Adam by\u0142 i pozostaje g\u0142osem wo\u0142aj\u0105cym na pustyni. Szed\u0142 pod pr\u0105d i idzie dalej. Hejtuj\u0105 go na prawicy, to nic nowego, i na m\u0142odej lewicy – to znak obecnego czasu. Dwie rzeczy, kt\u00f3rymi uzasadnia swoj\u0105 percepcj\u0119 sprawy polskiej, wydaj\u0105 si\u0119 oczywiste: \u017ce katolicy s\u0105 i b\u0119d\u0105 i \u017ce nie da si\u0119 \u017cy\u0107 w tak g\u0142\u0119bokim rozbiciu spo\u0142ecznym, jakie mamy na tle polityki obozu w\u0142adzy i episkopatu z nim sprzymierzonego.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Cz\u0119\u015b\u0107 historyczna rozmowy Dominiki Wielowieyskiej z Adamem to opowie\u015b\u0107, w kt\u00f3rej si\u0119 odnajduj\u0119. Tak by\u0142o. Michnik popchn\u0105\u0142 polsk\u0105 histori\u0119 jedn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 o Ko\u015bciele, lewicy i dialogu mi\u0119dzy nimi. Wybi\u0142 dziur\u0119 w murze. Mo\u017cna by\u0142o przez ni\u0105 spojrze\u0107 na drug\u0105 stron\u0119. Gotowi do tego ludzie lewicy krytycznej i Ko\u015bcio\u0142a soborowego mogli dostrzec, \u017ce maj\u0105 ten sam problem z opresyjnym systemem „realnego socjalizmu”. \u017be pragnieniem wolno\u015bci od tej opresji, k\u0142amstw propagandy i deptania praw cz\u0142owieka kieruje si\u0119 nie tylko \u00f3wczesna opozycja korowska, ale tak\u017ce katolicka – i ma sens ich wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie na tym polu.<\/p>\n\n\n\n
Gdy Polska odzyska\u0142a pe\u0142n\u0105 suwerenno\u015b\u0107, zacz\u0105\u0142 si\u0119 dla tych ludzi test polityki realnej. Michnik m\u00f3wi o tym uczciwie. Potwierdza, \u017ce pierwsze demokratyczne rz\u0105dy pope\u0142ni\u0142y b\u0142\u0105d zawierzenia w stosunku do Ko\u015bcio\u0142a, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 wykorzysta\u0142 demokracj\u0119 do umocnienia swoich wp\u0142yw\u00f3w politycznych i powi\u0119kszenia zasob\u00f3w materialnych, niewiele oferuj\u0105c w zamian. „Nie doceni\u0142 pe\u0142nej \u017cyczliwo\u015bci” otrzymanej od demokracji.<\/p>\n\n\n\n
Widziano to, lecz przymykano oczy, bo priorytetem by\u0142o unikni\u0119cie konflikt\u00f3w z Ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3re zaszkodzi\u0142yby innym priorytetom: budowaniu demokratycznego pa\u0144stwa prawa, przebudowie systemu gospodarczego, wej\u015bciu Polski do NATO i wsp\u00f3lnoty europejskiej. Spraw\u0119 legalnej aborcji i zainstalowania katechezy w o\u015bwiacie publicznej uznano za cen\u0119 wart\u0105 zap\u0142acenia. Jak dzi\u015b widzimy, nies\u0142usznie, bo obie te sprawy wraz z kwesti\u0105 praw kobiet i odko\u015bcielnienia pa\u0144stwa sta\u0142y si\u0119 osi\u0105 konflikt\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie. I tu Michnik nie ma silnych kontrargument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Nie ma ich tak\u017ce w sprawie „odjaniepawlenia”. Nie jest tak, \u017ce mo\u017cna dzi\u015b pomija\u0107 w ocenie Ko\u015bcio\u0142a temat omerty dotycz\u0105cej pedofilii, a w szczeg\u00f3lno\u015bci spraw\u0119 odpowiedzialno\u015bci za ni\u0105 papie\u017ca Wojty\u0142y i jego otoczenia. Zmieni\u0142a si\u0119 wra\u017cliwo\u015b\u0107, hierarchia wa\u017cno\u015bci, a tak\u017ce polityka Watykanu za papie\u017ca Franciszka. Dw\u00f3jmy\u015blenie w Ko\u015bciele jest nie od obrony i wywo\u0142uje s\u0142uszny gniew, co zreszt\u0105 Michnik sam zauwa\u017ca.<\/p>\n\n\n\n
Jednak nie zmienia swego zasadniczego nastawienia: s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 wiary religijnej i instytucji Ko\u015bcio\u0142a, i ci, kt\u00f3rzy wiary i Ko\u015bcio\u0142a nie potrzebuj\u0105 do \u017cycia duchowego i etycznego. W przewidywalnej przysz\u0142o\u015bci jedni i drudzy nie znikn\u0105, a tych drugich mo\u017ce przybywa\u0107. Nie uciekniemy w Polsce (i Europie) od pytania, jak ma wygl\u0105da\u0107 ich koegzystencja. Nie mo\u017cna jej zadekretowa\u0107 odg\u00f3rnie, ze szczebla rz\u0105du czy episkopatu, ani wykluczy\u0107 si\u0142\u0105 czy przymusem kt\u00f3rejkolwiek grupy czy mniejszo\u015bci. Tego ju\u017c pr\u00f3bowano bez trwa\u0142ego powodzenia. Religia wr\u00f3ci\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Ale dzi\u015b jej obecno\u015b\u0107 publiczna jest ja\u0142owa, je\u015bli potrzebuje podp\u00f3rek pa\u0144stwowych, propagandowych, policyjnych. Sko\u0144czy\u0142a si\u0119 epoka kredytu zaufania udzielanego w spo\u0142ecze\u0144stwie biskupom i ksi\u0119\u017com z samego tylko tytu\u0142u odgrywania ich r\u00f3l spo\u0142ecznych. Solidarno\u015bciowe zawo\u0142anie „nic o nas bez nas” przybra\u0142o form\u0119 obywatelskiego niepos\u0142usze\u0144stwa i niezgody na szanta\u017ce, \u017ce krytycy i kontestatorzy obecnego stanu rzeczy szargaj\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci ko\u015bcielne i narodowe.<\/p>\n\n\n\n
Adam Michnik sam by\u0142 kontestatorem i inspiracj\u0105 kontestator\u00f3w niejednego pokolenia i \u015brodowiska, kiedy to co\u015b – tak jak zn\u00f3w teraz – kosztowa\u0142o. Ale by\u0142 te\u017c i pozostaje na sw\u00f3j niepodrabialny spos\u00f3b g\u0142osem rozwagi, broni\u0105cym sprawy wolno\u015bci wbrew wrogom wolno\u015bci na prawicy i na lewicy, nadziei na przek\u00f3r beznadziei. Mo\u017ce dlatego ma odwag\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce nie odrzuca chrze\u015bcija\u0144stwa i nie umia\u0142by powiedzie\u0107, \u017ce jest ateist\u0105 (co przecie\u017c nie oznacza, \u017ce jest katolikiem). Nie czyni tego konfrontacyjnie, raczej w duchu Ko\u0142akowskiego, Mi\u0142osza, Jana J\u00f3zefa Lipskiego i Kuronia. I to jest uczciwe postawienie rzeczy. Czekam na rozmow\u0119 Michnika ju\u017c twarz\u0105 w twarz, a nie za po\u015brednictwem krytycznych cytat\u00f3w z Adama Leszczy\u0144skiego, z kim\u015b z wsp\u00f3\u0142czesnej nowej lewicy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Adam by\u0142 i pozostaje g\u0142osem wo\u0142aj\u0105cym na pustyni. Szed\u0142 pod pr\u0105d i idzie dalej. Hejtuj\u0105 go na prawicy, to nic nowego, i na m\u0142odej lewicy – to znak obecnego czasu. Dwie rzeczy, kt\u00f3rymi uzasadnia swoj\u0105 percepcj\u0119 sprawy polskiej, wydaj\u0105 si\u0119 oczywiste: \u017ce katolicy s\u0105 i b\u0119d\u0105 i \u017ce nie da si\u0119 \u017cy\u0107 w tak g\u0142\u0119bokim […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11941,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11938"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11938"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11938\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11946,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11938\/revisions\/11946"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}