Wymowne por\u00f3wnanie religijno\u015bci robotnik\u00f3w pokolenia Solidarno\u015bci z religijno\u015bci\u0105 robotnik\u00f3w w 2020 r. Najpierw historia. Dzia\u0142o si\u0119 40 lat temu: zachodni dziennikarze i r\u00f3\u017cni lewicowi i ultralewicowi dzia\u0142acze polityczni nie mogli uwierzy\u0107 w\u0142asnym oczom: wielkoprzemys\u0142owa klasa robotnicza, stworzona na potrzeby ci\u0119\u017ckiego przemys\u0142u, teoretycznie awangarda socjalizmu, \u017cywy dow\u00f3d propagandy o pa\u0144stwie robotnik\u00f3w i ch\u0142op\u00f3w – masowo i bez \u017cadnego przymusu ze strony KRK bra\u0142a udzia\u0142 w improwizowanych praktykach religijnych podczas strajku w Stoczni Gda\u0144skiej i innych zak\u0142adach pracy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Kl\u0119kali, modlili si\u0119 i \u015bpiewali, kiedy trzeba, komuni\u0119 przyjmowali do ust, a przed przyj\u0119ciem czekali cierpliwie w kolejce do spowiedzi u ks. Jankowskiego. Lech Wa\u0142\u0119sa w klapie lichej marynarki nosi\u0142 podobizn\u0119 Matki Boskiej i nie mia\u0142 z tym problemu, \u017ce k\u0142uje w oczy partyjnych dygnitarzy, z kt\u00f3rymi siad\u0142 do sto\u0142u rokowa\u0144 o zgod\u0119 w\u0142adz na niezale\u017cny od nich zwi\u0105zek zawodowy o zasi\u0119gu krajowym. Wi\u0119kszy problem mia\u0142a chyba ultralewica.<\/p>\n\n\n\n
Patrz\u0105c na zdj\u0119cia stoczniowc\u00f3w pochylaj\u0105cych g\u0142owy podczas podniesienia, nie mia\u0142o si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci: praktykowali w dzieci\u0144stwie na wsi, sk\u0105d swoj\u0105 ludow\u0105 religijno\u015b\u0107 zabrali na wielkie i ma\u0142e budowy socjalizmu. A w czasie strajku jednoczy\u0142a ich podobnie jak 21 postulat\u00f3w. Nie by\u0142o w tym sprzeczno\u015bci, gdy\u017c wiara pomaga\u0142a im by\u0107 razem i radzi\u0107 sobie ze stresem we wsp\u00f3lnej walce o socjalizm z ludzk\u0105 twarz\u0105, a mo\u017ce o co\u015b wi\u0119cej, cho\u0107 pe\u0142na demokracja i niepodleg\u0142o\u015b\u0107 otwarcie wtedy na wokandzie stawa\u0142y rzadko. Nadesz\u0142y, wbrew pesymistom, dosy\u0107 szybko, ale za cen\u0119 stanu wojennego, zniszczenia organizacyjnego dorobku pierwszej Solidarno\u015bci, masowych represji i ofiar \u015bmiertelnych.<\/p>\n\n\n\n
A jak jest z religijno\u015bci\u0105 u robotnik\u00f3w dzisiaj, w 2020 r., w czasach „zjednoczonej prawicy” sprzymierzonej z w\u0142adz\u0105 ko\u015bcieln\u0105 i przerabiaj\u0105c\u0105 ustr\u00f3j na liberalno-etatystyczno-konfesyjny? Wed\u0142ug raportu CBOS kompiluj\u0105cego badania tego o\u015brodka z lat 1989-2019 religijno\u015b\u0107 tej grupy powoli, ale ci\u0105gle s\u0142abnie. Pod dwoma wzgl\u0119dami: deklarowanej wiary i chodzenia na obowi\u0105zkowe niedzielne msze \u015bwi\u0119te.<\/p>\n\n\n\n
W tym okresie, obejmuj\u0105cym ca\u0142y czas transformacji ustrojowej, ro\u015bnie w tej grupie odsetek niewierz\u0105cych, maleje g\u0142\u0119boko wierz\u0105cych, a frekwencja mszalna spada wyra\u017anie. W 1992 r. wynosi\u0142a 57\/58 proc., w 2019 35\/37 proc. Wyra\u017anie zmala\u0142a grupa deklaruj\u0105cych si\u0119 jako g\u0142\u0119boko wierz\u0105cy: z 15 proc. w 1992 r. do 4 proc. w 2019. Oczywi\u015bcie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 robotnik\u00f3w – i wykwalifikowanych, i niewykwalifikowanych, pracuj\u0105cych poza le\u015bnictwem i rolnictwem – nadal odpowiada, \u017ce s\u0105 wierz\u0105cy i praktykuj\u0105, ale wygl\u0105da na to, \u017ce z mniejszym zapa\u0142em i przekonaniem.<\/p>\n\n\n\n
I nic dziwnego, bo religijno\u015b\u0107 zwykle s\u0142abnie w krajach religijnie monokulturowych wraz z post\u0119pem cywilizacyjnym i wzrostem og\u00f3lnego dobrobytu. Jest to proces oddolny, spontaniczny, kt\u00f3rego nie da si\u0119 powstrzyma\u0107 odg\u00f3rnym przymusem. Co najwy\u017cej mo\u017cna go op\u00f3\u017ania\u0107 i korygowa\u0107 m\u0105drym dzia\u0142aniem duszpasterskim i wychowawczym w rodzinie i szkole.<\/p>\n\n\n\n
Na to nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 wyniki innego badania, ameryka\u0144skiego Pew Center dotycz\u0105cego religijno\u015bci w Europie postkomunistycznej. Potwierdza si\u0119 w nich „wyj\u0105tkowo\u015b\u0107” Polski jako kraju wci\u0105\u017c \u017cywego katolicyzmu, ale jednocze\u015bnie – i to jest kolejny sygna\u0142 dla KRK ostrzegawczy – w badaniu wida\u0107 du\u017ce p\u0119kni\u0119cie pokoleniowe: m\u0142odsze pokolenie jest o wiele mniej ni\u017c starsze przywi\u0105zane do religii i ro\u015bnie w nim grupa os\u00f3b w og\u00f3le niereligijnych.<\/p>\n\n\n\n
Wydarzenia ostatnich lat, pod rz\u0105dami Kaczy\u0144skiego, Rydzyka i J\u0119draszewskiego, t\u0119 tendencj\u0119 wzmocni\u0142y, tu chyba nie ma dw\u00f3ch zda\u0144. Cho\u0107by w zwi\u0105zku z przy\u0142\u0105czeniem si\u0119 KRK do homofobicznych i antyd\u017cenderowych kampanii obozu obecnej w\u0142adzy i pospolitego ruszenia prawicy. To s\u0105 straty raczej nie do odrobienia. Ko\u015bci\u00f3\u0142 pokaza\u0142 twarz dla otwartych i tolerancyjnych m\u0142odych odpychaj\u0105c\u0105. Homofobusem mo\u017cna dzi\u015b dojecha\u0107 do w\u0142adzy, ale nie do serc i sumie\u0144 tej m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wymowne por\u00f3wnanie religijno\u015bci robotnik\u00f3w pokolenia Solidarno\u015bci z religijno\u015bci\u0105 robotnik\u00f3w w 2020 r. Najpierw historia. Dzia\u0142o si\u0119 40 lat temu: zachodni dziennikarze i r\u00f3\u017cni lewicowi i ultralewicowi dzia\u0142acze polityczni nie mogli uwierzy\u0107 w\u0142asnym oczom: wielkoprzemys\u0142owa klasa robotnicza, stworzona na potrzeby ci\u0119\u017ckiego przemys\u0142u, teoretycznie awangarda socjalizmu, \u017cywy dow\u00f3d propagandy o pa\u0144stwie robotnik\u00f3w i ch\u0142op\u00f3w – masowo i […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11028,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11024"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11027,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11024\/revisions\/11027"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}