Rz\u0105dy kanclerskie, w\u0142asno\u015b\u0107 ograniczona, Senat nie-wiadomo-po-co, a prawa socjalne jedynie postulatem. Za to s\u0105dy niezale\u017cne, a s\u0119dziowie niezawi\u015bli.
\n
\nPiS og\u0142osi\u0142 wyniki swojej \u201eankiety konstytucyjnej\u201d. S\u0105 enigmatyczne – jak sama ankieta. W dodatku nie wiadomo, kto jest autorem odpowiedzi. Wyniki ankiety przedstawi\u0142a prof. Anna \u0141abno z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, cz\u0142onek tzw. zespo\u0142u Kuchci\u0144skiego, kt\u00f3ry dwa lata temu przygotowa\u0142 krytyk\u0119 opinii Komisji Weneckiej na temat pisowskiego prawa o Trybunale Konstytucyjnym.<\/p>\n
Prof. \u0141abno powiedzia\u0142a, \u017ce ankieta to \u201ewynik pracy kilkunastu os\u00f3b\u201d. Z doniesie\u0144 „Gazety Wyborczej” sprzed roku wiemy, \u017ce list z pro\u015bb\u0105 o odpowiedzi na t\u0119 ankiet\u0119 PiS rozsy\u0142a\u0142 \u2013 w kopertach z partyjnym nadrukiem \u2013 na wydzia\u0142y prawa w ca\u0142ej Polsce, oferuj\u0105c dwa tysi\u0105ce z\u0142otych za jej wype\u0142nienie w ca\u0142o\u015bci i odpowiednio mniej za wype\u0142nienie fragment\u00f3w. Zawiera\u0142a pytania o zasady ustrojowe, prawa i obowi\u0105zki jednostki, system rz\u0105d\u00f3w, struktur\u0119 parlamentu, utrzymanie podzia\u0142u s\u0105downictw na powszechne, wojskowe i administracyjne, spos\u00f3b powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, istnienie Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka, o model prokuratury i czy nale\u017cy zachowa\u0107 Krajow\u0105 Rad\u0119 Radiofonii i Telewizji.<\/p>\n
Z tego, co relacjonowa\u0142a na konferencji prof. \u0141abno, nie wynika, by znalaz\u0142y si\u0119 jakie\u015b konkluzje. Nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce takie by\u0142y, ale nie zosta\u0142y uwzgl\u0119dnione przez zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry je opracowywa\u0142.<\/p>\n
Z ankiety wynikaj\u0105 dwa konkrety co do ustroju politycznego: ma by\u0107 kanclerski, czyli z siln\u0105 pozycj\u0105 premiera. Prezydent ma by\u0107 os\u0142abiony, cho\u0107 nie wiadomo dok\u0142adnie, jak to zrobi\u0107, bo wybierany jest w wyborach bezpo\u015brednich – z czego wynika, \u017ce nie mo\u017ce odgrywa\u0107 jedynie roli dekoracyjnej. A spo\u0142ecze\u0144stwo lubi wybory prezydenckie, wi\u0119c nie b\u0119dzie si\u0119 mu ich zabiera\u0107 \u2013 t\u0142umaczy\u0142a prof. \u0141abno. I drugi konkret: Senat ma pozosta\u0107, ale zajmowa\u0107 si\u0119 czym\u015b innym ni\u017c dzi\u015b, np. kontaktami z Poloni\u0105.<\/p>\n
Z relacji prof. \u0141abno wynika, \u017ce ustawa blokuj\u0105ca handel ziemi\u0105 w Polsce (ta, kt\u00f3ra daje Agencji Rynku Rolnego prawo pierwokupu ziemi rolnej, a Lasom Pa\u0144stwowym prawo pierwokupu ziemi oznaczonej jako grunty le\u015bne) nie by\u0142a wypadkiem przy pracy. I nie ma nadziei, \u017ce w\u0142adza PiS si\u0119 z nich wycofa. Bo postuluje si\u0119 wykre\u015bli\u0107 z konstytucji ochron\u0119 w\u0142asno\u015bci, kt\u00f3ra dzi\u015b jest w rozdziale \u201ezasady ustrojowe\u201d. I zostawi\u0107 j\u0105 tylko jako prawo podmiotowe jednostki. Z zaznaczeniem, \u017ce owo prawo ma \u201espo\u0142eczn\u0105 funkcj\u0119\u201d, wi\u0119c mog\u0105 by\u0107 \u201eograniczenia w obrocie niekt\u00f3rymi rodzajami w\u0142asno\u015bci\u201d.<\/p>\n
Dalej z ankiety wynika, \u017ce nale\u017cy precyzyjnie uregulowa\u0107 \u201ezasad\u0119 suwerenno\u015bci narodu\u201d. Prof. \u0141abno wyja\u015bni\u0142a jedynie, \u017ce chodzi o relacje mi\u0119dzy suwerenem a w\u0142adz\u0105, ich \u201especyfik\u0119\u201d i \u201emetod\u0119 dzia\u0142ania w\u0142adzy\u201d. Mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce chodzi tu o zapisanie w konstytucji twierdzenia, z kt\u00f3rego PiS dzi\u015b wywodzi swoje prawo do dowolnego interpretowania konstytucji: \u017ce wola narodu wyra\u017cona w wyborach jest ponad konstytucj\u0105, a wi\u0119c w\u0142adza wy\u0142oniona w tych wyborach nie musi by\u0107 konstytucji pos\u0142uszna.<\/p>\n
Dalej by\u0142o jeszcze mniej konkretnie: \u017ce \u201edialog spo\u0142eczny wymaga reform, powinno si\u0119 uwzgl\u0119dni\u0107 wi\u0119cej partner\u00f3w ni\u017c pa\u0144stwo-pracownik-pracodawca, i wi\u0119cej \u201epoziom\u00f3w\u201d dialogu. \u017be do rozdzia\u0142u pierwszego – o zasadach ustrojowych – nale\u017cy wpisa\u0107 \u201esolidarno\u015b\u0107\u201d jako \u201epunkt wyj\u015bcia dla koncepcji pa\u0144stwa\u201d i zasad\u0119 dialogu spo\u0142ecznego (patrz wy\u017cej). Dzi\u015b s\u0105 one w konstytucji, ale w kontek\u015bcie stosunk\u00f3w gospodarczych: \u201eSpo\u0142eczna gospodarka rynkowa oparta na wolno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, w\u0142asno\u015bci prywatnej oraz solidarno\u015bci, dialogu i wsp\u00f3\u0142pracy partner\u00f3w spo\u0142ecznych stanowi podstaw\u0119 ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej\u201d (art. 20 konstytucji).<\/p>\n
Co do demokracji bezpo\u015bredniej w\u015br\u00f3d ankietowanych prawnik\u00f3w by\u0142y \u201eg\u0142osy rozstrzelone\u201d.<\/p>\n
Co do praw socjalnych \u2013 wbrew oczekiwaniom wyborc\u00f3w PiS autorzy opracowania postuluj\u0105, by tak jak w tej chwili znajdowa\u0142y si\u0119 one w dziale \u201ezadania pa\u0144stwa\u201d, co oznacza, \u017ce jednostka nie mo\u017ce ich dochodzi\u0107 od pa\u0144stwa w s\u0105dzie. A nie w dziale o prawach i wolno\u015bciach jednostki, kt\u00f3rych mo\u017cna s\u0105downie dochodzi\u0107.<\/p>\n
Prof. \u0141abno zaznaczy\u0142a enigmatycznie, \u017ce w konstytucji nale\u017ca\u0142oby uregulowa\u0107 prawa wynikaj\u0105ce z nowych technologii, jak prywatno\u015b\u0107 i genetyka, a tak\u017ce \u201eprawo do \u015brodowiska\u201d, kt\u00f3rego natury nie wyja\u015bni\u0142a (nie wiadomo, czy chodzi o \u015brodowisko naturalne czy spo\u0142eczne, i jak si\u0119 to ma np. do wycinki Puszczy Bia\u0142owieskiej).<\/p>\n
Prawnicy, kt\u00f3ry wype\u0142nili ankiet\u0119, proponuj\u0105 poszerzenie skargi konstytucyjnej tak, by \u201ebardziej odpowiada\u0142a spo\u0142ecznym oczekiwaniom\u201d. Prawdopodobnie chodzi o to, by mo\u017cna si\u0119 by\u0142o skar\u017cy\u0107 nie tylko na niekonstytucyjny przepis, ale te\u017c na sprzeczny z konstytucj\u0105 wyrok. Jednocze\u015bnie proponuje si\u0119 likwidacj\u0119 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego i przekazanie jego kompetencji S\u0105dowi Najwy\u017cszemu.<\/p>\n
Co do bloku pyta\u0144 o w\u0142adz\u0119 s\u0105downicz\u0105 prof. \u0141abno powiedzia\u0142a kr\u00f3tko: \u201eNie mogli\u015bmy przecie\u017c napisa\u0107 nic innego: s\u0105dy maj\u0105 by\u0107 niezale\u017cne, a s\u0119dziowie \u2013 niezawi\u015bli\u201d.<\/p>\n
Z ankiety nie wynika sp\u00f3jna wizja zmiany konstytucji. Kierunki proponowanych zmian si\u0119 rozchodz\u0105, a same zmiany s\u0105 bardzo mgli\u015bcie zarysowane.<\/p>\n
Po co to wszystko? Nie wiadomo. Historycznie ankieta powsta\u0142a w odpowiedzi na og\u0142oszony p\u00f3\u0142tora roku temu przez prezydenta Andrzeja Dud\u0119 pomys\u0142, by w stulecie odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci zrobi\u0107 referendum na temat zmiany konstytucji, w kt\u00f3rym obywatele wypowiedzieliby si\u0119 na temat kierunku zmian.<\/p>\n
Na poniedzia\u0142kowej prezentacji wynik\u00f3w pisowskiej ankiety by\u0142y \u2013 jak mawiano w PRL – \u201enajwy\u017csze w\u0142adze partyjne i pa\u0144stwowe\u201d: premier Mateusz Morawiecki, marsza\u0142ek Sejmu Marek Kuchci\u0144ski (kt\u00f3ry otworzy\u0142 prezentacj\u0119), marsza\u0142ek Senatu Stanis\u0142aw Karczewski, wicepremier Beata Szyd\u0142o, szef Komitetu Sta\u0142ego Rady Ministr\u00f3w Jacek Sasin, szef gabinetu politycznego premiera Marek Suski, wicepremier, minister kultury Piotr Gli\u0144ski, minister\/prokurator generalny Zbigniew Ziobro oraz Julia Przy\u0142\u0119bska w charakterze prezesa Trybuna\u0142u Konstytucyjnego.<\/p>\n
Marsza\u0142ek Senatu (to Senat wyra\u017ca zgod\u0119 na referendum konstytucyjne) powiedzia\u0142 potem dziennikarzom, \u017ce PiS b\u0119dzie proponowa\u0107 prezydentowi, aby w referendum konstytucyjnym \u201ezada\u0107 te\u017c inne pytania, nie tylko dotycz\u0105ce zmian w konstytucji\u201d.<\/p>\n
A wi\u0119c wygl\u0105da na to, \u017ce zar\u00f3wno ankieta konstytucyjna, jak i referendum o tym, czy i jak nale\u017cy zmienia\u0107 konstytucj\u0119, to gesty wy\u0142\u0105cznie polityczne. Nie maj\u0105 na celu rzeczywistej zmiany konstytucji, a jedynie szachowanie si\u0119 wzajemne partii rz\u0105dz\u0105cej i prezydenta i promowanie na przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 gdyby PiS zdoby\u0142 konstytucyjn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 – idei zmiany konstytucji. Do opinii publicznej ma trafi\u0107 przekaz, kt\u00f3ry zreszt\u0105 kilkakrotnie powtarza\u0142 marsza\u0142ek Kuchci\u0144ski: \u017ce konstytucja z 1997 roku \u201ewymaga zmian\u201d, bo si\u0119 \u201ezestarza\u0142a\u201d, a \u015bwiat poszed\u0142 do przodu. Co w takim razie m\u00f3wi\u0107 o konstytucji USA przyj\u0119tej w XVIII wieku?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Co w takim razie m\u00f3wi\u0107 o konstytucji USA przyj\u0119tej w XVIII wieku?<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/866"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=866"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":882,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/866\/revisions\/882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}