W sprawie Afiego Evansa wsp\u00f3\u0142czucie nakazywa\u0142o \u2013 moim zdaniem \u2013 nieod\u0142\u0105czanie go od aparatury. Cud si\u0119 nie dokona\u0142. Dwuletni Alfie Evans zmar\u0142 w szpitalu kilkana\u015bcie godzin po od\u0142\u0105czeniu go od aparatury wspomagaj\u0105cej oddychanie. Tak jak przewidzieli lekarze.
\n
\nCh\u0142opiec sp\u0119dzi\u0142 w szpitalu blisko p\u00f3\u0142tora roku. Badania pokaza\u0142y, \u017ce 70. proc. jego m\u00f3zgu to woda i p\u0142yn m\u00f3zgowo-rdzeniowy. Jego m\u00f3zg po prostu si\u0119 \u201erozpuszcza\u0142\u201d. Nie wiadomo, dlaczego. Wiadomo natomiast, \u017ce m\u00f3zg \u2013 w przeciwie\u0144stwie do jaszczurczego ogona \u2013 nie odrasta.<\/p>\n
Rodzice chcieli jego leczenia, lekarze z Alder Hey w Liverpoolu t\u0142umaczyli, \u017ce to niemo\u017cliwe. Rodzice chcieli wi\u0119c przynajmniej podtrzymywania go przy \u017cyciu. Szpital uwa\u017ca\u0142, \u017ce to \u201enie le\u017cy w dobrze poj\u0119tym interesie dziecka\u201d, i zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do s\u0105du o zgod\u0119 na od\u0142\u0105czenie go od aparatury wspomagaj\u0105cej funkcje \u017cyciowe. S\u0105d si\u0119 zgodzi\u0142. Po interwencji papie\u017ca Franciszka watyka\u0144ski szpital podj\u0105\u0142 si\u0119 leczenia Alfiego, a w\u0142oskie w\u0142adze przyzna\u0142y ch\u0142opcu obywatelstwo. Rodzicom mimo to nie uda\u0142o si\u0119 skutecznie odwo\u0142a\u0107 od decyzji brytyjskich s\u0105d\u00f3w. Skierowali skarg\u0119 do Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu, prosz\u0105c, by dla ratowania \u017cycia ch\u0142opca wstrzyma\u0142 decyzj\u0119 o od\u0142\u0105czeniu od aparatury, co pozwoli przewie\u017a\u0107 go do szpitala w Watykanie.<\/p>\n
Trybuna\u0142 w tzw. przeds\u0105dzie odrzuci\u0142 skarg\u0119, uznaj\u0105c, \u017ce sprawa nie le\u017cy w jego kompetencji, bo nie dotyczy praw i wolno\u015bci zawartych w Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka.<\/p>\n
Komunikat Trybuna\u0142u nie zawiera uzasadnienia. Nie znam te\u017c tre\u015bci skargi rodzic\u00f3w do Trybuna\u0142u. Mog\u0119 tylko przypuszcza\u0107, \u017ce pisali j\u0105 prawnicy, kt\u00f3rzy zadbali o wskazanie, kt\u00f3re prawa i wolno\u015bci zawarte w konwencji s\u0105 ich zdaniem naruszone. Bo na poczekaniu mo\u017cna wymy\u015bli\u0107 przynajmniej trzy: art. 2 \u2013 prawo do \u017cycia, art. 3 \u2013 zakaz tortur i nieludzkiego lub poni\u017caj\u0105cego traktowania i art. 8 \u2013 prawo do \u017cycia prywatnego i rodzinnego. Te dwa ostatnie dotyczy\u0142yby rodzic\u00f3w, ich prawa do decydowania o dziecku i wystawienia na cierpienie przez uniemo\u017cliwienie im podtrzymania syna przy \u017cyciu.<\/p>\n
Nie twierdz\u0119, \u017ce powinni przed Trybuna\u0142em wygra\u0107. Ale problem jest. A Trybuna\u0142 po prostu umy\u0142 r\u0119ce.<\/p>\n
W sprawie Alfiego mamy kilka fundamentalnych etycznych i bioetycznych problem\u00f3w. Podstawowy: na czym polega istota cz\u0142owiecze\u0144stwa, zwi\u0105zanej z nim godno\u015bci i prawa do \u017cycia? Czy na posiadaniu ludzkiego genomu? Cia\u0142a? Czy te\u017c na zdolno\u015bci do odczuwania cierpienia i szcz\u0119\u015bcia, \u015bwiadomego reagowania, wyra\u017cania woli, na samo\u015bwiadomo\u015bci \u2013 cho\u0107by w stopniu szcz\u0105tkowym lub tylko potencjalnym (p\u0142\u00f3d)?<\/p>\n
Drugi dylemat: czy \u017cycie cz\u0142owieka (wcze\u015bniej musimy ustali\u0107 definicj\u0119 istoty cz\u0142owiecze\u0144stwa) jest zawsze najwy\u017csz\u0105 warto\u015bci\u0105, niezale\u017cnie od jego jako\u015bci (cierpienie fizyczne, psychiczne, poni\u017cenie) i od woli samego cz\u0142owieka (\u201e\u015bwi\u0119to\u015b\u0107 \u017cycia\u201d)?<\/p>\n
Trzeci dylemat: kto powinien decydowa\u0107 w imieniu dziecka: rodzice czy umowne \u201epa\u0144stwo\u201d, czyli s\u0105dy i w\u0142adza, stanowi\u0105ce okre\u015blone prawo (w przypadku os\u00f3b doros\u0142ych \u2013 np. w stanie wegetatywnym – pytanie b\u0119dzie dotyczy\u0142o prawa do decydowania przez osoby bliskie czy pa\u0144stwo?).<\/p>\n
Odpowied\u017a na te dylematy wyznacza przynale\u017cno\u015b\u0107 \u015bwiatopogl\u0105dow\u0105 cz\u0142owieka – g\u0142\u00f3wnie w takich sprawach jak aborcja i eutanazja: jeste\u015b \u201eza \u017cyciem\u201d czy \u201eza podmiotowo\u015bci\u0105\u201d.<\/p>\n
W sprawie Alfiego star\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 dwa fundamentalizmy. W przypadku opcji \u201eza podmiotowo\u015bci\u0105\u201d fundamentalizm polega na tym, \u017ce musimy twardo trzyma\u0107 si\u0119 twierdzenia, \u017ce \u017cycie bez m\u00f3zgu nie jest \u017cyciem ludzkim, a ju\u017c na pewno nie cechuje go godno\u015b\u0107. A poniewa\u017c godno\u015b\u0107 jest ponad \u017cyciem \u2013 od\u0142\u0105czamy od aparatury cia\u0142o pozbawione godno\u015bci. \u017bycie, kt\u00f3re sprowadza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do funkcji fizjologicznych.<\/p>\n
Dylematy etyczne nazywaj\u0105 si\u0119 \u201edylematami\u201d dlatego, \u017ce nie spos\u00f3b ich przeci\u0105\u0107 jak w\u0119z\u0142a gordyjskiego. Nie ma z\u0142otego \u015brodka, nie ma jednej dobrej odpowiedzi w ka\u017cdym przypadku. Moja intuicja moralna m\u00f3wi, ze najbezpieczniej kierowa\u0107 si\u0119 wsp\u00f3\u0142czuciem. I zasad\u0105 mniejszego z\u0142a. W sprawie Afiego Evansa wsp\u00f3\u0142czucie i mniejsze z\u0142o nakazywa\u0142y \u2013 moim zdaniem \u2013 nieod\u0142\u0105czanie go od aparatury.<\/p>\n
Jestem przekonana, \u017ce godno\u015b\u0107 \u017cycia jest wa\u017cniejsza od jego biologicznego trwania. Jestem za legalizacj\u0105 eutanazji w sytuacjach skrajnego cierpienia \u2013 tak\u017ce psychicznego. Jestem za od\u0142\u0105czaniem od aparatury podtrzymuj\u0105cej \u017cycie os\u00f3b w stanie wegetatywnym, kt\u00f3re zanim zapad\u0142y w ten stan, korzysta\u0142y z w\u0142asnej podmiotowo\u015bci, podejmowa\u0142y decyzje co do siebie, a tym bardziej wyznawa\u0142y \u015bwiatopogl\u0105d, \u017ce podtrzymywanie funkcji wegetatywnych w ciele trwale pozbawionym \u015bwiadomo\u015bci jest poni\u017caniem godno\u015bci.<\/p>\n
Ale to nie jest przypadek Alfiego. Zanim zachorowa\u0142, m\u00f3g\u0142 si\u0119 cieszy\u0107 co najwy\u017cej ciep\u0142em, syto\u015bci\u0105, dotykiem rodzic\u00f3w, d\u017awi\u0119kami i obrazami. Nie mia\u0142 samo\u015bwiadomo\u015bci. A tym bardziej pogl\u0105d\u00f3w. W tej sytuacji od\u0142\u0105czanie go od aparatury pod has\u0142em, \u017ce podtrzymywanie pozbawionego m\u00f3zgu cia\u0142a jest poni\u017caniem ludzkiej godno\u015bci, nie ma sensu. Chyba \u017ceby uzna\u0107, \u017ce istota cz\u0142owiecze\u0144stwa (z kt\u00f3rej p\u0142ynie godno\u015b\u0107) polega wy\u0142\u0105cznie na posiadaniu ludzkiego cia\u0142a.<\/p>\n
W ca\u0142ej tej sprawie s\u0105 natomiast \u017cywi, odczuwaj\u0105cy, godni i samo\u015bwiadomi rodzice. Je\u015bli Alfie, podtrzymywany sztucznie przy \u017cyciu, nie cierpia\u0142, to powinni\u015bmy skupi\u0107 si\u0119 na ich cierpieniu. I ich woli. Byli gotowi opiekowa\u0107 si\u0119 synem \u2013 czy te\u017c jego cia\u0142em. Znale\u017ali szpital, kt\u00f3ry te\u017c chcia\u0142 to robi\u0107. I zostali potraktowani okrutnie. Z\u0142o\u017ceni na o\u0142tarzu fundamentalizmu, kt\u00f3ry symetrycznie do \u201e\u015bwi\u0119to\u015bci \u017cycia\u201d nazwa\u0142abym \u201e\u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 godno\u015bci\u201d.<\/p>\n
Jeden i drugi fundamentalizm pozbawiony jest tego, co stanowi esencj\u0119 cz\u0142owiecze\u0144stwa: wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cud si\u0119 nie dokona\u0142. Dwuletni Alfie Evans zmar\u0142.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":944,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[7,8,9,10],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/939"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=939"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":950,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/939\/revisions\/950"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}