Obejrza\u0142em film ,,Dziewi\u0105ta kompania” – o wojnie sowiecko-afga\u0144skiej widzianej oczami rosyjskiego re\u017cysera, syna innego re\u017cysera, kt\u00f3ry nakr\u0119ci\u0142 przed laty ,,Wojn\u0119 i pok\u00f3j”, radzieck\u0105 odpowied\u017a na ameryka\u0144sk\u0105 ekranizacj\u0119 To\u0142stoja. Ogl\u0105da\u0142em obie te sagi kinowe; ameryka\u0144ska podoba\u0142a mi si\u0119 du\u017co bardziej, dzi\u015b mo\u017ce by\u0142oby inaczej, ale nie mia\u0142em okazji zrobi\u0107 takiego testu. Na ,,9 kompani\u0119” szed\u0142em chyba jak ka\u017cdy zaciekawiony, jak te\u017c kino rosyjskie radzi sobie z tematem brudnej i na dodatek przegranej wojny w Afganistanie. Poradzi\u0142o sobie nie gorzej ni\u017c Amerykanie z tematem wojny wietnamskiej, cho\u0107 naturalnie pierwsza filmowa jask\u00f3\u0142ka wiosny nie czyni i mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce tropem re\u017cysera Bondarczuka ju\u017c inni rosyjscy ludzie filmu nie p\u00f3jd\u0105, zw\u0142aszcza \u017ce do obecnej rosyjskiej polityki historycznej ,,9 kompania” nie pasuje. Teraz jak s\u0142yszymy Rosjanie b\u0119d\u0105 podziwia\u0107 film o przegnaniu z Moskwy polskiego okupanta.<\/p>\n
Film afga\u0144ski wystawi\u0142 mnie na pr\u00f3b\u0119, o jakiej nie pomy\u015bla\u0142em przed seansem. Nastawi\u0142em si\u0119 raczej, \u017ce zobacz\u0119 – albo nie – jaki\u015b panegiryk maj\u0105cy leczy\u0107 rany na rosyjskiej dumie pa\u0144stwowej. Tymczasem nic z tych rzeczy. M\u0142odzi bohaterowie s\u0105 pokazani tak, \u017ce budz\u0105 sympati\u0119, wr\u00f3g jest pokazany jako anonimowa masa zakutanych w czarne turbany napastnik\u00f3w, wi\u0119c \u017cadnych pozytywnych emocji wzbudza\u0107 nie mo\u017ce (w ameryka\u0144skich filmach o Wietnamie w podobny spos\u00f3b pokazuje si\u0119 zwykle \u017c\u00f3\u0142tych). W efekcie cierpienia i \u015bmier\u0107 m\u0142odych \u017co\u0142nierzy- okupant\u00f3w i pacyfikator\u00f3w – wywo\u0142uj\u0105 silniejsz\u0105 reakcj\u0119 ni\u017c bohaterskie szar\u017ce mud\u017cahedin\u00f3w walcz\u0105cych o wolno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107 swego kraju.<\/p>\n
Ponad pi\u0119\u0107 lat po atakach 11 wrze\u015bnia wiemy te\u017c, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tych dzielnych muzu\u0142ma\u0144skich bojowc\u00f3w po wyj\u015bciu Sowiet\u00f3w z Afganistanu zwr\u00f3ci si\u0119 najpierw przeciwko innym towarzyszom tej samej walki z okupacj\u0105 i komunizmem, a potem przeciwko swym dawnym sojusznikom z Zachodu,g\u0142\u00f3wnie Amerykanom, kt\u00f3rzy ich szkolili, zbroili i finansowali, kiedy afga\u0144ska wojna z Sowietami by\u0142a kampani\u0105 powstrzymywania globlanej ekspansji bloku sowieckiego, tak jak wcze\u015bniej wojna korea\u0144ska i wietnamska.<\/p>\n
Taki film (filmy) o tych meandrach historii i polityki na prze\u0142omie XX i XXI wieku jest dopiero do nakr\u0119cenia. Jakim\u015b scenariuszowym punktem zaczepienia m\u00f3g\u0142by by\u0107 los samego Osamy bin Ladena, kiedy\u015b bohatera wojny antysowieckiej w Afganistanie. Mamy historie kilku Polak\u00f3w z pokolenia Solidarno\u015bci, kt\u00f3rzy te\u017c walczyli (co najmniej jeden poleg\u0142) po stronie mud\u017cahedin\u00f3w przeciwko Armii Czerwonej – \u015bwietne reporta\u017ce pisa\u0142 wtedy stamt\u0105d emigrant Radek Sikorski.<\/p>\n
Czemu takie filmy nie powstaj\u0105? Czy dlatego, \u017ce po 11 wrze\u015bnia s\u0105 politycznie i moralnie ryzykowne, cho\u0107 artystycznie by\u0142yby chyba tym bardziej ekscytuj\u0105ce? ,,9 kompania” w tym kontek\u015bcie zastawia na widza pu\u0142pak\u0119: wyznawcy teorii zderzenia cywilizacji mog\u0105 w filmie dopatrzy\u0107 si\u0119 przyk\u0142adu, \u017ce ostatecznie Armia Czerwona jest tu w forpoczcie obrony cywilizacji bia\u0142ego cz\u0142owieka przed wojuj\u0105cym barbarzy\u0144skim islamem.<\/p>\n
Sam film niczego takiego nie m\u00f3wi, ale znamienne, \u017ce pochwali\u0142 go prezydent Putin, kt\u00f3remu wizja Huntingtona politycznie bardzo pasuje ze wzgl\u0119du na Czeczeni\u0119, ale i ze wzgl\u0119du na rozgrzeszenie ex post sowieckiej wojny w Afganistanie. Film Bondarczuka jest mimo to udany – nie jego wina, \u017ce chc\u0105 nim manipulowa\u0107 rosyjscy nacjonali\u015bci – ale czy zdolny re\u017cyser wzi\u0105\u0142by teraz na warsztat dramat czecze\u0144ski? Lecz zostawmy plany Bondarczuka samemu Bondarczukowi. Polskiemu widzowi film mo\u017ce nasun\u0105\u0107 jeszcze jedn\u0105 my\u015bl: co czeka w Afganistanie polski kontyngent NATO? Militarnie sytuacja jest tam z\u0142a, talibowie si\u0119 odbudowuj\u0105, mo\u017ce lepiej niech nasi \u017co\u0142nierze przed odlotem nie wybieraj\u0105 si\u0119 na ten film do kina. Ciekawe, czy widzia\u0142 go kto\u015b z rz\u0105du RP, np. minister Rados\u0142aw Sikorski. Bo bardzo mo\u017cliwe, \u017ce to wci\u0105\u017c nasza wojna, ale trzeba jeszcze o tym umie\u0107 przekona\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105 (memento- k\u0142opoty Busha).<\/p>\n
PS. Matrix ma swoje granice, Moi Drodzy Wpisowicze. Jest pewna moralna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy anonimami a listem podpisanym prawdziwym imieniem i nazwiskiem. Daje ona zna\u0107 o sobie wtedy, kiedy zamiast argument\u00f3w, spostrze\u017ce\u0144, my\u015bli i wyzna\u0144, nawet bardzo spornych, pojawiaj\u0105 si\u0119 insynuacje, z\u0142o\u015bliwo\u015bci ad personam, wulgaryzmy. Tak rozmawia\u0107 nie chc\u0119 i nie b\u0119d\u0119. Wiele si\u0119 od Was niekt\u00f3rych dowiedzia\u0142em ciekawego i nauczy\u0142em. Nie uwa\u017cam si\u0119 ani za \u015bwi\u0119t\u0105 krow\u0119, ani za guru czy Wielkiego Brata, ale to jednak jest m\u00f3j, nazwijmy to, otwarty dziennik my\u015bli i oczekuj\u0119, \u017ce kto go czyta i komentuje, robi to na pewnym poziomie, to znaczy tak jakby sam oczekiwa\u0142 od innych czytaj\u0105cych i komentuj\u0105cych co\u015b, co sam w dobrej wierze (nie dla zabawy czy efektu) napisa\u0142 i podpisa\u0142 prawdziwym nazwiskiem. Niczego tu nie kreuj\u0119 jak podejrzewa ,,Micha\u0142 z Uppsali” (moje wielkie rozczarowanie). Przeciwnie, staram si\u0119 takie ,,kreacje” analizowa\u0107 (chcia\u0142em np. napisa\u0107 o b\u0142\u0119dach i zaletach raportu PO o dziennikarzach, ale wszystko ju\u017c powiedzieli inni). ,,Bernard” – odsy\u0142am do mego tekstu o ,,teczce” w Tygodniku Powszechnym sprzed lat i do ksi\u0105\u017cki T.G. Asha ,,Teczka”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Obejrza\u0142em film ,,Dziewi\u0105ta kompania” – o wojnie sowiecko-afga\u0144skiej widzianej oczami rosyjskiego re\u017cysera, syna innego re\u017cysera, kt\u00f3ry nakr\u0119ci\u0142 przed laty ,,Wojn\u0119 i pok\u00f3j”, radzieck\u0105 odpowied\u017a na ameryka\u0144sk\u0105 ekranizacj\u0119 To\u0142stoja. Ogl\u0105da\u0142em obie te sagi kinowe; ameryka\u0144ska podoba\u0142a mi si\u0119 du\u017co bardziej, dzi\u015b mo\u017ce by\u0142oby inaczej, ale nie mia\u0142em okazji zrobi\u0107 takiego testu. Na ,,9 kompani\u0119” szed\u0142em chyba […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}