Czy w Polsce mo\u017cna liczy\u0107 na proces przed niezale\u017cnym s\u0105dem? Na os\u0105dzenie przed niezawis\u0142ym s\u0119dzi\u0105? Irlandzka s\u0119dzia S\u0105du Najwy\u017cszego (High Court) Aileen Donnelly uzna\u0142a, \u017ce szereg zmian legislacyjnych w Polsce w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch lat by\u0142o \u201etak ogromnych\u201d, \u017ce rz\u0105dy prawa w Polsce zosta\u0142y „systematycznie uszkodzone”, a „demokracja w Polsce” naruszona. Dlatego S\u0105d Najwy\u017cszy w Irlandii zawiesza ekstradycj\u0119 Polaka, Artura Celmera, podejrzanego w Polsce o handel narkotykami, i zwr\u00f3ci si\u0119 do Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej z pytaniem, czy Celmer mo\u017ce liczy\u0107 w Polsce na proces spe\u0142niaj\u0105cy standardy rzetelnego wymiaru sprawiedliwo\u015bci.
\n
\nZapowiadaj\u0105c ten wniosek, s\u0119dzia Donnelly stwierdzi\u0142a, \u017ce Komisja Europejska podj\u0119\u0142a znaczne wysi\u0142ki na rzecz konstruktywnego dialogu, ale polskie w\u0142adze nie s\u0105 w ten dialog odpowiednio zaanga\u017cowane. Zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce zalecenia Komisji dla Polski s\u0105 \u201eaktem oskar\u017cenia o zagro\u017ceniu rz\u0105d\u00f3w prawa w kraju europejskim w drugiej dekadzie XXI wieku”. A reformy polskiego rz\u0105du \u201ewydaj\u0105 si\u0119 \u015bwiadomym, wyrachowanym i prowokacyjnym ustawodawstwem, demontuj\u0105cym niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0105downictwa, kluczowy element rz\u0105d\u00f3w prawa”.<\/p>\n
Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na zalecenia Komisji dla Polski i na raporty Komisji Weneckiej, stwierdzi\u0142a, \u017ce „konstytucyjno\u015b\u0107 polskich ustaw nie mo\u017ce by\u0107 rzetelnie zbadana w Polsce”, poniewa\u017c „niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0105downictwa i legitymacja Trybuna\u0142u Konstytucyjnego zosta\u0142y powa\u017cnie podwa\u017cone”.<\/p>\n
Oceni\u0142a, \u017ce gdyby Artur Celmer zosta\u0142 przekazany Polsce, b\u0119dzie s\u0105dzony w ramach systemu, \u201ew kt\u00f3rym minister sprawiedliwo\u015bci jest prokuratorem i ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 podejmowania dzia\u0142a\u0144 wobec prezes\u00f3w s\u0105d\u00f3w\u201d, co mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 u nich \u201eefekt mro\u017c\u0105cy\u201d.<\/p>\n
S\u0119dzia Donnelly argumentuje, \u017ce zmiany legislacyjne w Polsce by\u0142y \u201etak ogromne”, \u017ce „wskazywanie indywidualnych zmian w przepisach nie jest ani konieczne, ani pomocne, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie wp\u0142yw kumulatywnych zmian na praworz\u0105dno\u015b\u0107 ma szczeg\u00f3lne znaczenie”. Wymieni\u0142a m.in. pos\u0142anie na przyspieszon\u0105 emerytur\u0119 s\u0119dzi\u00f3w polskiego S\u0105du Najwy\u017cszego i otwarcie w ten spos\u00f3b drogi do nowych nominacji. I na to, \u017ce te nominacje zale\u017c\u0105 od nowej, powsta\u0142ej w miejsce rozwi\u0105zanej przed czasem Krajowej Rady S\u0105downictwa.<\/p>\n
\u201ePolska wydaje si\u0119 nie akceptowa\u0107 ju\u017c wsp\u00f3lnych europejskich warto\u015bci” \u2013 uzna\u0142a s\u0119dzia Donnelly. Doda\u0142a, \u017ce nie ma ju\u017c gwarancji, \u017ce stanowione w Polsce przepisy b\u0119d\u0105 zgodne z polsk\u0105 konstytucj\u0105. „Ostatnie zmiany w Polsce by\u0142y tak szkodliwe dla rz\u0105d\u00f3w prawa, \u017ce Trybuna\u0142 [Sprawiedliwo\u015bci UE] musi stwierdzi\u0107, \u017ce naruszono wsp\u00f3ln\u0105 warto\u015b\u0107 rz\u0105d\u00f3w prawa i demokracj\u0119 w Polsce”. Bo \u201eposzanowanie zasady pa\u0144stwa prawa jest niezb\u0119dne dla wzajemnego zaufania w funkcjonowaniu europejskiego nakazu aresztowania”. A \u201epodstawowe warto\u015bci, takie jak niezawis\u0142o\u015b\u0107 s\u0105downictwa i poszanowanie konstytucji, nie s\u0105 ju\u017c respektowane, (…) system sprawiedliwo\u015bci ju\u017c nie funkcjonuje w ramach rz\u0105d\u00f3w prawa”.<\/p>\n
O sprawie napisa\u0142a Irlandzka Agencja Informacyjna.<\/p>\n
Sta\u0142o si\u0119 wi\u0119c to, przed czym od wielu miesi\u0119cy ostrzegali prawnicy: \u017ce polskie \u201ereformy\u201d polegaj\u0105ce na podporz\u0105dkowaniu s\u0105d\u00f3w i s\u0119dzi\u00f3w partii rz\u0105dz\u0105cej spowoduj\u0105 utrat\u0119 wiarygodno\u015bci polskiego wymiaru sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n
Pytania o mo\u017cliwo\u015b\u0107 ekstradycji do kraju niegwarantuj\u0105cego bezstronnego os\u0105dzenia zdarzaj\u0105 si\u0119 w Trybunale Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu i dotycz\u0105 takich kraj\u00f3w Rady Europy jak Rosja czy Turcja. W Unii Europejskiej to jednak absolutny precedens, bo kryteria przyj\u0119cia do UE s\u0105 ostrzejsze ni\u017c do Rady Europy.<\/p>\n
A wi\u0119c Polska, jak Afganistan czy Bia\u0142oru\u015b, sta\u0142a si\u0119 krajem, do kt\u00f3rego nie wydaje si\u0119 os\u00f3b \u015bciganych \u2013 tak\u017ce za przest\u0119pstwa kryminalne – bo nasz system wymiaru sprawiedliwo\u015bci przesta\u0142 odpowiada\u0107 standardom tak ONZ, jak Unii Europejskiej i Rady Europy.<\/p>\n
Sprawa ma dalekosi\u0119\u017cny skutek. Pytanie irlandzkiego S\u0105du Najwy\u017cszego oznacza, \u017ce wiarygodno\u015b\u0107 polskiego wymiaru sprawiedliwo\u015bci zosta\u0142a publicznie zakwestionowana. I na ten fakt b\u0119d\u0105 si\u0119 powo\u0142ywa\u0107 wszystkie osoby, instytucje czy inne podmioty prawne, kt\u00f3re obawiaj\u0105 si\u0119 lub uzyskaj\u0105 niekorzystny dla siebie wyrok przed polskim s\u0105dem. A je\u015bli Trybuna\u0142 w Luksemburgu potwierdzi, \u017ce polski system wymiaru sprawiedliwo\u015bci przesta\u0142 spe\u0142nia\u0107 kryteria zawarte w unijnej Karcie Praw Podstawowych, s\u0105dy zagraniczne przestan\u0105 wykonywa\u0107 wyroki polskich s\u0105d\u00f3w.<\/p>\n
To oznacza kl\u0119sk\u0119 presti\u017cow\u0105. Mo\u017ce pozbawi\u0107 polskich obywateli ochrony ich praw wobec podmiot\u00f3w zagranicznych. Oznacza kl\u0119sk\u0119 dla firm \u2013 prywatnych i tych, kt\u00f3re s\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 skarbu pa\u0144stwa. I dla obrotu gospodarczego za granic\u0105. Odbierze te\u017c Prokuratorii Generalnej Skarbu Pa\u0144stwa narz\u0119dzie dochodzenia roszcze\u0144 od podmiot\u00f3w zagranicznych.<\/p>\n
Wreszcie czyni bezprzedmiotow\u0105 ostatni\u0105 nowelizacje ustawy o IPN, dzi\u0119ki kt\u00f3rej polskie s\u0105dy mog\u0142yby kara\u0107 za pojawiaj\u0105ce si\u0119 w zagranicznych mediach \u201epomawianie narodu polskiego o zbrodnie\u201d, cho\u0107by za sformu\u0142owania o \u201epolskich obozach zag\u0142ady\u201d. A tak\u017ce zas\u0105dza\u0107 odszkodowania z tego tytu\u0142u. Nie ma szans, aby jakikolwiek wymiar sprawiedliwo\u015bci na \u015bwiecie powa\u017cnie potraktowa\u0142 taki wyrok.<\/p>\n
Polska staje si\u0119 wysp\u0105. Tyle \u017ce nie \u201ezielon\u0105 wysp\u0105\u201d dobrobytu. Raczej wysp\u0105, na kt\u00f3rej w dawniejszych czasach izolowano tr\u0119dowatych.<\/p>\n
Ale za to nie zginamy karku ani kolan. Tyle \u017ce to raczej nie sprawa godno\u015bci, tylko choroby zwyrodnieniowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sta\u0142o si\u0119 wi\u0119c to, przed czym od wielu miesi\u0119cy ostrzegali prawnicy.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":741,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/730"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=730"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":743,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/730\/revisions\/743"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/741"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}