PiS przymierza si\u0119 do podzia\u0142u wojew\u00f3dztwa mazowieckiego w taki spos\u00f3b, aby przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119 w Warszawie. Gdyby do tego dosz\u0142o, mieliby\u015bmy w Polsce zn\u00f3w 17 wojew\u00f3dztw. Czyli szliby\u015bmy naprz\u00f3d rakiem. Europa demokratyczna stawia\u0142a dot\u0105d na decentralizacj\u0119 i silne autonomiczne regiony zdolne do wsp\u00f3\u0142pracy, tak\u017ce transgranicznej. PiS od dawna ma z tym problem, poniewa\u017c stawia na silne pa\u0144stwo narodowe, a nie na samorz\u0105dno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Teraz chodzi o polityk\u0119, stworzenie takiej mapy wyborczej, by rozbi\u0107 rzekom\u0105 Polsk\u0119 dzielnicow\u0105 i „ksi\u0119stwa PO”. Ale w d\u0142u\u017cszej perspektywie chodzi im o przej\u0119cie partyjnej kontroli nad ka\u017cdym szczeblem \u017cycia spo\u0142ecznego. I o obsadzenie swoimi lud\u017ami wszystkich mo\u017cliwych posad. Pisowska nomenklatura b\u0119dzie si\u0119 cieszy\u0107, bo nowe wojew\u00f3dztwo to nowe stanowiska, pensje i bud\u017cet (kosztem bud\u017cetu ewentualnego wojew\u00f3dztwa sto\u0142ecznego). Ale czy mog\u0105 si\u0119 cieszy\u0107 samorz\u0105dowcy – bezpartyjni i ci, kt\u00f3rzy piastuj\u0105 swoje urz\u0119dy z poparciem partii spoza „zjednoczonej prawicy”, a w \u015blad za nimi ich wyborcy i zwolennicy?<\/p>\n\n\n\n
W PRL, za rz\u0105d\u00f3w Edwarda Gierka, z podobnych przyczyn – obs\u0142u\u017cenia potrzeb \u00f3wczesnej nomenklatury PZPR i umocnienia kontroli nad spo\u0142ecze\u0144stwem – dokonano przebudowy administracji terytorialnej. Przez d\u0142ugie lata by\u0142o w tamtej Polsce 17 wojew\u00f3dztw. Reforma Gierka zast\u0105pi\u0142a je w 1975 r. 49 „departamentami”, kt\u00f3re zachowa\u0142y tradycyjn\u0105 nazw\u0119 wojew\u00f3dztw. R\u00f3wnocze\u015bnie zlikwidowano powiaty, wprowadzaj\u0105c administracj\u0119 dwustopniow\u0105: gminy i wojew\u00f3dztwa. Autentycznej konsultacji ze spo\u0142ecze\u0144stwem w sprawie tych zmian nie przewidziano. Bo po co? Partia wie lepiej ni\u017c obywatele, co im s\u0142u\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Reforma nie pomog\u0142a modernizacji ani usprawnieniu administracji, bo w systemie niedemokratycznym i niepraworz\u0105dnym pom\u00f3c nie mog\u0142a. Rz\u0105dzi\u0142 woluntaryzm. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 totaln\u0105 dysfunkcj\u0105 systemu i jego upadkiem w 1989 r. Po zmianie ustroju na demokratyczny przeprowadzono rewolucj\u0119 samorz\u0105dow\u0105, kt\u00f3rej w znacznym stopniu zawdzi\u0119czamy popraw\u0119 jako\u015bci cywilizacyjnej naszych miast, miasteczek i wsi.<\/p>\n\n\n\n
Odk\u0105d weszli\u015bmy do Unii Europejskiej, do samorz\u0105d\u00f3w r\u00f3\u017cnych szczebli zacz\u0119\u0142y p\u0142yn\u0105\u0107 ogromne fundusze. Mia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 wyr\u00f3wnywaniu stopy \u017cyciowej w pa\u0144stwach „nowej Unii” z pa\u0144stwami „starej”. Oczywi\u015bcie, nie wszystko sz\u0142o jak po ma\u015ble, a proces by\u0142 planowany na d\u0142ugie lata, przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce demokratyczne pa\u0144stwo pod rz\u0105dami prawicy czy lewicy tego procesu nie b\u0119dzie hamowa\u0142o, tylko b\u0119dzie go wspiera\u0142o. To za\u0142o\u017cenie w pa\u0144stwie zarz\u0105dzanym przez PiS przestaje obowi\u0105zywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Gdy w Polsce rz\u0105dzi\u0142a ekipa Jerzego Buzka, toczy\u0142a si\u0119 dyskusja nad zmniejszeniem liczby wojew\u00f3dztw. Powsta\u0142 projekt, by zredukowa\u0107 je nawet do kilku wielkich region\u00f3w samorz\u0105dowo-rz\u0105dowych. Zmodyfikowano go do 12, ale ostatecznie stan\u0119\u0142o na 16. Ju\u017c wtedy, ponad 20 lat temu, narodowcy optowali za rozdrobnieniem, a SLD za powrotem do 17 wojew\u00f3dztw, jak by\u0142o w PRL przed reform\u0105 Gierka. Dzi\u015b ten postulat \u00f3wczesnej lewicy mo\u017ce zrealizowa\u0107 ekipa Morawieckiego.<\/p>\n\n\n\n
Zwyk\u0142ego obywatela zwykle ma\u0142o chyba obchodzi, ile b\u0119dzie w Polsce wojew\u00f3dztw. Zale\u017cy mu na tym, by administracja rz\u0105dowa i samorz\u0105dowa robi\u0142a, co do niej nale\u017cy, by\u0142a nastawiona przyja\u017anie, a nie podejrzliwie, nie dzieli\u0142a mieszka\u0144c\u00f3w na sorty i nie faworyzowa\u0142a tych, kt\u00f3rzy s\u0105 pod opiek\u0105 i kontrol\u0105 aktualnej partii w\u0142adzy. Zobaczymy, jak do pomys\u0142u pisowskiego podzia\u0142u wojew\u00f3dztwa mazowieckiego podejdzie opozycja, na czele z PO. Jej kandydat na prezydenta mia\u0142 w kampanii silne wsparcie samorz\u0105dowc\u00f3w, bynajmniej nie tylko w „ksi\u0105stewkach” Platformy.<\/p>\n\n\n\n
Opozycja powinna zrobi\u0107 z tej sprawy test sprawdzaj\u0105cy prawdziwe zamiary PiS wobec samorz\u0105dno\u015bci na wszystkich szczeblach. Ju\u017c powinny pracowa\u0107 nad tym grupy robocze, a opozycyjni liderzy i dzia\u0142acze powinni rozpocz\u0105\u0107 konsultacje z obywatelami wojew\u00f3dztwa mazowieckiego, a tak\u017ce innych wojew\u00f3dztw.<\/p>\n\n\n\n
Obezw\u0142adnienie samorz\u0105dno\u015bci w Polsce to r\u00f3wnie\u017c wyzwanie dla Unii Europejskiej i jej instytucji, w tym Parlamentu Europejskiego, gdzie polska opozycja ma swych deputowanych. Orb\u00e1n nie napotka\u0142 na dostatecznie silny op\u00f3r przeciw jego natarciu na niezale\u017cne od niego spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie. To z\u0142y znak i ostrze\u017cenie przed zw\u0142ok\u0105. Nic o nas bez nas.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PiS przymierza si\u0119 do podzia\u0142u wojew\u00f3dztwa mazowieckiego w taki spos\u00f3b, aby przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119 w Warszawie. Gdyby do tego dosz\u0142o, mieliby\u015bmy w Polsce zn\u00f3w 17 wojew\u00f3dztw. Czyli szliby\u015bmy naprz\u00f3d rakiem. Europa demokratyczna stawia\u0142a dot\u0105d na decentralizacj\u0119 i silne autonomiczne regiony zdolne do wsp\u00f3\u0142pracy, tak\u017ce transgranicznej. PiS od dawna ma z tym problem, poniewa\u017c stawia na silne […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10849,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10840"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10840"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10848,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10840\/revisions\/10848"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}