Czy Komisja Europejska uda, \u017ce zosta\u0142a przekonana?
\n
\nPiS przedstawi\u0142 projekt zmiany ustawy o S\u0105dzie Najwy\u017cszym i przepis\u00f3w dotycz\u0105cych asesor\u00f3w s\u0105dowych. Ma je zamiar uchwali\u0107 na zaczynaj\u0105cym si\u0119 we wtorek posiedzeniu Sejmu. S\u0105 reklamowane jako wyj\u015bcie naprzeciw warunkom stawianym przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 w ramach procedury z art. 7 traktatu o UE, czyli ochrony praworz\u0105dno\u015bci.<\/p>\n
Minister spraw zagranicznych Jacek Czaputowicz m\u00f3wi\u0142 wczoraj, po spotkaniu z wiceszefem KE Fransem Timmermansem, \u017ce Komisja Europejska chce \u201ezmian\u201d przepis\u00f3w o skardze nadzwyczajnej i o asesorach s\u0105dowych. Wcze\u015bniej, w ramach przeciek\u00f3w, m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce Komisja chce ca\u0142kowitego zniesienia skargi nadzwyczajnej i cofni\u0119cia przepisu, kt\u00f3ry przenosi w stan spoczynku od lipca s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego, kt\u00f3rzy uko\u0144czyli 65 lat, chyba \u017ce poprosz\u0105 prezydenta o pozostanie, a ten si\u0119 zgodzi.<\/p>\n
To, co zaprezentowa\u0142 PiS w projekcie nowelizacji, spe\u0142nia jeden z tych warunk\u00f3w: zmienia zasady powo\u0142ywania asesor\u00f3w s\u0105dowych, zr\u00f3wnuj\u0105c je z tymi dotycz\u0105cymi s\u0119dzi\u00f3w. Wedle zesz\u0142orocznej ustawy asesor\u00f3w s\u0105dowych powo\u0142ywa\u0142 minister sprawiedliwo\u015bci. Krajowa Rada S\u0105downictwa mog\u0142a w ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy wyrazi\u0107 sprzeciw \u2013 wtedy spraw\u0119 rozpatruje S\u0105d Najwy\u017cszy. Wed\u0142ug w\u0142a\u015bnie ujawnionej propozycji PiS to KRS b\u0119dzie decydowa\u0142a, kto mo\u017ce zosta\u0107 asesorem, i przekazywa\u0142a wniosek o powo\u0142anie asesora prezydentowi. Minister sprawiedliwo\u015bci zosta\u0142 z tej procedury wyeliminowany. Niew\u0105tpliwie wzmacnia to niezale\u017cno\u015b\u0107 asesor\u00f3w.<\/p>\n
Gdy chodzi o skarg\u0119 nadzwyczajn\u0105, realna zmiana jest jedna: ograniczenie do prokuratora generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich kr\u0119gu podmiot\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 j\u0105 wnie\u015b\u0107 do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych S\u0105du Najwy\u017cszego. Teraz uprawnieni s\u0105 te\u017c prezes Prokuratorii Generalnej, Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik Praw Pacjenta, przewodnicz\u0105cy Komisji Nadzoru Finansowego, Rzecznik Finansowy i prezes Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w. Zmniejszenie liczby podmiot\u00f3w uprawnionych do wnoszenia skargi niew\u0105tpliwie zmniejszy liczb\u0119 skarg. A wi\u0119c i zagro\u017cenie dla stabilno\u015bci obrotu prawnego w Polsce, przed kt\u00f3rym ostrzegali prawnicy, zwracaj\u0105c uwag\u0119, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 skar\u017cenia prawomocnych rozstrzygni\u0119\u0107 s\u0105d\u00f3w zapad\u0142ych 20 lat wstecz oznacza mo\u017cliwo\u015b\u0107 kwestionowania milion\u00f3w spraw.<\/p>\n
W nowelizacji jest te\u017c zmiana, kt\u00f3ra ma zapewne uspokoi\u0107 obawy, \u017ce np. S\u0105d Najwy\u017cszy, w ramach skargi nadzwyczajnej, b\u0119dzie uchyla\u0142 rozstrzygni\u0119cia mi\u0119dzynarodowych s\u0105d\u00f3w w polskich sprawach. Nowelizacja proponuje, \u017ce je\u017celi uchylenie orzeczenia \u201enaruszy\u0142oby mi\u0119dzynarodowe zobowi\u0105zania Rzeczypospolitej Polskiej\u201d, S\u0105d Najwy\u017cszy \u201eogranicza si\u0119 do stwierdzenia wydania zaskar\u017conego orzeczenia z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczno\u015bci, z powodu kt\u00f3rych wyda\u0142 takie rozstrzygni\u0119cie\u201d. Ale jest te\u017c zastrze\u017cenie: \u201echyba \u017ce zasady lub wolno\u015bci i prawa cz\u0142owieka i obywatela okre\u015blone w konstytucji\u201d przemawiaj\u0105 za uchyleniem takiego rozstrzygni\u0119cia. A wi\u0119c niewiele si\u0119 zmienia.<\/p>\n
PiS sporo miejsca w uzasadnieniu do nowelizacji po\u015bwi\u0119ca temu, \u017ce zmieni\u0142 przes\u0142anki, kt\u00f3re trzeba wykaza\u0107, sk\u0142adaj\u0105c skarg\u0119 nadzwyczajn\u0105. Teraz jest to naruszenie zasady \u201epraworz\u0105dno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej\u201d, a ma by\u0107 dok\u0142adny cytat z konstytucji: \u201ezgodno\u015bci z zasad\u0105 demokratycznego pa\u0144stwa prawnego urzeczywistniaj\u0105cego zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej\u201d. Zdaniem PiS to precyzuje i zaw\u0119\u017ca mo\u017cliwo\u015b\u0107 sk\u0142adania skargi nadzwyczajnej. Mo\u017cna z tym polemizowa\u0107 \u2013 tak czy inaczej wszystko b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o od interpretacji tych zasad przez SN.<\/p>\n
I tyle. Sprawy rezygnacji z przymusowego pos\u0142ania 30 proc. s\u0119dzi\u00f3w SN na wcze\u015bniejsz\u0105 emerytur\u0119 PiS nie ruszy\u0142. Nie ruszy\u0142 te\u017c zwolnienia ich z obowi\u0105zku proszenia prezydenta o pozostanie i zamiany go na o\u015bwiadczenie o zamiarze pozostania w SN. Taki zapis pojawi\u0142 si\u0119 w nowelizacji z\u0142o\u017conej w marcu, ale podczas uchwalania znikn\u0105\u0142.<\/p>\n
Nie wiem, czy Komisja Europejska poczuje si\u0119 usatysfakcjonowana takimi zmianami. Poza powo\u0142ywaniem asesor\u00f3w i pewnym zaw\u0119\u017ceniem skargi nadzwyczajnej nie zmieniaj\u0105 s\u0105dowych \u201ereform\u201d PiS na lepsze, czyli zgodniejsze z zasad\u0105 niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w, niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w i tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adzy. Ale mo\u017cliwe, \u017ce negocjacje z Komisj\u0105 Europejsk\u0105 s\u0105 w tej chwili bardziej polityczne ni\u017c merytoryczne. \u017be nie tyle chodzi o przywr\u00f3cenie praworz\u0105dno\u015bci, ile o zamkni\u0119cie sprawy. Takie podejrzenia mog\u0105 si\u0119 rodzi\u0107 dlatego, \u017ce od d\u0142u\u017cszego czasu Komisja nie wspomina o wycofaniu si\u0119 z \u201ereformy\u201d Krajowej Rady S\u0105downictwa, z kt\u00f3rej PiS wyrzuci\u0142 przedstawicieli s\u0119dzi\u00f3w i w ich miejsce wprowadzi\u0142 s\u0119dzi\u00f3w wybranych przez siebie. Teraz wi\u0119c KRS niemal w ca\u0142o\u015bci sk\u0142ada si\u0119 z nominat\u00f3w PiS. A to Rada b\u0119dzie decydowa\u0107 o obsadzie S\u0105du Najwy\u017cszego, w tym izb Dyscyplinarnej i Kontroli Nadzwyczajnej. I o s\u0119dziach, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 s\u0105dzi\u0107 w s\u0105dach powszechnych i administracyjnych.<\/p>\n
Nawet gdyby PiS wycofa\u0142 si\u0119 ze wszystkich innych reform, przej\u0119cie KRS gwarantuje w\u0142adzy wykonawczej wp\u0142yw na orzecznictwo s\u0105d\u00f3w. Komisja Europejska jako\u015b przesta\u0142a to zauwa\u017ca\u0107. Podobnie jak problem dubler\u00f3w w Trybunale Konstytucyjnym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie wiem, czy Komisja Europejska poczuje si\u0119 usatysfakcjonowana takimi zmianami.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":993,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[14,16,15],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/984"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=984"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/984\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":996,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/984\/revisions\/996"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/siedlecka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}