NSA orzek\u0142, \u017ce urz\u0119dnicy stanu cywilnego maj\u0105 obowi\u0105zek rejestrowa\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa jednop\u0142ciowe zawarte za granic\u0105. Ten obowi\u0105zek nak\u0142ada na nich zreszt\u0105 tak\u017ce ustawa o aktach stanu cywilnego, co s\u0105d zauwa\u017cy\u0142 w uzasadnieniu wyroku.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
To wielki dzie\u0144 dla spo\u0142eczno\u015bci LGBT+ w Polsce. Ten wyrok cierpliwie wywalczy\u0142a sobie przez kilkana\u015bcie lat, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 od odm\u00f3w urz\u0119dnik\u00f3w do s\u0105d\u00f3w, walcz\u0105c tak w s\u0105dach administracyjnych, jak w s\u0105dach cywilnych. Najpierw przewalczono wydawanie za\u015bwiadcze\u0144 z USC o niepozostawaniu w zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim, potrzebnych do zawarcia \u015blubu za granic\u0105. Potem rejestracj\u0119 zagranicznych akt\u00f3w urodzenia polskich dzieci, w kt\u00f3rym jako rodzice figurowa\u0142y osoby tej samej p\u0142ci. W sprawie odmowy rejestracji ma\u0142\u017ce\u0144stw s\u0105dy odrzuca\u0142y wnioski o zadanie pytania prejudycjalnego TSUE. Zrobi\u0142 to dopiero NSA w sk\u0142adzie: Leszek Kiermaszek (sprawozdawca), Miros\u0142aw Gdesz i Marzenna Linska-Wawrzon.<\/p>\n\n\n\n
TSUE w listopadzie zesz\u0142ego roku odpowiedzia\u0142, \u017ce odmowa takiej transkrypcji narusza unijn\u0105 zasad\u0119 swobody przep\u0142ywu os\u00f3b i\u00a0obywatelstwa Unii odczytywane w\u00a0\u015bwietle Karty Praw Podstawowych: prawa poszanowania \u017cycia prywatnego i\u00a0rodzinnego i\u00a0zakazu dyskryminacji m.in. ze wzgl\u0119du na orientacj\u0119 seksualn\u0105. TSUE\u00a0podkre\u015bli\u0142, \u017ce rejestracja zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego oznacza poszanowanie wszystkich praw \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 ze statusem ma\u0142\u017conk\u00f3w. Dzisiejszy wyrok NSA jest wykonaniem tego wyroku.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119cej: osadzi\u0142 swoje orzeczenie w ugruntowanym orzecznictwie mi\u0119dzynarodowych trybuna\u0142\u00f3w dotycz\u0105cym poszanowania zasady r\u00f3wno\u015bci i prawa do kszta\u0142towania swojego \u017cycia prywatnego i rodzinnego. W uzasadnieniu wyroku NSA przywo\u0142a\u0142 bowiem najwa\u017cniejsze orzecznictwo TSUE i ETPC, nawet wyrok\u00a0TSUE sprzed tygodnia dotycz\u0105cy transkobiety z Bu\u0142garii, kt\u00f3ra przechodzi terapi\u0119 hormonaln\u0105 we W\u0142oszech, a s\u0105dy w Bu\u0142garii odm\u00f3wi\u0142y sprostowania jej aktu urodzenia.<\/p>\n\n\n\n
S\u0105d \u2013 co tak\u017ce niezwykle wa\u017cne \u2013 zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 urz\u0119dnikom stanu cywilnego, \u017ce obowi\u0105zuje ich nie wadliwe rozporz\u0105dzenie wydane do ustawy o aktach stanu cywilnego zawieraj\u0105ce wz\u00f3r druku, a w nim rubryki dla ma\u0142\u017conk\u00f3w: \u201ekobieta\u201d i \u201em\u0119\u017cczyzna\u201d, ale art. 88 ustawy, do kt\u00f3rej wydano to rozporz\u0105dzenie, gdzie mowa o \u201eosobach\u201d.<\/p>\n\n\n\n
S\u0119dzia Kiermaszek stwierdzi\u0142 te\u017c, \u017ce z art. 18 konstytucji, kt\u00f3ry stwierdza, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo „jako zwi\u0105zek kobiety i m\u0119\u017cczyzny (\u2026) jest pod opiek\u0105 i ochrona pa\u0144stwa”, nie oznacza zakazu uznania innych zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy dwiema osobami niezale\u017cnie od p\u0142ci ani \u017ce takim zwi\u0105zkom nie nale\u017cy si\u0119 \u017caden poziom ochrony.<\/p>\n\n\n\n
Wyrok NSA wprost odnosi si\u0119 do jednej sprawy \u2013 dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy pobrali si\u0119 w Berlinie, gdzie jaki\u015b czas mieszkali. Uchyla wyrok Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego przyznaj\u0105cy racj\u0119 urz\u0119dnikowi USC, kt\u00f3ry odm\u00f3wi\u0142 wpisu i odmown\u0105 decyzj\u0119 tego\u017c urz\u0119dnika, nak\u0142adaj\u0105c na niego obowi\u0105zek rejestracji tego ma\u0142\u017ce\u0144stwa w ci\u0105gu 30 dni (za niedope\u0142nienie obowi\u0105zku wykonania wyroku urz\u0119dnikowi mog\u0105 grozi\u0107 nawet sankcje karne). Jednak poniewa\u017c wyrok ten by\u0142 wykonaniem wyroku TSUE, obowi\u0105zuje wszystkich urz\u0119dnik\u00f3w stanu cywilnego w Polsce. Wszystkich ich te\u017c obowi\u0105zuje art. 88 ustawy o aktach stanu cywilnego, a nie wydane do niego sprzeczne z ustaw\u0105 (a wi\u0119c z konstytucj\u0105) i prawem Unii rozporz\u0105dzenie.<\/p>\n\n\n\n
Tak wi\u0119c nie czekaj\u0105c na wydanie przez ministra cyfryzacji (lewicowego Gawkowskiego) \u201ew porozumieniu\u201d z szefem MSW (konserwatywnym Kierwi\u0144skim) zgodnego z ustaw\u0105 rozporz\u0105dzenia, urz\u0119dnicy powinni skre\u015bla\u0107 na drukach \u201ekobiet\u0119\u201d i \u201em\u0119\u017cczyzn\u0119\u201d i wpisywa\u0107 w te miejsca \u201eosob\u0119\u201d. Problem w tym, \u017ce akta stanu cywilnego s\u0105 zdigitalizowane i urz\u0119dnicy nie wype\u0142niaj\u0105 druku, ale wpisuj\u0105 PESEL os\u00f3b, kt\u00f3re zawar\u0142y ma\u0142\u017ce\u0144stwo, w komputerowe rubryki. A system nie przyjmie w rubryce \u201ekobieta\u201d PESEL m\u0119\u017cczyzny i odwrotnie, co sprawdzili ju\u017c urz\u0119dnicy, kt\u00f3rzy usi\u0142owali zachowa\u0107 si\u0119 zgodnie z ustaw\u0105 i wyrokiem TSUE.<\/p>\n\n\n\n
W takiej sytuacji pozostaje sk\u0142adanie do prokuratury doniesie\u0144 o podejrzeniu pope\u0142nienia przest\u0119pstwa niedope\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w: przez urz\u0119dnika stanu cywilnego i ministra odpowiedzialnego za wydanie zgodnego z ustaw\u0105 rozporz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n
Jak wida\u0107, droga przed ma\u0142\u017conkami LGBT jeszcze d\u0142uga. Jednak wyrok NSA obecni na sali nagrodzili brawami. By\u0142y to brawa dla s\u0105du, a konkretnie dla s\u0119dziego Leszka Kiermaszka (autora pytania do TSUE i uzasadnienia wyroku), a tak\u017ce s\u0119dzi\u00f3w Miros\u0142awa Gdesza i Marzenny Linskiej-Wawrzon. Ale nie dla pa\u0144stwo, bo to, niezale\u017cnie od tego, kto w nim aktualnie rz\u0105dzi, od pocz\u0105tku III RP po dzie\u0144 dzisiejszy nie robi nic, a przynajmniej nie robi nic skutecznie dla prawdziwej r\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczno\u015bci nieheteronormatywnej w Polsce. Tch\u00f3rzy nawet teraz, gdy chodzi jedynie o popraw\u0119 sprzecznego z ustaw\u0105 rozporz\u0105dzenia. I gdy ma orzeczenie TSUE, w kt\u00f3rym opr\u00f3cz stwierdzenia naruszenia prawa do swobody przemieszczania si\u0119 i do obywatelstwa Unii Trybuna\u0142 orzek\u0142, \u017ce niezgodne z\u00a0prawem Unii jest twierdzenie pojawiaj\u0105ce si\u0119 w\u00a0odmownych decyzjach urz\u0119d\u00f3w, a\u00a0tak\u017ce s\u0105d\u00f3w krajowych, \u017ce \u201etranskrypcja [czyli rejestracja aktu zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa] by\u0142aby sprzeczna z\u00a0podstawowymi zasadami porz\u0105dku prawnego RP\u201d (art. 107 prawa o\u00a0aktach stanu cywilnego), poniewa\u017c podstawowe zasady porz\u0105dku prawnego RP nie mog\u0105 by\u0107 sprzeczne z\u00a0prawem Unii.<\/p>\n\n\n\n
Jednak dysponuj\u0105c aktem ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3rego z powod\u00f3w technicznych nie da si\u0119 zarejestrowa\u0107 w USC, ma\u0142\u017ce\u0144stwa jednop\u0142ciowe i tak maj\u0105 takie same prawa, jakie przys\u0142uguj\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwom. A dyskusja o kad\u0142ubowej ustawie o rejestrowanych zwi\u0105zkach partnerskich powinna przej\u015b\u0107 do historii. Czas na ustaw\u0119 o r\u00f3wno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
NSA orzek\u0142, \u017ce urz\u0119dnicy stanu cywilnego maj\u0105 obowi\u0105zek rejestrowa\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa jednop\u0142ciowe zawarte za granic\u0105. Ten obowi\u0105zek nak\u0142ada na nich zreszt\u0105 tak\u017ce ustawa o aktach stanu cywilnego, co s\u0105d zauwa\u017cy\u0142 w uzasadnieniu wyroku.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6119"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6119"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6130,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6119\/revisions\/6130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}