Dzie\u0142o Jerzego Kaliny postawione przed Muzeum Narodowym w Warszawie przynosi efekt odwrotny do zamierzonego przez autora i dyrekcj\u0119 plac\u00f3wki. Przyczynia si\u0119 do pog\u0142\u0119bienia sporu o ocen\u0119 pontyfikatu Jana Paw\u0142a II. Sp\u00f3r si\u0119 radykalizuje. W nurcie krytycznym ociera si\u0119 ju\u017c o delegitymizacj\u0119 papie\u017ca Wojty\u0142y, ca\u0142kowit\u0105 reinterpretacj\u0119 jego roli w historii Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego, Polski i \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Z bohatera narodowego, niez\u0142omnego obro\u0144cy jego praw i marze\u0144 o wolno\u015bci na bezdusznego i wyrachowanego szefa mafijnej korporacji watyka\u0144skiej, kt\u00f3ry gra religijnymi i narodowymi emocjami w s\u0142u\u017cbie jej przyziemnych interes\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Rze\u017aba Kaliny mia\u0142a by\u0107 odpowiedzi\u0105 na wystawion\u0105 20 lat temu w Zach\u0119cie inn\u0105 rze\u017ab\u0119 papie\u017ca Wojty\u0142y. T\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 posta\u0107 Jana Paw\u0142a II przygniecion\u0105 g\u0142azem, wystawion\u0105 jeszcze za \u017cycia Wojty\u0142y, ale ju\u017c u schy\u0142ku jego pontyfikatu.<\/p>\n\n\n\n
Ta w\u0142oska, Maurizia Cattelana, wzbudzi\u0142a wtedy protesty katolickiej prawicy, teraz na rze\u017ab\u0119 Kaliny wyla\u0142a si\u0119 fala prze\u015bmiewczych mem\u00f3w wojuj\u0105cych lewicowc\u00f3w, antykleryka\u0142\u00f3w, ateist\u00f3w, a niekiedy i przez wcale nieobra\u017conych nimi wierz\u0105cych. A celna drwina potrafi niszczy\u0107 niekiedy bardziej ni\u017c pamflety niekt\u00f3rych profesor\u00f3w wieszcz\u0105cych upadek Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Ale to nie pamflety mog\u0105 zaszkodzi\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi w Polsce, lecz raczej jego w\u0142asne b\u0142\u0119dy: tysi\u0105ce pomnik\u00f3w Jana Paw\u0142a II i szk\u00f3\u0142 jego imienia zamiast rzeczowej dyskusji o blaskach i cieniach jego pontyfikatu. Feta i kult zamiast podj\u0119cia pytania o jego rol\u0119 w kryzysie pedofilskim i prawicowej i konfrontacyjnej reorientacji polityki ko\u015bcielnej w epoce postwojty\u0142owskiej.<\/p>\n\n\n\n
Bo by\u0142y i blaski. Wojty\u0142a zbyt d\u0142ugo pe\u0142ni\u0142 najwy\u017cszy ko\u015bcielny urz\u0105d, zbyt wiele wichr\u00f3w przesz\u0142o przez histori\u0119 za jego pontyfikatu – powstanie Solidarno\u015bci, stan wojenny, upadek bloku radzieckiego, zjednoczenie Europy – aby go z niej dzi\u015b relegowa\u0107. W tym samym roku, kiedy dzia\u0142acz katolickiej prawicy uszkodzi\u0142 rze\u017ab\u0119 Cattelana, tygodnik „Polityka” – przecie\u017c nie katolicki – wyda\u0142 specjaln\u0105 publikacj\u0119 w zwi\u0105zku ko\u0144cz\u0105cym si\u0119 XX w. Zawiera wyniki serii redakcyjnych ankiet na najwi\u0119kszych Polak\u00f3w w r\u00f3\u017cnych dziedzinach.<\/p>\n\n\n\n
W rankingu najwybitniejszych, najbardziej zas\u0142u\u017conych dla Polski postaci zwyci\u0119\u017cy\u0142 Karol Wojty\u0142a. Jako najwybitniejszego Polaka XX w. wskazali go te\u017c Stanis\u0142aw Stomma, ojciec Ludwika, i Ryszard Kapu\u015bci\u0144ski, portrecista despot\u00f3w. Czy obaj czego\u015b nie dostrzegli, mimo \u017ce nale\u017celi do ca\u0142kiem innych \u015brodowisk i tradycji? Czy si\u0119 mylili? Nie wszystko da si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107 tym, \u017ce zmarli, nim do medi\u00f3w przedosta\u0142y si\u0119 szokuj\u0105ce informacje o skandalach seksualnych w Ko\u015bciele za pontyfikatu Wojty\u0142y i po nim, a tematem dnia sta\u0142o si\u0119 pytanie o jego wsp\u00f3\u0142winie, bo wiedzia\u0142, a tuszowa\u0142. Mo\u017ce po prostu tak uznali, bo znali go w innych rolach, a nie w roli oskar\u017canego za kryzys pedofilski i polityczny ko\u015bcielny prawoskr\u0119t.<\/p>\n\n\n\n
Bynajmniej nie lekcewa\u017c\u0119 tego w\u0105tku jego pontyfikatu. Dla m\u0142odego pokolenia i coraz wi\u0119kszej grupy badaczy i historyk\u00f3w to w\u0105tek decyduj\u0105cy o ocenie nie tylko pontyfikatu, ale w og\u00f3le roli Ko\u015bcio\u0142a instytucjonalnego w wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n
M\u00f3j osobisty obraz papie\u017ca Wojty\u0142y zgadza\u0142 si\u0119 przez d\u0142ugie lata, tak\u017ce z powod\u00f3w prywatnych, z wynikiem wspomnianych ankiet „Polityki”: wielki Polak, z kt\u00f3rego wierz\u0105cy i niewierz\u0105cy mog\u0105 by\u0107 dumni ponad r\u00f3\u017cnicami \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w i sympatii politycznych. Pami\u0119tam rado\u015b\u0107 i pocieszenie, jakie przynosi\u0142 podczas odwiedzin w Polsce przed upadkiem PRL. Nie zapomn\u0119 jego wk\u0142adu w cz\u0142onkostwo Polski w UE, pojednanie polsko- \u017cydowskie i zach\u0119t\u0119 do wyrwania si\u0119 z przekl\u0119tego kr\u0119gu polskich obsesji i kompleks\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b widz\u0119, jak ten dorobek jest teraz niszczony w Ko\u015bciele i polityce polskiej i jak niegodnie i strachliwie unika si\u0119 w nich obu szczerej rozmowy o cieniach pontyfikatu Karola Wojty\u0142y. Na spi\u017cu pojawi\u0142y si\u0119 rysy, kt\u00f3rych nie zas\u0142oni pomnik tytana d\u017awigaj\u0105cego bry\u0142\u0119 \u015bwiata. Obraz straci\u0142 sp\u00f3jno\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dzie\u0142o Jerzego Kaliny postawione przed Muzeum Narodowym w Warszawie przynosi efekt odwrotny do zamierzonego przez autora i dyrekcj\u0119 plac\u00f3wki. Przyczynia si\u0119 do pog\u0142\u0119bienia sporu o ocen\u0119 pontyfikatu Jana Paw\u0142a II. Sp\u00f3r si\u0119 radykalizuje. W nurcie krytycznym ociera si\u0119 ju\u017c o delegitymizacj\u0119 papie\u017ca Wojty\u0142y, ca\u0142kowit\u0105 reinterpretacj\u0119 jego roli w historii Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego, Polski i \u015bwiata.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11121,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11113"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11113"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11122,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11113\/revisions\/11122"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}