki. Te s\u0105 umarzane \u201eze wzgl\u0119du na brak znamion czynu zabronionego\u201d.<\/p>\n\n\n\n Z wypychaniem migrant\u00f3w na Bia\u0142oru\u015b \u201ew miejscu do tego nieprzeznaczonym\u201d sprawa jest niezwykle ciekawa. Jest powszechnie wiadome i potwierdzone, \u017ce zatrzymanych w pobli\u017cu granicy migrant\u00f3w wypycha si\u0119 w\u0142a\u015bnie przez \u201ezielon\u0105 granic\u0119\u201d, a nie cofa przez oficjalne przej\u015bcie z Bia\u0142orusi\u0105. Laikowi wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce skoro przechodzenie z Bia\u0142orusi do Polski \u201ew miejscu do tego nieprzeznaczonym\u201d jest nielegalne, to wypychanie w odwrotnym kierunku w takim miejscu tak\u017ce jest nielegalne.<\/p>\n\n\n\n Tymczasem pi\u0105ty miesi\u0105c czekam na odpowied\u017a prokuratora krajowego w tej sprawie i wszystko, czego si\u0119 dowiedzia\u0142am, to \u017ce musi t\u0119 spraw\u0119 przemy\u015ble\u0107. Milczy tak\u017ce zapytana o to rzeczniczka Prokuratury Okr\u0119gowej w Siedlcach, gdzie pracuje specjalny zesp\u00f3\u0142. Cho\u0107 w opisach umorzonych spraw, jakie od niej dosta\u0142am, jednym z zarzut\u00f3w stawianych w postanowieniu o wszcz\u0119ciu post\u0119powania by\u0142o w\u0142a\u015bnie \u201ezmuszenie przemoc\u0105 do zawr\u00f3cenia i przekroczenia granicy z Bia\u0142orusi\u0105 w miejscu do tego nieprzeznaczonym\u201d.<\/p>\n\n\n\n Zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry dzia\u0142a w Prokuraturze Okr\u0119gowej w Siedlcach, sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu prokurator\u00f3w i bada sprawy o przekroczenia uprawnie\u0144 i niedope\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w przez funkcjonariuszy r\u00f3\u017cnych s\u0142u\u017cb dzia\u0142aj\u0105cych na granicy (Stra\u017c Graniczna, wojsko, obrona terytorialna, policja) od wrze\u015bnia 2021 do marca 2024 r. Chodzi o dzia\u0142ania na szkod\u0119 \u201eimigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy znajdowali si\u0119 w po\u0142o\u017ceniu gro\u017c\u0105cym bezpo\u015brednim niebezpiecze\u0144stwem utraty \u017cycia albo ci\u0119\u017ckiego uszczerbku na zdrowiu, b\u0105d\u017a kt\u00f3rzy zg\u0142aszali ustne wnioski o obj\u0119cie ochron\u0105 w Polsce na skutek uzasadnionej obawy przed prze\u015bladowaniem\u201d \u2013 takie sformu\u0142owanie znajduje si\u0119 w nazwie tego Zespo\u0142u Prokurator\u00f3w. Dzia\u0142a on pod kierownictwem prokuratora Tomasza Gizy, a du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spraw, kt\u00f3rymi si\u0119 zajmuje, stanowi\u0105 doniesienia dziennikarza i aktywisty humanitarnego Piotra Czabana, autora podkastu \u201eCzaban robi raban\u201d.<\/p>\n\n\n\n Z informacji uzyskanej z siedleckiej prokuratury wynika, \u017ce przej\u0119\u0142a 18 \u015bledztw niezako\u0144czonych i 28 zako\u0144czonych umorzeniem. Pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c nowe sprawy z badanego okresu. W sumie 150 przypadk\u00f3w zwi\u0105zanych z pushbackami. Z tego wszystkiego \u201ewyodr\u0119bniono 24 w\u0105tki dotycz\u0105ce 20 zdarze\u0144\u201d.<\/p>\n\n\n\n Jaki jest efekt p\u00f3\u0142torarocznej pracy zespo\u0142u prokurator\u00f3w? Do ko\u0144ca sierpnia 2025 r. zako\u0144czono umorzeniem 18 z 24 w\u0105tk\u00f3w \u2013 wszystkie z powodu \u201ebraku znamion przest\u0119pstwa\u201d.<\/p>\n\n\n\n W dwu sprawach, udokumentowanych nagraniami z momentu pope\u0142niania przest\u0119pstwa, postawiono zarzuty. Jedna z nich jest ju\u017c w s\u0105dzie z aktem oskar\u017cenia i wnioskiem o umorzenie z powodu niskiej spo\u0142ecznej szkodliwo\u015bci czynu. To zdarzenie z lipca 2023 r. Trzej funkcjonariusze zostali oskar\u017ceni o to, \u017ce \u201ebezzasadnie u\u017cyli \u015brodk\u00f3w przymusu bezpo\u015bredniego, tj. si\u0142y fizycznej, pa\u0142ki s\u0142u\u017cbowej oraz r\u0119cznego miotacza substancji obezw\u0142adniaj\u0105cej wobec o\u015bmiu nieustalonych obcokrajowc\u00f3w zawr\u00f3conych do linii granicznej, w sytuacji gdy \u017caden obcokrajowc\u00f3w nie podejmowa\u0142 jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144 uzasadniaj\u0105cych takie zachowanie\u201d.<\/p>\n\n\n\n Druga ze spraw jeszcze nie trafi\u0142a do s\u0105du – dwaj funkcjonariusze dostali ju\u017c zarzut przest\u0119pstwa przeciwko dokumentom. Chodzi o uwiecznione na filmie palenie w beczce na terenie plac\u00f3wki SG w Dubiczach Cerkiewnych paszport\u00f3w i telefon\u00f3w nielegalnie odebranych pushbackowanym cudzoziemcom. Przy okazji – dziwne, \u017ce nie postawiono im zarzutu kradzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Natomiast umorzono takie sprawy jak:<\/p>\n\n\n\n – przekroczenie uprawnie\u0144 s\u0142u\u017cbowych przez funkcjonariuszy policji 5 listopada 2022 r. w rejonie rzeki \u015awis\u0142ocz w ten spos\u00f3b, \u017ce strzelaj\u0105c z broni w g\u00f3r\u0119 rzeki, nakazali grupie ludzi, w tym obywatelowi Afganistanu M.H., wej\u015b\u0107 do rzeki, co spowodowa\u0142o jego porwanie nurtem, a nast\u0119pnie utoni\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n – nieudzielenie przez funkcjonariuszy SG 1 maja 2024 r. w Dubiczach Cerkiewnych pomocy medycznej obywatelce Somalii, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 w po\u0142o\u017ceniu gro\u017c\u0105cym co najmniej ci\u0119\u017ckim uszczerbkiem na zdrowiu.<\/p>\n\n\n\n – niedope\u0142nienie obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych przez komendanta Stra\u017cy Granicznej z plac\u00f3wki w Dubiczach Cerkiewnych 17 maja 2024 r. poprzez zaniechanie nadania biegu wnioskom o ochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 dla dw\u00f3ch ma\u0142oletnich Somalijek, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w po\u0142o\u017ceniu gro\u017c\u0105cym bezpo\u015brednim niebezpiecze\u0144stwem utraty \u017cycia albo ci\u0119\u017ckiego uszczerbku na zdrowiu.<\/p>\n\n\n\n – przekroczenie uprawnie\u0144 16 lipca 2023 r. przez funkcjonariuszy SG poprzez bezprawne u\u017cycie gazu oraz uderzenie przedmiotem przypominaj\u0105cym pa\u0142k\u0119 obywatela Syrii w trakcie zawracania do linii granicy pa\u0144stwowej.<\/p>\n\n\n\n – przekroczenie uprawnie\u0144 3 kwietnia 2023 r. w miejscowo\u015bci Mielnik przez funkcjonariuszy SG poprzez nieudzielenie pomocy Afga\u0144czykowi znajduj\u0105cemu si\u0119 w po\u0142o\u017ceniu gro\u017c\u0105cym bezpo\u015brednim niebezpiecze\u0144stwem utraty \u017cycia, a nast\u0119pnie zmuszenie go przemoc\u0105 do zawr\u00f3cenia i przekroczenia granicy z Bia\u0142orusi\u0105 w miejscu do tego nieprzeznaczonym mimo sk\u0142adanych ustnie wniosk\u00f3w o udzielenie ochrony mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n – sprawa nieumy\u015blnego spowodowania \u015bmierci obywatela Somalii 22 pa\u017adziernika 2023 r. w Bia\u0142owie\u017cy, kt\u00f3rego zw\u0142oki ujawniono w oznakowanym samochodzie s\u0142u\u017cbowym u\u017cytkowanym przez plac\u00f3wk\u0119 Stra\u017cy Granicznej w Bia\u0142owie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Jak to mo\u017cliwe, \u017ce takie sprawy umarza si\u0119 z powodu \u201ebraku znamion przest\u0119pstwa\u201d? To proste: prokuratura uzna\u0142a, \u017ce opisane zdarzenie wygl\u0105da\u0142o inaczej. Na przyk\u0142ad: owszem, by\u0142y zw\u0142oki pushbackowanej ofiary w rzece, ale ustalano, \u017ce nikt jej do wej\u015bcia do wody nie zmusza\u0142, co zeznali funkcjonariusze. A inni nic nie s\u0142yszeli, nic nie widzieli. Prokuratura uzna\u0142a te\u017c, \u017ce nie zas\u0142uguj\u0105 na wiar\u0119 wyja\u015bnienia aktywist\u00f3w na podstawie nagranych lub tylko us\u0142yszanych relacji os\u00f3b, kt\u00f3rym pomogli, bo relacja \u015bwiadka \u201eze s\u0142yszenia\u201d nie ma wi\u0119kszej wagi procesowej. Nagrane relacje migrant\u00f3w te\u017c si\u0119 nie licz\u0105, je\u015bli prokurator nie mo\u017ce ich sam przes\u0142ucha\u0107. A najcz\u0119\u015bciej nie mo\u017ce, bo zostali pushbackowani. Takie argumenty przytacza\u0142 w wywiadzie Piotra Czabana kieruj\u0105cy zespo\u0142em prokurator\u00f3w w siedleckiej prokuraturze Tomasz Giza.<\/p>\n\n\n\n Tak wi\u0119c skoro przyjmuje si\u0119 wersj\u0119 zdarzenia przedstawian\u0105 przez domniemanych sprawc\u00f3w, to nic dziwnego, \u017ce mamy \u201ebrak znamion czynu zabronionego\u201d.<\/p>\n\n\n\n Czy jednak prokuratura powinna umarza\u0107 spraw\u0119 dlatego, \u017ce da\u0142a wiar\u0119 potencjalnym sprawcom? Z orzecznictwa Izby Karnej S\u0105du Najwy\u017cszego (np. V KK 14\/05) wynika, \u017ce umorzenie post\u0119powania z powodu \u201ebraku znamion\u201d mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko w\u00f3wczas, gdy z zebranego w w post\u0119powaniu przygotowawczym materia\u0142u dowodowego \u201ew spos\u00f3b oczywisty\u201d <\/strong>wynika, \u017ce czyn tych znamion nie zawiera. \u201eNatomiast w sytuacji, gdy zebrane dowody nie maj\u0105 ca\u0142kowicie jednoznacznej wymowy i dla dokonania trafnych ustale\u0144 faktycznych konieczne jest prowadzenie wieloaspektowej, wszechstronnej analizy i krytycznej oceny dowod\u00f3w, umorzenie post\u0119powania w tym trybie jest niedopuszczalne\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ale umarzane s\u0105 te\u017c sprawy, gdzie pokrzywdzony jest w Polsce i z\u0142o\u017cy\u0142 zeznania przed prokuratorem. Tak by\u0142o w opisanej na stronie \u201eCzabanrobiraban.pl\u201d przez Krzysztofa Boczka sprawie z 4 lipca 2023: bicia i poni\u017cania pi\u0119ciu migrant\u00f3w przez osoby w polskich mundurach. Zdarzenie zosta\u0142o sfotografowane. Wida\u0107 pi\u0119ciu przestraszonych, mokrych i zm\u0119czonych m\u0119\u017cczyzn. Trzech pokazuje \u201erogi\u201d, przyk\u0142adaj\u0105c d\u0142onie do g\u0142owy, jeden ma kajdanki na r\u0119kach. Jeden z pokrzywdzonych opowiedzia\u0142 o tym Mariuszowi Kurnycie, wolontariuszowi Podlaskiego Ochotniczego Pogotowia Humanitarnego, a ten jego relacj\u0119 nagra\u0142. M\u0119\u017cczyzna m\u00f3wi\u0142: \u201eBili nas. Kazali si\u0119 rozebra\u0107, przeszukali nas i potem kopali. Znowu nas uderzyli i powalili na ziemi\u0119. Kopali i czw\u00f3rk\u0119 z nas razili paralizatorem. W g\u0142ow\u0119, szyj\u0119 i plecy. Pryskali te\u017c gazem pieprzowym w oczy. Potem kazali nam \u015bpiewa\u0107 w ich j\u0119zyku, robi\u0107 z siebie jelenie. Robili sobie wtedy zdj\u0119cia i \u015bmiali si\u0119 z nas\u201d.<\/p>\n\n\n\n Prokuratura go przes\u0142ucha\u0142a, gdy przebywa\u0142 w Polsce, czekaj\u0105c na decyzj\u0119 azylow\u0105 po kolejnym przekroczeniu granicy. Przes\u0142uchano te\u017c funkcjonariuszy SG z Bia\u0142owie\u017cy i Dubicz Cerkiewnych, ale nic o sprawie nie wiedzieli. Afga\u0144czykowi nie pokazano zdj\u0119\u0107 funkcjonariuszy, \u017ceby, ewentualnie, rozpozna\u0142 sprawc\u00f3w. W umorzeniu (oczywi\u015bcie z powodu \u201ebraku znamion\u201d) prokuratura napisa\u0142a, \u017ce nie ma dowodu, \u017ce migranci byli zmuszani przemoc\u0105 lub gro\u017ab\u0105 bezprawn\u0105 do robienia z siebie jeleni.<\/p>\n\n\n\n Czyli poni\u017cali si\u0119 dobrowolnie? Dla \u017cartu? \u017bartowali sobie z uzbrojonymi funkcjonariuszami, kt\u00f3rzy ich zatrzymali i za chwil\u0119 mieli pushbackowa\u0107? Na zdj\u0119ciu twarze maj\u0105 nie bardzo rozbawione. Czy tak wygl\u0105da \u201eprowadzenie wieloaspektowej, wszechstronnej analizy i krytycznej oceny dowod\u00f3w\u201d?<\/p>\n\n\n\n Podobny schemat: danie wiary funkcjonariuszom, a nie pokrzywdzonym czy aktywistom zg\u0142aszaj\u0105cym spraw\u0119, wy\u0142ania si\u0119 z analizy trzech uzasadnie\u0144 udost\u0119pnionych mi przez rzeczniczk\u0119 siedleckiej prokuratury Krystyn\u0119 Go\u0142\u0105bek.<\/p>\n\n\n\n Pierwsza sprawa to \u015bmier\u0107 m\u0142odej Etiopki Mahlet Kassa w lutym 2023 r. Jej towarzysze podr\u00f3\u017cy prosili o pomoc dla niej wszystkie napotkane osoby w Hajn\u00f3wce, zanim zostali zatrzymani przez Stra\u017c Graniczn\u0105 i pushbackowani. Opisywali miejsce (kilometr za Hajn\u00f3wk\u0105, w lesie przy drodze), gdzie j\u0105 zostawili, pokazywali dane lokalizacyjne i prosili funkcjonariuszy, by j\u0105 odnale\u017ali. Tak za\u015bwiadczaj\u0105 aktywi\u015bci, kt\u00f3rzy te\u017c prosili funkcjonariuszy, by rozpocz\u0119li poszukiwania.<\/p>\n\n\n\n Nie umo\u017cliwiono towarzyszom Mahlet pokazania, gdzie j\u0105 zostawili. Zmar\u0142\u0105 z wych\u0142odzenia dziewczyn\u0119 odnale\u017ali kilka dni p\u00f3\u017aniej aktywi\u015bci Podlaskiego Ochotniczego Pogotowia Humanitarnego. Tego dnia poszukiwania rozpocz\u0119li te\u017c funkcjonariusze. Uzasadnienie umorzenia otrzymane z Prokuratury Okr\u0119gowej w Siedlcach: \u201eW toku prowadzonego \u015bledztwa wykonano szereg czynno\u015bci procesowych zmierzaj\u0105cych do ustalenia ca\u0142okszta\u0142tu okoliczno\u015bci sprawy. Uzyskano opini\u0119 Zak\u0142adu Medycyny S\u0105dowej –\u00a0opiniuj\u0105cy wskaza\u0142 z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem, \u017ce do zgonu kobiety mog\u0142o doj\u015b\u0107 w nast\u0119pstwie ozi\u0119bienia cia\u0142a (hipotermii). Na podstawie wynik\u00f3w przeprowadzonych bada\u0144 po\u015bmiertnych bieg\u0142y nie by\u0142 natomiast w stanie ustali\u0107 daty zgonu badanej. (\u2026) W \u015bwietle przeprowadzonych dowod\u00f3w bezspornym jest, \u017ce do \u015bmierci A.M.K. dosz\u0142o z powodu wych\u0142odzenia organizmu, bez udzia\u0142u os\u00f3b trzecich, a funkcjonariusze Policji, funkcjonariusz Stra\u017cy Granicznej oraz \u017co\u0142nierz WP po tym, jak powzi\u0119li informacj\u0119 o osobie przebywaj\u0105cej w lesie, kt\u00f3ra potrzebuje pomocy, niezw\u0142ocznie podj\u0119li poszukiwania w takim zakresie, w jakim w\u00a0danej\u00a0chwili\u00a0by\u0142o\u00a0to mo\u017cliwe\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ile dni to dla prokuratury znaczy \u201eniezw\u0142ocznie\u201d? I co znaczy \u201ew takim zakresie, w jakim w danej chwili by\u0142o to mo\u017cliwe\u201d? \u017be w danej chwili mieli co\u015b wa\u017cniejszego na g\u0142owie?<\/p>\n\n\n\n Kolejna sprawa: \u015bmierci Afga\u0144czyka, kt\u00f3rego szuka\u0142a rodzina, gdy dosta\u0142a informacj\u0119, \u017ce grupa, z kt\u00f3r\u0105 by\u0142, zosta\u0142a strza\u0142ami w powietrze zmuszona (w lutym) do zawr\u00f3cenia na Bia\u0142oru\u015b wp\u0142aw, przez rzek\u0119. W uzasadnieniu umorzenia prokuratura pisze: \u201eW dniu 16 lutego 2023 r. funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w Sok\u00f3\u0142ce zostali poinformowani przez funkcjonariuszy Stra\u017cy Granicznej o znalezieniu unosz\u0105cych si\u0119 w rzece \u015awis\u0142ocz w rejonie znaku granicznego 496-497 w pobli\u017cu m. Ozierany, gmina Krynki, zw\u0142ok. (\u2026) Jednym z przedmiot\u00f3w zabezpieczonych przy zw\u0142okach m\u0119\u017cczyzny by\u0142 dow\u00f3d osobisty z wizerunkiem m\u0119\u017cczyzny wystawiony na H\u2026M.., o numerze…\u201d. Dalej zrobiono badania genetyczne i potwierdzono, \u017ce zw\u0142oki zgadzaj\u0105 si\u0119 z dokumentami. Lekarz medycyny s\u0105dowej \u2013 co podkre\u015bla prokuratura w uzasadnieniu \u2013 stwierdzi\u0142, \u017ce \u201enie da si\u0119 w spos\u00f3b kategoryczny wypowiedzie\u0107 na temat przyczyny (czy przyczyn) zgonu m\u0119\u017cczyzny\u201d. Stwierdzi\u0142 jednak, \u017ce to najprawdopodobniej utoni\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n \u201eW toku prowadzonego \u015bledztwa przes\u0142uchano w charakterze \u015bwiadk\u00f3w szereg funkcjonariuszy Stra\u017cy Granicznej, cz\u0142onk\u00f3w brygady WOT. (\u2026) \u015awiadek zaznaczy\u0142, \u017ce nie by\u0142 fizycznie obecny, gdy grupa ludzi pr\u00f3bowa\u0142a przekracza\u0107 granic\u0119. Funkcjonariusz nie kojarzy\u0142, aby w zdarzeniu brali udzia\u0142 i pomagali funkcjonariusze policji. (…) Przes\u0142uchany w charakterze \u015bwiadka \u2026., funkcjonariusz Stra\u017cy Granicznej, zezna\u0142, \u017ce funkcjonariusze stra\u017cy granicznej na pewno nie \u017c\u0105daj\u0105 od imigrant\u00f3w, aby nielegalnie przekraczali granic\u0119 i wchodzili do rzeki \u015awis\u0142ocz\u201d. Wszyscy inni przes\u0142uchani funkcjonariusze te\u017c o tym zapewnili. A z \u201eprowadzonej ewidencji elektronicznej zdarze\u0144 wynika\u0142o, \u017ce tej nocy, kiedy mia\u0142 si\u0119 utopi\u0107 Afga\u0144czyk, funkcjonariusze \u201eoddawali jedynie strza\u0142y z pistoletu sygna\u0142owego z wykorzystaniem naboju o\u015bwietleniowego\u201d.<\/p>\n\n\n\n Trzecia sprawa: ujawnienia 22 pa\u017adziernika 2023 r. \u201ew oznakowanym samochodzie s\u0142u\u017cbowym u\u017cytkowanym przez Plac\u00f3wk\u0119 SG w Bia\u0142owie\u017cy zw\u0142ok obywatela Somalii\u201d. „Somalijczyk przed \u015bmierci\u0105 utkn\u0105\u0142 na bagnach w Puszczy Bia\u0142owieskiej po polskiej stronie, tu\u017c przy granicy z Bia\u0142orusi\u0105. Z informacji, do kt\u00f3rych w\u00f3wczas dotar\u0142em, wynika\u0142o, \u017ce akcja ratunkowa mia\u0142a trwa\u0107 zbyt d\u0142ugo. Jego towarzysze mieli pom\u00f3c w przeniesieniu Abdullaha do samochodu stra\u017cnik\u00f3w. P\u00f3\u017aniej zostali wyrzuceni na Bia\u0142oru\u015b\u201d \u2013 opisywa\u0142 Piotr Czaban. A wi\u0119c \u015bwiadkowie, kt\u00f3rzy mogliby zezna\u0107, czy Stra\u017c Graniczna zwleka\u0142a z zawiadomieniem pogotowia, zostali pushbackowani. W tej sytuacji jedynymi \u015bwiadkami zdarzenia byli funkcjonariusze.<\/p>\n\n\n\n W umorzeniu \u015bledztwa siedlecka prokuratura pisze, \u017ce pomoc dla m\u0119\u017cczyzny w hipotermii i z zapaleniem p\u0142uc przysz\u0142a za p\u00f3\u017ano wy\u0142\u0105cznie dlatego, \u017ce trzeba by\u0142o go przywie\u017a\u0107 z bagien tam, gdzie karetka mog\u0142a dojecha\u0107. Mo\u017cliwe. Ale po pushbackowaniu \u015bwiadk\u00f3w zweryfikowa\u0107 si\u0119 tego ju\u017c nie da.<\/p>\n\n\n\n Nie wszystkie post\u0119powania zosta\u0142y umorzone: w ramach jednego z w\u0105tk\u00f3w \u015bledztwa trzej funkcjonariusze SG dostali zarzuty zn\u0119cania si\u0119 nad migrantami. Polega\u0142o ono na tym, \u017ce \u201ebezzasadnie u\u017cyli \u015brodk\u00f3w przymusu bezpo\u015bredniego, tj. si\u0142y fizycznej, pa\u0142ki s\u0142u\u017cbowej oraz r\u0119cznego miotacza substancji obezw\u0142adniaj\u0105cej, wobec o\u015bmiu nieustalonych obcokrajowc\u00f3w zawr\u00f3conych do linii granicznej, w sytuacji gdy \u017caden obcokrajowc\u00f3w nie podejmowa\u0142 jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144 uzasadniaj\u0105cych takie zachowanie, czym naruszyli nietykalno\u015b\u0107 cielesn\u0105 pokrzywdzonych\u201d. Jak informuje siedlecka prokuratura, wraz z aktem oskar\u017cenia prokurator skierowa\u0142 do s\u0105du wniosek o warunkowe umorzenie. Prokuratura wyja\u015bnia, \u017ce podejrzani nie byli wcze\u015bniej karani, czyn zagro\u017cony jest kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci poni\u017cej pi\u0119ciu lat, a \u201estopie\u0144 winy i stopie\u0144 spo\u0142ecznej szkodliwo\u015bci czynu nie by\u0142y znaczne\u201d.<\/p>\n\n\n\n C\u00f3\u017c, na tle innych zachowa\u0144 funkcjonariuszy wobec migrant\u00f3w na bia\u0142oruskiej granicy spryskanie gazem pieprzowym i pobicie pa\u0142kami rzeczywi\u015bcie nie imponuje. W ka\u017cdym razie tak\u0105 perspektyw\u0119 zdaje si\u0119 przyjmowa\u0107 prokuratura. A skoro tak, to trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce niekt\u00f3rzy funkcjonariusze dzia\u0142aj\u0105cy na granicy bia\u0142oruskiej id\u0105 jeszcze dalej.<\/p>\n\n\n\n \u015awiadczy o tym sprawa \u015bwie\u017ca, bo z 10 lipca tego roku (nie zajmowa\u0142 si\u0119 ni\u0105 zesp\u00f3\u0142 prokurator\u00f3w z siedleckiej prokuratury). Jako pierwszy opisa\u0142 j\u0105 Onet, a do nagrania z monitoringu z pasa granicznego dotar\u0142a Anna Kondraciuk, dziennikarka \u201eNowego Kuriera\u201d z Siemiatycz (pisz\u0119 za tekstem Joanny Klimowicz na stronie czabanrobiraban.pl). Wygl\u0105da\u0142o to tak: \u017co\u0142nierz podchodzi do le\u017c\u0105cego na ziemi m\u0119\u017cczyzny trafionego wcze\u015bniej gumow\u0105 kul\u0105 i, z zamachu, uderza go wielokrotnie kolb\u0105 karabinu w g\u0142ow\u0119. Uderzanie przerywa dopiero drugi \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry podchodzi do bij\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n Pobity cz\u0142owiek, Afga\u0144czyk, odnalaz\u0142 si\u0119 po kilku dniach w szpitalu w Lublinie. Jak ustali\u0142 Piotr Czaban, od postrza\u0142u gumow\u0105 kul\u0105 ma uszkodzone oko, a od uderze\u0144 kolb\u0105 karabinu – po\u0142amane ko\u015bci twarzy. Teraz jest w o\u015brodku dla cudzoziemc\u00f3w w Bia\u0142ymstoku.<\/p>\n\n\n\n Po ujawnieniu zdarzenia zareagowa\u0142a Szczeci\u0144ska Dywizja Zmechanizowana. Wyda\u0142a komunikat, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce \u017co\u0142nierz nie atakowa\u0142, ale si\u0119 broni\u0142, a w wyniku napa\u015bci dozna\u0142 urazu oka.<\/p>\n\n\n\n Zareagowa\u0142 te\u017c minister obrony i wicepremier W\u0142adys\u0142aw Kosiniak-Kamysz. Odwiedzi\u0142 \u017co\u0142nierza i poinformowa\u0142: \u201ePodzi\u0119kowa\u0142em mu za jego s\u0142u\u017cb\u0119. Przyk\u0142ad tego \u017co\u0142nierza pokazuje, \u017ce mamy profesjonaln\u0105, zmotywowan\u0105 obrony naszych granic armi\u0119. Naszym obowi\u0105zkiem jest ich wspieranie i okazywanie im szacunku\u201d. Teraz \u017co\u0142nierze na granicy z Bia\u0142orusi\u0105 wiedz\u0105 ju\u017c, jakie zachowania s\u0105 przez najwy\u017csze dow\u00f3dztwo dobrze widziane.<\/p>\n\n\n\n W\u0142adza zrobi\u0142a du\u017co, \u017ceby funkcjonariusze na granicy nie wahali si\u0119 u\u017cywa\u0107 dowolnych metod, byle tylko zminimalizowa\u0107 liczb\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re dostawszy si\u0119 do Polski z terenu Bia\u0142orusi, z\u0142o\u017c\u0105 u nas wniosek o azyl. Funkcjonariusze SG nie przyjmuj\u0105 wniosk\u00f3w na legalnym przej\u015bciu granicznym, co powoduje forsowanie przez migrant\u00f3w zielonej granicy. W\u0142adza postawi\u0142a wzd\u0142u\u017c niej s\u0142ynny p\u0142ot. Przyj\u0119\u0142a ustaw\u0119, z mocy kt\u00f3rej nadu\u017cycie \u015brodk\u00f3w przymusu bezpo\u015bredniego \u2013 w tym broni palnej \u2013 przez funkcjonariusza wobec migranta przekraczaj\u0105cego granic\u0119 nie jest przest\u0119pstwem. Przyj\u0119\u0142a najpierw rozporz\u0105dzenie, a potem ustaw\u0119, \u201ewyw\u00f3zkow\u0105\u201d legalizuj\u0105c\u0105 pushbacki. Ustawa zawiera jednak szcz\u0105tkow\u0105 procedur\u0119 sk\u0142adania wniosk\u00f3w o ochron\u0119, kt\u00f3re komendant jednostki SG mo\u017ce odrzuca\u0107 od r\u0119ki, w pi\u0119\u0107 minut po ich z\u0142o\u017ceniu.<\/p>\n\n\n\n Jednak wszystko to, \u0142\u0105cznie z wywiezieniem migranta, powinno by\u0107 odnotowane w papierach. A w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie jest, za\u015b zatrzymani s\u0105 po prostu wypychani na stron\u0119 bia\u0142orusk\u0105 przez zasieki, rzeki, bagna, las.<\/p>\n\n\n\n Szanse na z\u0142o\u017cenie wniosku o azyl maj\u0105 ci cudzoziemcy, kt\u00f3rzy maj\u0105 m\u00f3wi\u0105cego po polsku pe\u0142nomocnika. Ale cz\u0119sto-g\u0119sto bywa on niedopuszczany do czynno\u015bci dokonywanych z migrantem przez SG i potem okazuje si\u0119, \u017ce sam, dobrowolnie, zrezygnowa\u0142 ze starania si\u0119 o azyl i jest wywo\u017cony.<\/p>\n\n\n\n Ale ci\u0105gle zdarza si\u0119, \u017ce komu\u015b uda si\u0119 taki wniosek z\u0142o\u017cy\u0107, wi\u0119c w\u0142adza doprowadzi\u0142a do uchwalenia \u201eczasowego zawieszenia prawa do azylu\u201d. Wprowadzi\u0142a te\u017c, przed\u0142u\u017can\u0105 w zasadzie automatycznie, przygraniczn\u0105 stref\u0119 buforow\u0105, zamkni\u0119t\u0105 tak\u017ce dla pomocy humanitarnej i dziennikarzy, aby ograniczy\u0107 informacje o tym, co funkcjonariusze robi\u0105 na granicy. Opinia publiczna jest szanta\u017cowana moralnie has\u0142em \u201emurem za polskim mundurem\u201d: ten, kto krytykuje dzia\u0142ania funkcjonariuszy na granicy, nie zas\u0142uguje na miano patrioty, nie jest Polakiem, tylko \u201erusk\u0105 onuc\u0105\u201d. A na ko\u0144cu jest prokuratura, kt\u00f3ra umarza sprawy o nadu\u017cycia w\u0142adzy przez funkcjonariuszy na granicy bia\u0142oruskiej.<\/p>\n\n\n\n Opisane tu praktyki s\u0105 niezgodne z konwencj\u0105 o uchod\u017acach, unijn\u0105 Kart\u0105 Praw Podstawowych i Europejsk\u0105 Konwencj\u0105 o Ochronie Praw Cz\u0142owieka, ale unijni politycy nie spiesz\u0105 z krytyk\u0105 poczyna\u0144 polskiego rz\u0105du. Nawet gdy zawiesi\u0142 prawo do azylu. Unia jest zainteresowana w tym, by Polska zrobi\u0142a brudn\u0105 robot\u0119, nie przepuszczaj\u0105c na jej teren migrant\u00f3w. A unijna agencja \u2013 Frontex \u2013 na Morzu \u015ar\u00f3dziemnym robi rzeczy nie mniej okrutne.<\/p>\n\n\n\n Co, oczywi\u015bcie, w \u017caden spos\u00f3b nie usprawiedliwia umo\u017cliwiania i tolerowania przez polskie w\u0142adze \u0142amania praw cz\u0142owieka wobec migrant\u00f3w na granicy z Bia\u0142orusi\u0105.<\/p>\n\n\n\n B\u0119dzie gorzej, bo o ile wcze\u015bniej funkcjonariusze \u0142ami\u0105cy prawa migrant\u00f3w na granicy mogli si\u0119 obawia\u0107 konsekwencji po doj\u015bciu do w\u0142adzy demokratycznej opozycji, o tyle po zako\u0144czeniu prac siedleckiego zespo\u0142u prokurator\u00f3w mog\u0105 ju\u017c spa\u0107 spokojnie: pa\u0144stwo b\u0119dzie \u201emurem za polskim mundurem\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Umorzono wszystkie, opr\u00f3cz dw\u00f3ch, sprawy o przest\u0119pstwa funkcjonariuszy na szkod\u0119 migrant\u00f3w na granicy z Bia\u0142orusi\u0105. W tym samym czasie prokuratura wytoczy\u0142a aktywistom dwa procesy o pomoc humanitarn\u0105 i prawn\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5962"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5962"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5962\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6010,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5962\/revisions\/6010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5962"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5962"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5962"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Umorzenia z powodu \u201ebraku znamion\u201d<\/h2>\n\n\n\n
Robili \u201ejelenia\u201d dla \u017cartu<\/h2>\n\n\n\n
Pa\u0144stwo murem za mundurem<\/h2>\n\n\n\n