Lubi\u0119 w dyskusjach publicznych przytomne g\u0142osy odr\u0119bne. Dzi\u015b w odniesieniu do wywiadu Dominiki Wielowieyskiej z Adamem Michnikiem. Za takie uwa\u017cam dwa teksty wydrukowane w \u201eGW\u201d ju\u017c po wywiadzie: lewicowy Arkadiusza Gruszczy\u0144skiego i centrowy Bart\u0142omieja Sienkiewicza. Unikaj\u0105 tonu tyrad antyklerykalnych. Pr\u00f3buj\u0105 oddzieli\u0107 krytyk\u0119 polityki Ko\u015bcio\u0142a od krytyki katolicyzmu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Nawet ludzie Ko\u015bcio\u0142a – ci roztropni – zgodz\u0105 si\u0119, \u017ce antyklerykalizm jest dobry, bo mo\u017ce oczyszcza\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 ze z\u0142og\u00f3w pychy. Problem polega dzisiaj na tym, \u017ce nie oczyszcza. Nikt w Ko\u015bciele urz\u0119dowym w Polsce nie chce niczego w nim oczyszcza\u0107 ani odnawia\u0107. Ta bierno\u015b\u0107, samozadowolenie i ko\u015bcielny syndrom obl\u0119\u017conej twierdzy uderzy\u0142y rykoszetem w wywiad. Uznano go, nawet w kr\u0119gu Michnika, za kapitulacj\u0119 wobec Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Nies\u0142usznie, bo Michnik nie broni obecnej polityki Ko\u015bcio\u0142a. Moim zdaniem jego intencja by\u0142a dobra. Nie broni\u0142 bynajmniej Ko\u015bcio\u0142a J\u0119draszewskiego i Rydzyka, tylko obywatelskiego prawa katolik\u00f3w do bycia katolikami w ramach Ko\u015bcio\u0142a instytucjonalnego lub poza nimi.<\/p>\n\n\n\n
Dostrzega grzechy i b\u0142\u0119dy Ko\u015bcio\u0142a – ci\u0119\u017ckie, gro\u017ane spo\u0142ecznie, kompromituj\u0105ce moralny autorytet Ko\u015bcio\u0142a. Wie, \u017ce skutki kulturowej dominacji katolicyzmu w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie te\u017c mog\u0105 by\u0107 op\u0142akane. Ale wie tak\u017ce, \u017ce na tym temat si\u0119 nie wyczerpuje.<\/p>\n\n\n\n
Gruszczy\u0144ski dostrzega prost\u0105 prawd\u0119, kt\u00f3rej nie chc\u0105 dostrzec autorzy antyklerykalnych filipik: \u201eludzie chodz\u0105 do ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c szukaj\u0105 odpowiedzi na pytania o sens \u017cycia, chc\u0105 si\u0119 zidentyfikowa\u0107 z grup\u0105 (…) wielu szuka w Ko\u015bciele realnej pomocy – przychodz\u0105 po jedzenie, ubrania, wysy\u0142aj\u0105 dzieci na bezp\u0142atne kolonie, mog\u0105 liczy\u0107 na wsparcie psychologiczne. W wielu miejscowo\u015bciach ko\u015bci\u00f3\u0142 jest jedynym miejscem publicznym, teatrem relacji spo\u0142ecznych\u201d. To ciekawy w\u0105tek: Ko\u015bci\u00f3\u0142 buduje sw\u00f3j wp\u0142yw na zaniedbaniach spo\u0142ecznej polityki pa\u0144stwa. Chcecie mniej Ko\u015bcio\u0142a w spo\u0142ecze\u0144stwie, nie pozw\u00f3lcie mu wyr\u0119cza\u0107 rz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n
\u201eCz\u0119sto odnosz\u0119 wra\u017cenie – dodaje Gruszczy\u0144ski – \u017ce moja lewacka banieczka fantazjuje o \u015bwiecie, kt\u00f3rego nie ma. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest w nim reliktem przesz\u0142o\u015bci, wszyscy ksi\u0119\u017ca s\u0105 pedofilami i z\u0142odziejami, Polacy masowo dokonuj\u0105 apostazji, a dzieci przestaj\u0105 chodzi\u0107 na religi\u0119. To mrzonki\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Potwierdzam te obserwacje, a tak\u017ce prze\u015bwiadczenie, \u017ce Ko\u015bcio\u0142a Adama Michnika – je\u015bli tak mo\u017cna powiedzie\u0107 – dzi\u015b nie ma (cho\u0107 kiedy\u015b istnia\u0142, czego sam by\u0142em \u015bwiadkiem). Ale katolicy pozostali i b\u0119d\u0105 w\u015br\u00f3d nas nadal w przewidywalnej przysz\u0142o\u015bci nie tylko z powod\u00f3w bytowych i spo\u0142ecznych, lecz te\u017c duchowych. P\u00f3ki nie pojawi si\u0119 jaka\u015b nowa, szeroka i przekonuj\u0105ca alternatywa. I z tego my\u015bl\u0105cy niezale\u017cnie powinni wyci\u0105ga\u0107 praktyczne wnioski. Szczeg\u00f3lnie politycy umiarkowani, pragn\u0105cy by\u0107 g\u0142osem umiarkowanej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, a nie skrajniak\u00f3w na prawicy czy lewicy. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 artyku\u0142 Sienkiewicza o Ko\u015bciele w Polsce i stosunku do niego liberalnych centryst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n